Servische Amerikanen achter 'open brief'

WASHINGTON - Het Joegoslavië Tribunaal, is de overtuiging van de Californische oud-hoogleraar Raymond Kent, is een speelbal van de VN-Veiligheidsraad en speciaal in het leven geroepen om Serviërs te straffen voor vermeende oorlogsmisdaden.

Vermeende misdaden, benadrukt Kent, want hij is er helemaal niet zeker van dat de Servische 'grote vissen' die het tribunaal wil vangen inderdaad schuldig zijn aan oorlogsmisdaden. Maar de Amerikaanse regering en linkse elementen dicteren nu eenmaal het doen en laten van het tribunaal.

Kent is het intellectuele gezicht van een kleine groep vanuit Californië opererende Servische Amerikanen die als 'Comité van Amerikanen voor internationale gerechtigheid' deze week een 'open brief' tegen het tribunaal heeft gepubliceerd in een Haags dagblad. Kent is een Amerikaan van Servische afkomst die op de universiteit van Berkeley Afrikaanse geschiedenis heeft gedoceerd en nu met pensioen is.

Waarom, vraagt Kent zich af, beperkt het tribunaal zich tot de Serviërs, al worden pro forma ook wat kleinere vissen onder Kroaten en moslims gepakt? Waarom worden niet alle oorlogsmisdadigers vervolgd? Dat komt, volgens hem omdat de jurisdictie van het hof in 1991 begint. Dat is geen toeval. Het betekent dat oorlogsmisdaden die Kroaten en moslims in de Tweede Wereldoorlog tegen de Serviërs hebben bedreven niet berecht kunnen worden. Het betekent dat, bijvoorbeeld, de Koerden en Grieken hun grieven tegen de Turkse misdaden en agressie niet voor het tribunaal kunnen brengen.

Woordvoerster van het comité is Desa Tomasevic Wakeman, een Amerikaanse antropologe van Servisch-Kroatische afkomst. Zowel zij als Kent wonen sinds de veertiger jaren in de Verenigde Staten. Zij leggen er de nadruk op dat zij Amerikaanse staatsburgers zijn die hun Amerikaanse landgenoten en anderen willen voorlichten op het gebied van conflicten in Oost- en Zuid-Oost-Europa die de Amerikaanse pers en overheid onderbelichten.

Het comité is volgens Wakeman een overkoepelende organisatie die onder meer samenwerkt met de Byzantijns-Amerikaanse Alliantie, een groep van Armeense, Griekse, Russische en Servische Amerikanen, die allen gemeen hebben dat zij grieven hebben tegen moslims en Turken. Het comité voor internationale gerechtigheid is opgericht ten tijde van de vestiging van het VN-tribunaal in Den Haag en heeft tot doel “de praktische uitvoering van nieuw 'internationaal recht' te volgen in gebieden met politieke conflicten.”

Het comité maakt zich zorgen dat de grote mogendheden, en met name de VS, hun macht willekeurig gebruiken voor hun geo-politieke belangen. Het comité besteedt met name aandacht aan de Koerden en de Griekse Cyprioten, die volgens de leden, beiden het slachtoffer van Turkse agressie, en verder “vele andere volkeren van wie de mensenrechten geschonden zijn na de Tweede Wereldoorlog, maar voor de vestiging van het VN-tribunaal.”

Het comité werkt onder meer samen met de Byzantijnse Amerikaanse Alliantie. Daarbij zijn volgens het briefhoofd de Armeense Alliantie, de 'Gezamelijke Helleens-Amerikaanse Verenigingen van noordelijk Californië', het Congres van Russische Amerikanen en het Servische Eenheids Congres aangesloten. Vice president van de Byzantijnse Alliantie is Desa Tomasvic Wakeman. Het Comité van Amerikanen voor internationale gerechtigheid komt in het briefhoofd van de Byzantijnse Alliantie niet voor.

De Byzantijnse Alliantie maakt zich sterk voor een combinatie van Groot-Servische, Pan-Helleense en Pan-Slavische belangen. Dat blijkt uit een brief die zij met een aantal vragen naar de Republikeinse presidentskandidaat Bob Dole heeft gestuurd. Wat is het Republikeinse standpunt, wordt daarin gevraagd, inzake 500 jaar van wrede Ottomaans-Turkse bezetting van de Balkan, de herleving van islamitisch fundamentalisme in het gebied en de blijvende invloed daarvan op de stabiliteit in Europa? Gelooft Dole in de mythe van een multi-culturele eenheidsstaat in Joegoslavië?

Zal Dole als president een eind zal maken aan de Turkse inmenging op de Balkan en Turkse provocaties tegen Griekenland en Cyprus? Zal president Dole vervolging van Koerden en andere niet-moslims door de Turken doen stoppen? Wat voor garanties krijgen christelijke onderdanen van het voormalige Ottomaanse Rijk van de VS tegen de militaire opkomst van Turkije en het opkomende islamitische extremisme, bezien in het licht van de Turkse ontkenning van de Armeense genocide in het verleden en de blokkade van Armenië in het heden?

Tenslotte maakt de Byzantijnse Alliantie zich zorgen over de Amerikaanse Oost-Europapolitiek en de uitbreiding van de Navo die tegen Rusland gericht is. Het is kortom een combinatie van Groot-Servische, Pan-Slavistische en Pan-Helleense zorgen.

Brievenschrijver en historicus Kent is voor het berechten van oorlogsmisdaden, maar volgens het beginsel van gelijke monniken, gelijke kappen. Het conflict in het voormalige Joegoslavië is, naar zijn opvatting, niet in 1991 begonnen. Het comité weet bij monde van Wakeman trouwens niet goed raad met de vraag waarom het Cypriotische probleem in 1974 is begonnen met de Turkse invasie en niet daarvoor met bij voorbeeld de agressie en misdaden van de Griekse generaal Grivas en de Griekse dictators tegen de Turkse minderheid op Cyprus.

Het comité neemt een universeel standpunt in op het gebied van mensenrechten en oorlogsmisdaden. Maar Wakeman maakt zich aanzienlijk minder zorgen over het lot van Tsjetsjenië, en de oorlogsmisdaden die haar Russische Slavische broeders daar begaan tegen moslims. Zij noemt dat een conflict dat ongelukkigerwijs het gevolg is van machtspolitiek waar weinig aan te doen is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden