Silicon Valley staat op tegen Trump

Demonstratie tegen Trumps immigratiebeleid bij het hoofdkantoor van Google in Mountain View, eind januari.Beeld Hollandse Hoogte

Wat betekent Donald Trump voor Amerika’s leiderschap en imago in de wereld? In tech-paradijs Silicon Valley heerst vrees voor het einde van de mondiale uitwisseling van informatie en ideeën.

Het Equator Café heeft een interieur dat bijna futuristisch aandoet. Door de hoge plafonds en glazen wanden wordt de ruimte overgoten door licht, de minimalistische tafels en stoelen staan ver van elkaar, op de achtergrond klinkt loungemuziek. Een stopcontact is nooit ver; bijna alle klanten zijn druk bezig op hun laptop. Waar wordt gesproken, klinken termen als ‘open source’, ‘durfinvesteerder’ en ‘concept’.

Bradley Taylor komt hier graag. “Zo zijn San Francisco en Silicon Valley”, zegt hij. “Wat deze plaats voor mij zo mooi maakt, is dat je vanuit je werkplek een café inloopt en iedereen het over programmeren heeft, over nieuwe ideeën.”

Het zakelijke hart van San Francisco is het hart van Silicon Valley, de enorme concentratie van honderden technologiebedrijven, gevestigd in de steden rondom de Baai van San Francisco. Het is het kloppende hart van de Amerikaanse innovatie-industrie en de motor van de Californische en Amerikaanse economie in de 21ste eeuw.

Waar San Francisco ooit de stad was van sociaal activisme en tegencultuur, is het nu vooral bevolkt door programmeurs, ingenieurs en durfkapitalisten; het zakelijke sociale netwerk LinkedIn heeft een kantoor pal boven het Equator Café, het hoofdkwartier van Twitter ligt op een half uurtje lopen. Een klein uurtje rijden naar het zuiden, in Palo Alto en Mountain View, liggen de enorme campussen van Apple en Google.

Ook startup Optimizely, het softwarebedrijf waar Taylor als ‘solutions architect’ werkt, houdt hier pal om de hoek kantoor. Zelf zegt hij echter meteen dat hij hier niet uit naam zit van zijn werkgever, die ook een vestiging in Amsterdam heeft. “Mijn initiatief is op eigen titel, dat staat los van Optimizely”, benadrukt hij.

Dat initiatief is Tech Stands Up, een piepjonge actiegroep die Taylor op 27 januari oprichtte. Aanvankelijk heette ze nog Tech Against Trump, en die eerste naam verraadt het waarom achter haar bestaan. De goedlachse dertiger begon de groep omdat hij zich grote zorgen maakt om het beleid van de nieuwe Amerikaanse president.

“Ik denk dat Trump technologie niet zo goed begrijpt”, zegt Taylor, die met zachte stem spreekt en zijn woorden zorgvuldig kiest. “Hij stond er altijd om bekend dat hij geen e-mail gebruikt. Hij Twittert wel veel, omdat hij zo direct contact met zijn aanhang kan hebben, maar als hij zegt dat we ‘in zo’n gekke wereld vol technologie leven’, dan word ik daar toch een beetje angstig van.”

Bradley Taylor.Beeld jan albert hootsen

Demonstraties

Taylor staat niet alleen in zijn afkeer van de nieuwe president. San Francisco is van oudsher een van de meest liberale steden in de VS; in de jaren zestig was de stad een bolwerk van tegencultuur, stond er de wieg van gelijke rechten voor de LHBT-gemeenschap en liep het voorop in de demonstraties tegen de Vietnamoorlog. Afgelopen november stemde dan ook ruim negentig procent van de kiezers hier voor Hillary Clinton.

Anno 2017 heeft het liberalisme van de ‘Bay Area’, zoals het gebied rondom de stad ook wel wordt genoemd, er een nieuwe steunpilaar bij: Silicon Valley. De technologiebedrijven in de regio, waar een kwart miljoen mensen werken, zijn honderden miljarden dollars waard, maar in bijna alles de tegenpool van de miljardair Trump.

Waar Trump pleit voor het sluiten van de grenzen, zich afkeert van vrijhandel en miljoenen ongedocumenteerde migranten wil uitzetten, is Silicon Valley juist gebouwd op openheid, globalisering en de vrije uitwisseling van informatie en ideeën, maar ook op migratie. Zo was Apple-oprichter Steve Jobs de zoon van een Syrische migrant en is Tesla- en SpaceX-oprichter Elon Musk werd geboren in Zuid-Afrika. En dat zijn alleen de grote namen in de sector; duizenden hoog opgeleide migranten werken hier als programmeurs en ingenieurs.

Groot was dan ook de schok toen Trump op 27 januari middels een decreet migratie uit zeven landen in het Midden-Oosten en de Hoorn van Afrika tijdelijk en het opnemen van vluchtelingen voor onbepaalde tijd opschortte. Was de houding van Silicon Valley ten opzichte van Trump tot dan toe enigszins afwachtend, na het ondertekenen van het decreet wierpen vele tech workers de schroom van zich af.

“Ik denk absoluut dat deze regering een bedreiging is voor de technologie-industrie”, zegt Taylor. “Met name het afsluiten van de Verenigde Staten voor migratie is zorgwekkend. We zagen dat het inreisverbod direct effect had op onze vrienden en onze bedrijven. Als Silicon Valley willen we de beste, meest getalenteerde mensen. We kunnen ons niet afsluiten voor de wereld.”

Onder de werknemers van Silicon Valley bestaat grote bezorgdheid dat Trump’s migratiebeleid en zijn weerstand tegen vrijhandel de leidende positie van Silicon Valley in de wereldwijde innovatie-industrie ernstige schade kan toebrengen. Dat vind ook Deepak Puri, een veteraan in de sector die al 25 jaar in Silicon Valley werkt.

“We zien al dat veel migranten die niet naar de VS kunnen migreren, besluiten naar bijvoorbeeld Canada te vertrekken. Als je slim bent, kan je overal in de wereld wonen, en sommige landen zijn opener voor bepaalde mensen dan anderen”, zegt hij. “Als mensen het gevoel hebben dat zij en hun families niet welkom zijn in de VS, gaan ze ergens anders naartoe. Op lange termijn zal dat gevolgen hebben voor de technologie-industrie hier. Het is niet alsof er hier mensen met een doctoraat werkloos zitten af te wachten om hun baan in te pikken.”

(Tekst gaat verder onder de afbeelding)

Elon Musk (SpaceX, Tesla) besloot plaats te nemen in Trump’s Strategisch en Beleidsforum.Beeld REUTERS

Tesla

Na het decreet van 27 januari doken overal in de regio door werknemers in de technologiesector opgerichte actiegroepjes op, die op allerlei manieren tegen Trump demonstreren. Zo organiseert Tech Stands Up aanstaande 14 maart, de wiskundige feestdag ‘Pi Dag’, een demonstratie bij het gemeentehuis van Palo Alto.

Silicon Valley zou Silicon Valley echter niet zijn als deze actiegroepen het bij een dergelijke traditionele vorm van verzet zouden houden. Veel initiatieven kijken verder, naar manieren waarop ze de enorme hoeveelheid talent en technologische kennis in de regio kunnen gebruiken om de Amerikaanse politiek te kunnen beïnvloeden.

DebugPolitics is zo’n initiatief, een organisatie die zogenaamde ‘hackathons’ organiseert; bijeenkomsten waarbij mensen uit Silicon Valley en tech-experts uit andere delen van het land bij elkaar komen om bijvoorbeeld applicaties te ontwikkelen om kiezers beter te bereiken, en de inmiddels beruchte ‘valse nieuwsberichten’ die een grote rol in de afgelopen verkiezingscampagne speelden, te signaleren.

“Het doel is vooral om mensen bij elkaar te brengen, zoals mensen van verschillende generaties, en bijvoorbeeld om beter gegevens te kunnen verzamelen om druk uit te oefenen op leden van het Congres”, vertelt Joanna Popper, een van de organisatoren. “Maar we wisselen ook kennis uit om applicaties te ontwikkelen waarmee we beter achter de belangen en de geldstromen in Washington DC kunnen komen. Zo kunnen we mensen informeren en beter invloed uitoefenen op de politiek.”

Niet heel Silicon Valley voert evenwel zo enthousiast actie als Joanna Popper en Bradley Taylor. Met name de grote namen in de regio, zoals Facebook-oprichter Mark Zuckerberg en Elon Musk (SpaceX, Tesla), zijn een stuk voorzichtiger. Hoewel Trump nooit populair was onder de grote ‘tech-baronnen’, zat een zware delegatie van veertien grote namen uit de sector afgelopen 14 december met Trump om tafel om over de relatie met de nieuwe regering te praten.

Sommige tech-leiders waren zelfs tot samenwerking bereid; Elon Musk en Travis Kalanic, mede-oprichter van vervoersbedrijf Uber, besloten plaats te nemen in Trump’s Strategisch en Beleidsforum, een economisch adviesorgaan, in de hoop Trump’s beleid ten faveure van hun industrie te kunnen beïnvloeden. Kalanick trok zich 2 februari terug na zware kritiek, maar Musk is nog steeds lid van het orgaan.

Joana Popper.Beeld jan albert hootsen

Open brief

Zelfs voor de tech-baronnen ging Trump met het inreisverbod echter te ver. Op 6 februari, terwijl het Witte Huis met meerdere rechters in de clinch lag over het decreet, drukten bijna honderd van de grootste namen uit de sector in een open brief aan de rechtbanken hun bezwaren uit. Toch zijn de leiders van de sector relatief terughoudend in hun verzet tegen de regering-Trump in vergelijking met veel werknemers en managers op lager niveau. Volgens Deepak Puri is dat niet meer dan logisch. “Vanuit het perspectief van de grote bedrijven, vooral als ze in het hele land zaken doen, zou het negatieve gevolgen kunnen hebben tegen de regering te protesteren. Zij hebben ook verantwoordelijkheden ten opzichte van hun aandeelhouders”, zegt hij. “Het zou financieel voor problemen kunnen zorgen van hen te verlangen een sterke positie in te nemen, waardoor velen van hen voorzichtig zijn.”

Het weerhoudt mensen als Bradley Taylor er evenwel niet van flink actie te voeren. Hij zegt dat, hoewel de leiders van de sector voorzichtig zijn, werknemers op lagere niveau’s de vrijheid krijgen hun ongenoegen uit te spreken: “In Silicon Valley bevinden we ons in de unieke en geprivilegeerde positie dat we kunnen werken voor wie we willen. Als ik idealen heb waarvan ik vind dat ze worden bedreigd door de huidige regering en onze directeur is het daarmee eens, dan heb ik de keuze om voor een ander bedrijf te gaan werken. En als veel werknemers besluiten te vertrekken, is dat schadelijk voor het bedrijf.”

Hij kijkt om zich heen en wijst op tientallen programmeurs en ingenieurs die in Equator Café druk in overleg zijn. “Amerikanen hebben het internet gecreëerd, onze bedrijven hebben het opgebouwd. Ik denk dat er zeker een risico bestaat dat we die leiderschapsrol zullen verliezen”, zegt hij. “Onze generatie heeft een enorme verantwoordelijkheid op dit cruciale moment. We kunnen een utopia creëren, of het kan de andere kant op gaan. Ik geloof dat Silicon Valley en zijn idealen moeten blijven bestaan.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden