Signac, liefhebber van het pointillistisch monnikenwerk

Een schilderij opbouwen met allemaal losse stipjes en streepjes in frisse complementaire kleuren. Het was een compleet nieuwe schildertechniek. Georges Seurat (1859-1891) begon ermee in Frankrijk en kreeg al gauw navolging van andere kunstenaars, onder wie Paul Signac. Hun doeken waren een feest voor het oog. Toch hielden veel schilders het pointillisme, zoals deze stippeltjesstijl wordt genoemd, al snel voor gezien, omdat het zo arbeidsintensief was. Signac (1863-1935) bleef zijn hele leven wel plezier houden in dit monnikenwerk. Hij schilderde vooral havens en schepen.

Dit riviergezicht - de nieuwste aanwinst van het Van Gogh Museum in Amsterdam - maakte hij in 1886 aan de oevers van de Seine bij Asnières, een industriestadje onder de rook van Parijs. Voor de rijkere Parijzenaren was het een populaire plek voor vertier op en aan het water. Signac schilderde de aanlegsteiger van La Félicité, een bekende stoomboot voor de pleziervaart. Als teken van de industrialisering plaatste hij rechts in de voorstelling een gassilo. Signac was zo tevreden over dit werk dat hij het in 1887 instuurde voor de destijds belangrijkste tentoonstelling voor moderne kunst, de Salon des Indépendants.

Vincent van Gogh zat in die tijd ook in Parijs en leerde daar Signac kennen. Hij was onder de indruk van diens frisse en nieuwe manier van schilderen. Van Gogh maakte uiteindelijk maar een paar zuiver pointillistische werken. Maar de invloed van Signac zie je duidelijk terug in zijn latere expressieve streepjesstijl. Ook zijn voorliefde voor heldere kleuren is ontstaan in zijn Parijse periode. Om dat voor de bezoekers duidelijk te maken, heeft het museum twee schilderijen van Van Gogh, beide uit 1887, naast de nieuwe aanwinst gehangen: 'Oever van de Seine' en 'De brug bij Courbevoie'.

Dat Signac veel invloed heeft gehad op Van Gogh blijkt volgens conservator Maite van Dijk ook uit een uitspraak van bevriend kunstenaar Emile Bernard: 'Hij (Van Gogh) was toen al bezig zijn palet te veranderen; en experimenteerde, op aanraden van Signac, met een vrije vorm van divisionisme'. Destijds werd de term divisionisme gebruikt voor het pointillisme.

Het museum kocht het schilderij op een veiling met steun van onder meer de BankGiro Loterij, de Vereniging Rembrandt en een aantal fondsen, waaronder het Mondriaanfonds. Het is het tweede werk van Signac in de collectie.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden