Sheriff

Gerrit Manenschijn is van mening dat niet elke geloofsovertuiging of ideologie en de daden die daaruit voortvloeien over één kam moeten worden geschoren.

Daarmee schaart hij zich vanuit de christelijke ethiek achter de opvattingen van onder meer Paul Cliteur dat er een destructieve werking uitgaat van het cultuurrelativisme. Beiden hebben het even gehad met de islam en de slachtofferrol die islamitische landen, groepen en medelanders zich graag toedichten. Het is de vraag is echter of het christendom niet juist heeft meegewerkt aan een cultuurrelativisme, waarin extremisme kon wortelen.

Goedbedoelde naastenliefde en humaniteit werden tot een kritiekloze tolerantie, tenminste als het ging om zaken ver van het eigen bed. Al vele jaren organiseren extremisten zelfmoordacties in Israël en nog steeds wordt Arafat vriendelijk bij alle politieke leiders ontvangen. Een en ander is vanuit ethisch gezichtspunt moeilijk te rijmen met de houding na 11 september, nu een 'christelijke' en vooral ook 'kapitalistische' mogendheid bij uitstek, de VS, in haar hart is getroffen. Nu hebben we het even gehad met de tolerantie. En juist daar gaat vanaf 11 september veel mis. Het begon er al mee dat de president van de VS zich met veel bombarie op de rechterstoel plaatste, zowel op aarde als in de hemel. Vanuit de hemel verzekert hij zich na elke toespraak van Gods zegen.

In Oud-Israël, zo lezen wij in de Schrift, was er na rampspoed niet zelden een moment van inkeer, zelfreflectie en boetedoening. In God's own country is daarvan geen sprake. President Bush nam vrijwel onmiddellijk de rol van sheriff, openbaar aanklager en jury op zich door niet alleen een verdenking uit te spreken en de zoektocht naar O. bin L. te gelasten, de aanklacht te formuleren, het schuldig uit te spreken, maar ook het doodvonnis op te leggen. Ongewild laat juist het beschaafde en christelijke westen zich nu meenemen in de handelwijze van de terrorist. Immers, ook de terrorist plaatst zich met een beroep op de godheid of het ideaal op de stoel van de aanklager, de jury, de rechter en de beul. Maar daar houdt het niet op: bondgenoten van de VS worden geacht zonder enige basale vorm van proces, sterker, zonder inzage van bewijslast, een blanco volmacht te tekenen voor de terechtstelling. Manenschijn stelt dat de ene wandaad niet gerechtvaardigd mag worden met de andere en dat er verschil is in daden. Daar kan ik me geheel in voegen. Het kan me er evenwel niet van weerhouden om vooreerst de hand in eigen boezem te steken en te zorgen voor een heldere morele dialoog in eigen kring en een ordentelijke veroordeling van de dader, zoals die in onze rechtsstaat gebruikelijk is.

We zien nu al dat de interne steun voor de coalitie tegen het terrorisme afbrokkelt. Dit wordt door politieke leiders en defensiespecialisten als 'dom' en 'kortzichtig' betiteld. Deze 'specialisten' zouden er goed aan doen te rade te gaan bij de burger. Het is niet ondenkbaar dat deze burger meer heeft begrepen van beschaving en ethiek dan haar 'leiders' en 'specialisten', die vaak zeer overtuigd zijn van het eigen gelijk en hun veelal achterhaalde methoden, kennis en handelwijze.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden