interview

Ser-voorzitter Mariëtte Hamer: Blijf nieuwe dingen leren, ook na diploma

Mariëtte Hamer: 'Het is belangrijk dat jongeren een permanente leercultuur meekrijgen'.Beeld ANP

Volgens Ser-voorzitter Mariëtte Hamer gaat het nog goed in het mbo. Maar als er in de opleiding niks verandert dan gaan mbo'ers het straks heel lastig krijgen op de arbeidsmarkt.

Als er niet snel wat verandert in het mbo dan bestaat de kans dat mbo'ers ondanks een diploma niet meekomen op de arbeidsmarkt, zo valt te lezen in een rapport dat de Sociaal-Economische Raad (Ser) vandaag uitbrengt. Volgens Ser-voorzitter Mariëtte Hamer neemt de onzekerheid voor mensen met een mbo-diploma toe.

Hoe staat het mbo er eigenlijk voor?

"Het gaat nog goed in het mbo, maar er komt wel een gigavraagstuk aan. We zien een dubbele beweging. Enerzijds zijn er tekorten, bijvoorbeeld in de techniek, de zorg en de bouw. Tegelijkertijd verdwijnen er banen aan de onderkant, denk aan administratieve functies. Mensen die daar werkloos worden, komen vaak lastig opnieuw aan het werk doordat hun kennis en ervaring niet meer aansluit op de vraag."

Ziet u de problemen toenemen?

"Zeker, de verwachting is dat met het aantrekken van de economie het aantal moeilijk vervulbare vacatures stijgt en dat aan de andere kant mensen hun baan kwijtraken en lastig opnieuw aan het werk komen. Dat heeft alles te maken met de gevolgen van technologisering, robotisering, automatisering en verduurzaming. En we hebben te maken met demografische krimp, waardoor minder jongeren de arbeidsmarkt opkomen."

Valt eigenlijk wel goed te zeggen in welke sectoren er over pakweg tien jaar nog werk is?

"Hoe de arbeidsmarkt er over tien jaar uitziet, is moeilijk te voorspellen. In algemene zin is wel duidelijk dat het vooral routineuze werkzaamheden zijn die groot risico lopen om overbodig te worden. Beroepen met taken die veel contact en uitwisseling vragen, zoals in de persoonlijke dienstverlening, zullen niet zomaar verdwijnen. Er komen ook nieuwe bij. Ook is duidelijk dat de eisen bij een aantal beroepen hoger komen te liggen doordat het werk complexer is geworden."

Wat valt er op de mbo-opleidingen aan te doen?

"Het is belangrijk dat jongeren een permanente leercultuur meekrijgen op de scholen. Mbo's moeten kijken welke basisvaardigheden nodig zijn en welke kennis permanent moet blijven worden ontwikkeld. Nog meer dan nu moeten opleidingen samenwerken met bedrijven om bij te blijven. Nu gaan mensen zich opnieuw scholen als ze hun baan verliezen; het moet zo worden dat nieuwe dingen leren gewoon doorgaat na het behalen van het diploma."

Moeten scholen ook niet gewoon eerlijk voorlichten over welke opleiding goede werkvooruitzichten biedt?

"De wet eist dat je met een mbo-diploma een redelijke kans moet hebben om een baan te vinden van 12 uur of meer. Dat vinden wij nogal mager. Van 12 uur werk kun je je rekeningen niet betalen. Wij vinden dat een opleiding pas relevant is als je daarna in je levensonderhoud kunt voorzien. En natuurlijk moeten opleidingen het arbeidsmarktperspectief heel duidelijk maken, dus daarom willen wij de zogeheten Studiebijsluiter, met informatie over de studie, verplicht laten stellen."

Lees ook: Mbo'ers zien kansen op werk slinken door innovatie

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden