Serie opmerkelijke judotriomfen op EK

DEN HAAG - Als het om de Olympische oogst ging, zou haast van een Oostduitse productie kunnen worden gesproken. Zo vlak voor het toernooi in Atlanta is het echter gissen naar de werkelijke waarde van Europese judokampioenschappen.

Een opsteker is het wel, de vier gouden (Seriese, Zwiers, Jessica Gal en Van der Lee), een zilveren (Kienhuis) en een bronzen medaille (Jenny Gal) die de Nederlandse vrouwen voor eigen publiek buit maakten. Al was het alleen maar om te bewijzen dat binnen de relgevoelige Judo Bond Nederland ook op hoog niveau kan worden gespòrt. Bovendien waren het in meerderheid - qua voorgeschiedenis en/of uitvoering - opmerkelijke triomfen. Die werden gevierd voor de ogen van Frans Hoogendijk, de man die door een seks- en declaratieschandaal in opspraak kwam, werd weggestuurd als voorzitter van de JBN maar vervolgens net zo makkelijk president werd van de Europese federatie.

Monique van der Lee was gisteren de laatste in rij die het publiek in Houtrust Sport in vervoering bracht. De judoka die zich in haar woonplaats Tilburg voelt nagewezen als een van de vrouwen die een aanklacht indiende wegens ongewenste intimiteiten tegen haar oud-coach Peter Ooms, blijkt elders in het land een grote populariteit te hebben. “Ik loop hier meer handtekeningen uit te delen dan te judoën.” Gemengde gevoelens borrelden in haar op nadat ze binnen een halve minuut de Italiaanse Burgatta letterlijk en figuurlijk op pijnlijke wijze tegen de mat had gesmakt. Het was de vierde Europese titel die Van der Lee behaalde, maar wel een triomf met de meest emotionele voorgeschiedenis.

Het was in de niet Olympische 'alle-categorieën' vooral een overwinning op zichzelf, na de moeilijke stap om in de openbaarheid te treden met de kwestie Ooms. Tijdens de golf van publiciteit die over haar heen kwam, is bij Van der Lee steeds meer twijfel ontstaan over het voortzetten van haar carrière. Ze voelde zich in Den Haag haast een vreemde in de voorheen zo vertrouwde judowereld. Bovendien viel dit seizoen in een vroeg stadium de Olympische kwalificatie voor de klasse +72 kilo in het voordeel uit van Monique Seriese. Het persoonlijk initiatief van NOC-NSF-voorzitter Huijbregtsen om Van der Lee via een soort Aruba-constructie alsnog in Atlanta te krijgen moet niet al te serieus worden genomen. Maar de titel die ze zich onder immense druk eigen maakte, bewijst dat ze misschien wel sterker op haar blote voeten staat dan ze zelf heeft kunnen denken.

In Den Haag stond slechts voor Jessica Gal in de +56-klasse Olympische kwalificatie op het spel. Ook de Haarlemse was de afgelopen maanden in strijd gewikkeld met zichzelf, zij het dat dat te maken had met twijfels over haar eigen (niet) presteren. Na een voorspoedige carrière (tot Den Haag drie Europese titels) kwam er vorige jaar ineens de klad in, terwijl haar voorheen altijd 'mindere' zus Jenny ineens wèl succes had. Van meest vanzelfsprekende Olympisch kandidate, was ze in Den Haag de laatste judoka die in onzekerheid verkeerde. Die duurde lang, tot en met de halve finale van gisteren waarin winst op Kucharszewska noodzaak was. De emotionele uitbarsting nadat de finale daadwerkelijk binnen bereik was gekomen, was er naar. “Ik kan het eigenlijk nog niet geloven”, zei Gal natrillend van opwinding nadat ze in die eindstrijd ook Pekli na dertig seconden in een armklem had gekregen. “Ik had vrijdag goed gedraaid en toch was ik niet zeker. Die spanning in de afgelopen twee dagen was verschrikkelijk.”

Ofschoon het Jessica Gals vierde Europese titel was, sprak ze in Den Haag over de meest indrukwekkende. “Om hier te komen heb ik het meeste moeten doorstaan. Ik heb de afgelopen maanden zoveel meegemaakt op het gebied van gevoelens en teleurstellingen en zoveel geleerd. Toen ik de finale had bereikt, had ik echt het gevoel dat het niet meer fout zou mogen gaan.” Onder de extra druk van het voor eigen publiek presteren, had ze niet geleden. “Dat kon ik me met het oog op Olympisch kwalificatie niet veroorloven.” De reeds 'zekere' Jenny Gal voelde die druk wel. De titelverdedigster in de klasse -61 gaf te kennen 'geïrriteerd' te zijn geraakt door al die familieleden, vrienden, kennissen en anderen die meenden haar even te moeten aanspreken. Misschien dat daardoor in de bijna in haar voordeel besliste halve finale tegen de Franse Fleury een klein moment van onoplettendheid fataal werd. Met winst op de Turkse Kobas werd alsnog brons veilig gesteld.

Zes finales

In totaal behaalden zes Nederlanders een finale; slechts één ging er verloren. Goed beschouwd was het een grote verrassing dat Karin Kienhuis na een recente knie-operatie en een door bloedarmoede verstoorde voorbereiding in de categorie -72 zo ver kwam. Het gevoel van vreugde, dat zou na een paar dagen wel opkomen zo verwachtte de studente bewegingswetenschappen. Vlak nadat ze de Belgische Werbrouck voorrang had verleend, overheerste het gevoel van de nederlaag. Met Claudia Zwiers dreigde het ook die kant op te gaan. In de eindstrijd van de -66 klasse leek de Italiaanse Pierantozzi de beste kaarten te hebben, maar Zwiers bleek een taaie. De ippon die ze tegenscoorde was niet afdoende om de nederlaag af te wenden; de heupworp met slechts drie seconden op de klok wel. “Dat is wel gaaf zeg, om zo te winnen.” “Daar doe je het allemaal voor”, schreeuwde bondscoach Cor van der Geest haar toe. “Daarom moet je al die teringdingen doen.”

Twee maal was de in Den Haag moeizaam begonnen Zwiers derde van Europa geweest en nu had alles eens een keer meegezeten. Het “grappige” was bovendien dat uitgerekend Pierantozzi zelf haar maanden eerder het mentale zetje naar de winst bleek te hebben gegeven. Een trainingskamp in Cuba werd opgefleurd met een excursie in Havanna. Staande nabij een afgrond hoorde Zwiers Pierantozzi een macabere grap maken. 'Wat is de makkelijkste manier om van je tegenstander af te komen?', luidde het raadsel waarop het antwoord luidde: 'geef haar een zetje'. Zwiers: “Toen dacht ik, als ik de kans krijg, neem ik je te pakken.”

Ook bij Angelique Seriese liet de beslissing lang op zich wachten. De 'slager' heeft een abonnement op de Europese titel, maar de achtste op rij kwam haar zaterdag pas toe na de verdeelde beslissing van het trio scheidsrechters. Voor Seriese was de EK niet meer dan een “goed begin van de voorbereiding op de Spelen”. Van een serieuze preparatie op Den Haag was geen sprake geweest door een knieblessure, waardoor ze pas sinds twee weken lekker in haar vel steekt. Loopt de komende negen weken alles optimaal, dan is de winnares van 'demonstratie-goud' in '88 de belangrijkste kandidatie voor de echte Olympische triomf. Al houdt de gevreesde judoka zelf een slag om de arm. “In '92 dachten we dat Monique van der Lee het wel even zou maken. Die lag er dus na één ronde uit.”

- Pagina 10: Huizinga heerst als tijger in jungle

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden