Silvio weg, maar Italië heeft weinig te vieren

Wanneer komt nieuwe regering? Wie wordt premier?

De zon schijnt uitbundig op de fruitmarkt in een buitenwijk van Rome, maar de stemming is bedompt. "Een feestje bouwen omdat we eindelijk verlost zullen zijn van die schurk van een Berlusconi? Daar heb ik het wel met mijn collega's over gehad, ja. Maar toen bedachten we dat er eigenlijk weinig te vieren valt, omdat we in zo'n zorgwekkende crisis zitten."

Geschiedenislerares Laura Argentieri zegt tussen het kopen van mandarijnen en peren door de pest te hebben aan Berlusconi, maar na de berichten over diens aftreden niet op tafel te zijn gaan dansen. Ook Matteo Malloni, een gepensioneerde tandarts, loopt niet over van vreugde. "We zitten toch nog steeds met die torenhoge staatsschuld?"

Nu de omstreden Silvio Berlusconi heeft beloofd op te stappen en zegt niet nogmaals verkiesbaar te zijn, is Italië niet in een feeststemming. Hij heeft immers geen parlementsverkiezingen verloren, maar is bezweken onder de druk van de markten die nauwelijks vertrouwen in hem en de Italiaanse politiek hebben. De rente op Italiaanse staatsobligaties steeg gisteren tot boven de 7 procent, en dat is gevaarlijk hoog. Er moet snel iets gebeuren, maar voorlopig worden de Italianen ondergedompeld in onzekerheid. Wie neemt het stokje van de premier over? Wat voor regering komt er, en zal die wél in staat zijn om de zorgwekkende staatsfinanciën op orde te krijgen en de markten gerust te stellen? En ook belangrijk: wanneer komt de nieuwe regering er?

Zeer bezorgde commentatoren en economen zeiden te hopen dat er snel duidelijkheid komt. Maar daarvoor zijn er nog te veel scenario's mogelijk. President Giorgio Napolitano leek gisteren een voorkeur uit te spreken voor de econoom Mario Monti als kandidaat-premier, door hem met het prestigieuze ambt senator voor het leven te bekleden.

Berlusconi zelf stuurt aan op vervroegde verkiezingen, in januari of februari. Hij heeft zijn partijsecretaris, de voor Italiaanse begrippen jeugdige Angelino Alfano (42), naar voren geschoven. Berlusconi meent dat een centrum-rechtse coalitie heel goed weer kan winnen: "Met mijn stap terug en Alfano als kandidaat staat het nergens geschreven dat de Italianen bereid zijn om hun land in de handen te leggen van een linkse coalitie. Ik denk dat dat onverteerbaar is voor de meerderheid van de Italianen."

Een deel van zijn partij Volk van de Vrijheid en coalitiegenoot Lega Nord voelen echter weinig voor verkiezingen, omdat ze bang zijn die te verliezen. Zij werken aan het uitbreiden van de huidige centrum-rechtse regering met een kleine christendemocratische partij, voor de nodige meerderheid in het parlement. Zo'n regering zou kunnen worden geleid door Alfano of Gianni Letta, rechterhand van Berlusconi.

Investeerders lijken niet te willen wachten op verkiezingen of tot de politici in Rome tot een compromis komen. Zij willen actie, en snel. De beide kamervoorzitters hebben daarom besloten het nieuwe bezuinigingspakket in recordtempo door het parlement te loodsen. De enorme druk om snel duidelijkheid en vertrouwen te verschaffen vergroot de kans op een niet gekozen zakenkabinet. Zo'n regering zou tijdelijk aan de macht zijn, flink kunnen bezuinigen en de de gigantische belastingontduiking kunnen bestrijden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden