Sharia-wet slecht voor vrouwen Bangladesh

BAKSHIPARA, Bangladesh - Toen islamitische geestelijken een 'rechtbank' opzetten in haar dorp, hoopte Saher Banu dat die de man zou veroordelen, die ervan was beschuldigd haar dochter te hebben verkracht. Maar ze had het mis, want in plaats van de jonge buurman veroordeelden de dertien priesters haar dochter tot 80 stokslagen wegens onwettige seksuele omgang.

FARID HOSSAIN (AP)

Na 35 slagen met het groene bamboeriet verloor de 20-jarige Hazera Begum het bewustzijn. De zitting en afstraffing werden bijgewoond door ongeveer 200 mensen. De rechters achtten Hazera schuldig omdat zij geen drie mannelijke getuigen had kunnen vinden om haar bewering te staven dat zij was verkracht, toen zij het veld in was gegaan om groenten te plukken.

Rechtbanken als deze hebben geen wettelijke status, maar hun vonnissen worden wel uitgevoerd. Fundamentalisten opereren steeds zelfverzekerder in Bangladesh, waar negentig procent van de bevolking moslim is. Het strafrecht van Bangladesh is gebaseerd op dat van de Britten, die het land tot 1947 hebben bestuurd. De plaatselijke imams baseren zich op een eigen interpretatie van de aloude islamitische wet - de sharia.

Volgens vrouwenorganisaties zijn de afgelopen jaren zeker 48 vrouwen om het leven gekomen na een veroordeling wegens overtreding van de sharia. De meesten sloegen de hand aan zichzelf omdat zij de vernedering niet konden verdragen. “Het is moeilijk om een duidelijk beeld te krijgen, omdat veel van deze zaken zich in afgelegen dorpen afspelen en de slachtoffers uit angst voor represailles geen aangifte doen bij de politie”, zegt Ayasha Khanam, een voorvechtster voor vrouwenrechten.

De slachtoffers zijn niet alleen vrouwen die worden beschuldigd van overspel. De geestelijken hebben het ook gemunt op vrijwilligsters van bureaus voor alfabetisering, gezondheidszorg en gezinsplanning - zaken die volgens de fundamentalisten afbreuk doen aan de traditionele rol van vrouwen. Vorig jaar zijn aan zo'n 1 400 scholen voor vrouwen vernielingen aangericht en vrouwen die voor vrijwilligersorganisaties werken, werden in hun dorpen sociaal uitgestoten. Mannen werden gedwongen zich van hun echtgenotes te scheiden, wanneer dezen van dergelijke organisaties geld of zorg hadden ontvangen. Volgens de - niet door de overheid erkende - religieuze wet hoeft een man daartoe alleen maar driemaal te zeggen “Ik verstoot je”.

Vlucht

Taslima Nasrin, een populaire feministe die over deze problemen schreef, vluchtte afgelopen zomer het land uit, nadat zij vanwege haar kritiek op de islamitische wetgeving met de dood was bedreigd.

De controverse is verscherpt doordat vrouwen de straat op gaan om bestraffing te eisen van de geestelijken die zitting nemen in de onofficiële rechtbanken. De regering van premier Khalleda Zia is er niet happig op de geestelijkheid tegen zich in het harnas te jagen, omdat deze grote invloed uitoefent op het electoraat op het platteland. Toch is zij begonnen gehoor te geven aan de klachten van de vrouwen. Nadat het verhaal van Hazera in de kranten was verschenen, gelastte het ministerie van binnenlandse zaken de arrestatie van de geestelijken die bij haar berechting in Bakshipara, 240 kilometer ten noorden van Dhaka, betrokken waren geweest.

Banu vertelt over de afgrijselijke rechtszitting. “Ik smeekte ieder van hen om mijn dochter te sparen. Toen ze het vonnis bekendmaakten, kon ik het niet meer verdragen en stortte ik in elkaar”, zegt zij.

Acht geestelijken zijn ingerekend. De overige vijf zijn gevlucht en worden door de politie gezocht. Op grond van een uit 1983 daterende wet tegen onderdrukking van vrouwen kunnen zij maximaal veertien jaar gevangenisstraf krijgen.

Eerder dit jaar zijn negen geestelijken tot zeven jaar veroordeeld in de zaak rond een vrouw die zichzelf vergiftigde, nadat zij was gestenigd wegens overspel. Volgens actievoerders voor vrouwenrechten zijn dit jaar vijf vrouwen in het openbaar gegeseld. Hazera's geval is het eerste waarin arrestaties zijn verricht.

De fundamentalisten voelen geen wroeging. “Zij is een slecht meisje. Wij kunnen niet toelaten dat zij de mannen bederft in ons ideale dorp”, zegt Mahibul Hasan Karim, een geestelijke die geen zitting had in het college dat haar berechtte.

Voor Hazera is de ellende niet voorbij. “Wie zal er nu met mij trouwen? Ik ben een verschoppelinge geworden.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden