Sinjar: IS verdreven, maar de stad ligt grotendeels in puin

In Sinjar rijden inwoners met spullen die ze hebben kunnen redden. In de stad is bijna alles geroofd.Beeld Eddy van Wessel

"Ik was de bouwer", zegt de oude yezidi-man voor een winkelcentrum in aanbouw, met een gapend gat in het midden als gevolg van een luchtbombardement. Barakat, die alleen zijn voornaam wil noemen, is een van de yezidi's die net zijn teruggekeerd naar Sinjar, de Iraakse stad waar vorig jaar de yezidi-bevolking door terreurgroep Islamitische Staat (IS) werd verjaagd. Ruim een week geleden werd Sinjar bevrijd. De stad ligt grotendeels in puin, na een jaar van gevechten, begonnen nadat Koerdische troepen in december een offensief lanceerden.

Ruim een week geleden werd Sinjar bevrijd. De stad ligt grotendeels in puin, na een jaar van gevechten, begonnen nadat Koerdische troepen in december een offensief lanceerden.

De bevrijding van Sinjar was de afgelopen weken een van de successen in de strijd tegen IS. Gordijnen die in de straten waren opgehangen door Koerden om scherpschutters het zicht te ontnemen, liggen op het puin van dit ooit zo levendige winkelwalhalla in het centrum waar bijna een jaar lang gevochten is op straat. Geallieerde bombardementen maakten de klus vorige week eindelijk af. Een deels uitgebrande truck staat nog op de plek waar de chauffeur op zelfmoordmissie gedood werd door Koerdische kogels. Zijn geblakerde lichaam ligt nog in de wagen.

Een luide explosie klinkt; het speciale Koerdische ontmijningsteam heeft een van de vele mijnen die IS achterliet tot ontploffing gebracht. Daardoor zijn grote delen van de stad nog onveilig.

Reportage
Correspondent Judit Neurink en fotograaf Eddy van Wessel behoren tot de eersten die verslag doen uit het bevrijde Sinjar. Dit is hun reportage.

Bewoners van Sinjar keren langzaam terug naar de stad. De herstelwerkzaamheden worden hervat.Beeld Eddy van Wessel

Over het puin rennen twee plunderaars, die deels verborgen gaan onder de vele kussens die ze in een ingestorte winkel hebben gevonden. Ook een Koerdische peshmerga loopt speurend rond of er nog iets te halen valt.

Die plunderingen zijn een groot probleem, zegt kapitein Ahmed Osman, die een brigade leidt van peshmerga-troepen die maandenlang in straatgevechten met IS waren verwikkeld. "Iedereen komt stelen."

Abu Dalal, die huisraad staat in te laden in een vrachtwagen in de grotendeels ongeschonden wijk nabij het gemeentehuis, verzekert dat het zijn bezit is. "Wij buren kennen elkaar toch", zegt hij, hoewel die buren niet te zien zijn; de huizen om hem heen zijn veelal in gebruik genomen door Koerdische militairen die de stad zijn binnengestroomd om herovering door IS te voorkomen.

Het nieuwe front bevindt zich nog heel dichtbij, op zo'n twee kilometer van de stadsgrens. Daar hebben de strijders van IS zich verschanst. Ze willen voorkomen dat de Koerden kunnen optrekken naar Mosul, de miljoenenstad die nu nog in handen is van IS.

Ongemoeid
Abu Dalal huurde de vrachtwagen met vier andere gezinnen. "We halen onze spullen op, voordat anderen ze meenemen." Daarna gaat hij terug naar de Koerdische regio waar hij, als soennitische Koerd, onderdak vond.

Hij klaagt dat alle elektrische apparaten zijn gestolen. Toch is zijn huis, waar door IS het woord 'soenniet' op is geschreven, relatief ongemoeid gelaten. Huizen met de markering 'yezidi's' of 'sjiieten' in dezelfde straat staan er slechter bij. Die groepen beschouwt IS als ongelovigen.

Veel van de huizen zijn in puin geschoten. Hier lopen twee vrouwen door de puinhopen.Beeld Eddy van Wessel

Sommige bewoners, meest Arabische moslims, bleven wel, en hielpen IS bij het verjagen, doden en kidnappen van hun yezidi-buren, wat geleid heeft tot groot wantrouwen onder yezidi's jegens alle Arabieren. Van de bijna zesduizend mensen die IS kidnapte, wist slechts een derde tot nu toe te ontsnappen. Honderden worden nog vermist; de eerste massagraven zijn ook al ontdekt rond Sinjar.

Dat wantrouwen verwoordt Abu Hadi, een van de weinige mensen die bezig is zijn huis bewoonbaar te maken. "Mijn buurman is moslim. Hij zou me gedood hebben als ik was gebleven. Hij is nu naar Koerdistan vertrokken."

Said Hassan, een vriend die helpt, zegt dat burgers zich pas echt weer in Sinjar zullen vestigen als hun veiligheid voldoende is gegarandeerd. "Er moeten internationale troepen komen. Zonder die troepen zal iedereen willen emigreren."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden