Sheherazade symboliseert het leed en de moed van Egypte

De al jaren in Frankrijk wonende en in het Frans schrijvende Sinoué is een Kopt. Kopten zijn Egyptische christenen, staan aan het begin van de christelijke beschaving in het Midden-Oosten en maken nu nog tussen de vijf en tien procent uit van de Egyptische bevolking.

DÿSIRÿE SCHYNS

Vele Kopten, zoals Gilbert Sinoué, Albert Cossery en Andrée Chédid studeerden Frans bij de paters in Cairo of Alexandrië en zijn op deze manier zeer vertrouwd geraakt met de Europese Franstalige cultuur. Dat de Fransen onmiskenbaar een stempel hebben gedrukt op het eeuwenoude Egypte moge duidelijk worden uit de lijvige roman 'Dochter van Egypte' waarin wordt verteld over Bonaparte's rampzalige, mislukte expeditie naar Egypte en de gevolgen daarvan voor de geschiedenis van Egypte en vooral voor de bewoners van het oude land van de farao's. De roman begint rond 1790 toen Egypte (dat in de zevende eeuw door de Arabieren werd veroverd) met harde hand werd geregeerd door de Mamelukken, een dynastie van slaven uit onder andere Georgië, die in de dertiende eeuw door sultan el-Ayoed aan de macht werden geholpen. In die tijd was Egypte een provincie van het Turkse rijk en symboliseerde Turkije de vijand die de Mamelukken in het zadel hield.

Centraal staat de Koptische gegoede familie Sjedid die op een landgoed even buiten Cairo woont. Het gezin is bevriend met de Mamelukken, met Venetiaanse kooplieden, met de Franse consul en later ook met de Egyptische onderkoning, de legendarische Mohammed Ali. De drie kinderen, Sheherazade, Nabil en Samira reageren alle drie verschillend op de historische gebeurtenissen die zich vanaf de inval van Napoleon in 1797 in moordend tempo opvolgden en die tienduizenden doden eisten.

Samira breekt met haar familie om met een Turkse Janitsaar te trouwen. Na diens dood gaat ze met de Franse schout bij nacht naar Parijs. Omdat deze al getrouwd blijkt te zijn laat hij haar zitten en Samira komt in de prostitutie terecht. Zoon Nabil richt een geheim strijdbaar genootschap op dat in navolging van het volk dat de Franse revolutie ontketende en de uitbuitende machthebbers van de troon stootte, een Egypte wil zonder vreemde mogendheden die slechts uit zijn op de rijkdom van het land en het volk plunderen. Hij wordt onthoofd door de Fransen omdat hij een opstand tegen het Franse leger leidde.

Sheherazade ten slotte symboliseert het leed en de moed van een volk dat steeds opnieuw moest toezien dat het vele bloed voor niets werd vergoten. Zij bewerkt het land van haar voorouders, gaat katoen verbouwen, trotseert de onderkoning die de landbouwgrond wil nationaliseren en trouwt met een schatrijke Venetiaanse diplomaat en vertrouweling van de onderkoning. In 1827, op het einde van de roman, kan hij niet verijdelen dat de kersverse Egyptische vloot wordt vernietigd door Turken en Engelsen die zich niet aan hun afspraken hadden gehouden.

Sinoué is in staat complexe historische feiten, politiek gekonkel, ingewikkelde geopolitiek, veld- en zeeslagen, en historische personages te verweven met verzonnen kleurrijke figuren en familiedrama's. Voor de historische feiten baseerde hij zich op studies, maar ook op briefwisselingen en persoonlijke aantekeningen van Franse veldheren. Het resultaat is een boeiende historische roman die ons veel leert over de roerige geschiedenis van het Midden-Oosten en de rol die het Westen daarin heeft gespeeld.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden