Simonis: in de kerk geen CDA-toestand

ROME - De recente perikelen binnen het CDA versterken bij kardinaal Simonis de overtuiging dat zijn kerk absoluut niet de kant op moet van bisschoppen die door gelovigen worden gekozen. Zo'n verkiezing zal verpolitiseerd raken, God beware ons daarvoor, zei hij.

Simonis verwacht overigens niet dat de synode die deze maand in Rome vergadert over het bisschopsambt ingrijpend zal willen tornen aan de procedure. Dat willen vooral de kritische groepen die deze dagen een schaduwsynode in Rome houden.

Een andere zaak is de verhouding tussen paus en bisschoppen, tussen het Vaticaan en de plaatselijke kerken, de bisdommen. De bisschoppen in de diverse landen moeten grotere bevoegdheden krijgen om zelf beslissingen te nemen en een groter aandeel in het centrale bestuur van de kerk. Dat vindt onder anderen bisschop Norbert Brunner van het Zwitserse Sion, zoals trouwens past in de weinig op inmenging gestelde Zwitserse gedachtewereld, ook in de rk kerk.

Brunner uitte in bedekte termen kritiek op de bemoeizucht van het centrale bestuursapparaat van de kerk. De rol van de bisschoppen in het bestuur van de kerk is sinds het concilie van de jaren zestig nog steeds niet goed uit de verf gekomen, stelt Brunner in een door het Vaticaan verspreide samenvatting vast. In dat concilie werd plechtig uitgesproken dat de rk kerk onder leiding staat van de paus en door deze samen met alle bisschoppen wordt bestuurd. ,,We vragen opnieuw en met grote bezorgdheid welke waarde de Romeinse curie aan de pastorale noden van de individuele lokale kerken hecht.'' Volgens hem zou de curie alleen moeten regelen wat voor de eenheid van de kerk noodzakelijk is.

Kritiek op te grote machtsconcentratie bij paus en curie kwam ook van anderen - uit Nieuw-Zeeland, de Verenigde Staten, Azië, het Midden-Oosten. Patriarch Nerses Bedros XIX van de met Rome verbonden Armeens-katholieke kerk in Libanon wees erop dat de lokale kerken geen 'filialen' van 'Rome' zijn. ,,Een buitensporige centralisatie in Rome kan de rijkdommen van de plaatselijke kerken doen verstikken,'' waarschuwde hij.

Gisteren begon in Rome ook de zogenaamde schaduwsynode van enkele 300 kritische groeperingen, waaronder die zich internationaal hebben aangesloten in de beweging 'We are church'. Uit Nederland nemen enkele bestuursleden van de Acht Mei Beweging deel. De schaduwsynodegangers willen dat de échte synode zijn gesloten deuren opengooit om naar de noden en ideeën van deze vertegenwoordiging van de 'basis' te luisteren.

Omdat roomse onderkomens voor zoiets als een 'schaduwsynode' traditiegetrouw weinig gastvrij zijn hebben de deelnemers weer een onthaal gevonden bij de theologische faculteit van de waldenzen, het oudste protestantse kerkgenootschap, op een steenworp afstand van het Vaticaan.

Hoog op het verlanglijste van de schaduwsynode staan de democratisering en de stijl van leiderschap in de kerk, de vrijheid van het theologisch debat, de taak en positie van vrouwen in de kerk en het bestuur, het ter discussie stellen van door mensen gemaakte wetten in de kerk.

Zich er terdege van bewust dat ze in de bisschoppensynode de voet niet tussen de deur krijgt, heeft de schaduwsynode de bisschoppen uitgenodigd om op bezoek te komen. Maar het zal geen storm lopen.

De oproep tot de 'dialoog met de basis' vindt weinig weerklank. Kardinaal Simonis, die namens de Nederlandse bisschoppen aan de echte synode deelneemt, ziet er niets in: ,,Het is een groep mensen waarvan ik de ideeën al jarenlang ken. Die zijn totaal anders dan die van paus en bisschoppen. Wat zij voorstellen, kan vanuit de leer van de kerk niet of is niet realiseerbaar.''

Kardinaal Simonis deelt evenmin de zorg van collega Brunner en anderen, die deze zijn bijgevallen, dat paus en curie te machtig zijn. Een 'sterk pausschap' acht hij 'in deze tijd van globalisering hard nodig'. En ,,daarbij hoort een zekere centralisatie''.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden