Simon Vinkenoog overleden

Simon Vinkenoog een jaar geleden. (ANP)

Het ’grote verhaal’ haalde Vinkenoog vooral uit het leven zelf. Dichter, schrijver, wietambassadeur en filosoof Simon Vinkenoog overleed zondag op 80-jarige leeftijd in Amsterdam.

De op 18 juli 1928 geboren Amsterdammer zou volgende week 81 zijn geworden. Op zijn tachtigste verjaardag, liet Vinkenoog nog weten dat hij heel lang wilde blijven schrijven. Maar aan die levenslust kwam zondag een einde.

Zijn gezondheid begon hem op latere leeftijd parten te spelen. Hij werd een aantal malen geopereerd aan zijn benen en kort geleden moest zijn rechterbeen worden geamputeerd. Vinkenoog overleed zondagochtend om 01.40 uur in het het VU Ziekenhuis in Amsterdam, nadat hij na een hersenbloeding in coma raakte. Bij het afscheid waren familie en vrienden aanwezig.

Vinkenoog is het meest bekend om zijn schrijver- en dichterschap. Voor zijn oeuvre kreeg hij veel onderscheidingen. Hij behoorde tot de namen in het rijtje Vijftigers over wie iedere scholier in de Nederlandse les krijgt onderricht. Deze nieuwe poëziestroming vond haar podium in het tijdschrift Blurb, waarvan Vinkenoog samen met Remco Campert, Rudy Kousbroek, Hans Andreus en Gerrit Kouwenaar in de jaren 1950 en 1951 redacteur was.

De Amsterdammer maakte in de jaren vijftig tijdelijk een uitstapje naar Parijs, maar keerde snel weer terug naar zijn geboortestad. Vinkenoog was nauw verbonden met Amsterdam en vice versa. Op zijn 80-ste verjaardag verscheen als cadeau zijn eerbetoon aan de stad met de titel Amdam/Madmaster. Tegelijkertijd kwam een bundel met verzamelde poëzie uit.

Vinkenoog was een veel geziene gast in de Amsterdamse horeca. Na 1991 verscheen hij minder frequent in zijn stamcafé Scheltema. Sinds die tijd was hij namelijk elke zomer te vinden in zijn twee tuinhuisjes op het volkstuincomplex Buitenzorg in Amsterdam-Noord.

Zijn huis met uitzicht op de Amstel deed tot de jaren tachtig dienst als opslagplaats van het Vinkenoogarchief. Daar bewaarde hij hoge stapels boeken en tijdschriften over alles wat hem boeide, totdat het hem in 1989 teveel werd. Ook zijn zesde vrouw Edith wilde graag wat leefruimte, zodat het archief werd opgedeeld. Het Amsterdams Gemeente Archief en het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis waren gretige afnemers.

Inspiratie zocht hij in drugs. Zijn eerste van vele jointjes rookte hij in 1952. Onder wietminnend Nederland werd hij geroemd om zijn liefdesverklaring aan ’moeder gras’. Bij softdrugs alleen bleef het niet. In 1959 was Vinkenoog vrijwilliger bij een onderzoek naar ervaringen tijdens een LSD-trip. Dat onderzoek heeft hij op eigen initiatief verlengd. In 2007 demonstreerde Vinkenoog op de Dam tegen het dreigende paddo-verbod.

Het ’grote verhaal’ haalde Vinkenoog vooral uit het leven zelf. Getuige zijn lijfspreuk en boektitel Coïto ergo sum speelden vrouwen een grote rol in zijn leven. Zesmaal trad hij in het huwelijk, vijfmaal werd hij vader. Een Playboy-redacteur verhoedde in 1990 dat hij en zijn vrouw naakt in het blad poseerden.

In 2004 werd hij uitgeroepen tot Dichter des Vaderlands. Twee jaar later haalde de Amsterdammer als lijstduwer van de Groen Vrij Internet Partij 106 stemmen bij de Kamerverkiezingen.

Ooit zei hij dat hij 'ontzettend nieuwsgierig was naar de dood'. „Daarin worden alle sprookjes waar en na de dood zul je alles weten. Maar ik denk dat ik na de dood in de buurt van de aarde blijf hangen, want ik vind het enorm interessant hier, aldus de auteur in een interview in 1975.”

De begrafenis van Vinkenoog heeft komende zaterdag plaats op begraafplaats St. Barbara in Amsterdam. De keus voor St. Barbara was volgens de echtgenote van Vinkenoog vanzelfsprekend. „Omdat Simon daar vijf keer dichter van dienst was bij de begrafenis van een onbekende”, aldus Ringnalda enkele uren voordat haar man stierf. „Dat gebeurde daar zo mooi, zo liefdevol.” Het publiek krijgt zaterdagmorgen de kans om afscheid te nemen.

Zijn de vogels vergeten te fluiten?

Hebben mensen ooit hun spel verleerd?

Huiswaarts keren en naar buiten

waar scherpzin wakker roept

en allerhande taken wachten.

De wereld een loopbrug tussen tijden

die wij niet kennen: het tijdelijke

staat eeuwig aan je zijde.

Simon Vinkenoog, als interim Dichter des Vaderlands, zomer 2004

Echtgenote Edith Ringnalda over Simon: 'Hij zou volgende week 81 worden, hij was nog zo lief en levenslustig, maar het is ons niet gegeven'. (ANP)
Schrijver Simon Vinkenoog tijdens opnames van de VPRO De Fred Hache Show in 1971. (ANP)
Simon Vinkenoog rookt in 2004 een joint op het Plein in Den Haag tijdens een actie van de Stichting Legalize. (ANP)
Portretfoto van schrijver Simon Vinkenoog uit 1972. (ANP)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden