Silvio Berlusconi in zwaar weer

rome – Premier Silvio Berlusconi is gisteren, midden in een knetterende interne partijruzie, zijn meerderheid in de Italiaanse Tweede Kamer kwijtgeraakt. Dat gebeurde toen 33 medestanders van Gianfranco Fini, een politieke rivaal van de premier, uit de partijfractie van het Volk van de Vrijheid (PdL) stapten. Ze vormen nu een aparte groep onder de naam ’Toekomst en Vrijheid voor Italië’. Ook ongeveer tien senatoren zouden op het punt staan hun fractie te verlaten, en daarmee zou de regeringscoalitie in de Eerste Kamer een zeer krappe meerderheid behouden.

De scheuring binnen de PdL werd een feit toen Berlusconi donderdagavond, na maandenlange meningsverschillen, Fini en diens medestanders uit de partij stootte. De premier vindt dat Fini’s standpunten over ethisch gedrag, de macht van magistraten, federalisering en het democratische gehalte van de partij te veel verschillen van die van de rest van de coalitie. „Mjn hart doet pijn, maar Fini valt me te vaak aan en wijkt te veel af van onze ideeën”, zei de premier. Hij wil eenheid en discipline, want kiezers zijn net als voetbalsupporters: „Die keren zich van hun club af als daar ruzie wordt gemaakt, helemaal als dat openlijk op het veld gebeurt.”

De premier verzocht Fini, mede-oprichter van de PdL, ook af te treden als voorzitter van de Tweede Kamer. Maar Fini zei gisteren ’uiteraard’ aan te blijven. „Berlusconi’s verzoek laat zien dat zijn ideeën over democratie niet bepaald liberaal zijn. Hij heeft een bedrijfslogica, die van een bestuursvoorzitter.”

De nieuwe parlementaire groep belooft de regering ’loyaal te steunen’ – als het verkiezingsprogramma tenminste wordt gevolgd. „De parlementariërs zullen niet aarzelen om tegen keuzes van de coalitie te stemmen als die onbillijk of niet in het algemeen belang zijn”, zei Fini dreigend.

Berlusconi kan dus doorregeren, maar lastig wordt het wel. Hij zal steeds moeten onderhandelen met Fini’s groep. En in de Tweede Kamer krijgt hij te maken met een vijandige voorzitter die zijn stempel zwaar drukt op zaken als stemmingsprocedures en het bepalen van de agenda.

Berlusconi is verzwakt. Commentatoren voorspellen dat deze regering 2013 niet zal halen. De premier zou zich al voorbreiden op vervroegde verkiezingen.

Mocht de situatie echt onwerkbaar worden, dan zou de president van Italië ook kunnen besluiten om geen verkiezingen uit te schrijven, maar een min of meer onpartijdige ’technische regering’ te benoemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden