September wordt groen

Het werd behoorlijk verwarrend: Milieu Estafette, Landschapsdoedagen, Open Voetpadendagen, Week van het platteland, een Op Pad-weekend. En dan vaak ook nog in dezelfde tijd van het jaar. Nu zijn al die activiteiten samengebracht onder één paraplu, in september - de Groene Maand.

Gisteren is in het Brabantse Middelbeers de aftrap gegeven voor die Groene Maand. Met een veldsymposium op de Landschotse Heide, een ecologische lunch op een kampeerboerderij en de presentatie van een boek met cd-rom om zelf de effecten van verzuring, vermesting en verdroging in de natuur te herkennen. Alles groen dus, duurzaam, verantwoord.

Organisaties van diverse pluimage - actief op het gebied van recreatie, natuur, milieu, landschap en duurzame land- en tuinbouw - hebben voor deze themamaand de handen ineengeslagen en dat is best bijzonder. Want de verschillende belangen lijken qua kleur wel op elkaar, maar willen in de praktijk nog wel eens conflicteren. Een fietser met volle bepakking wil een mooi pad, liefst van zacht asfalt, en een lange-afstandwandelaar zweert bij een onverhard pad. Een veldbioloog van het KNNV struint het liefst op kousenvoeten achter een fladderende atalanta aan of kickt op een soppig rietveld, een agrarische natuurvriend staat niet onwelwillend tegen een verhoogd polderpeil maar moet ook zijn hoofd boven water houden.

En toch slaan ze deze maand allemaal groen uit. De Vereniging voor natuur- en milieu-educatie IVN, het Landelijk Fietsplatform en het Wandelplatform-LAW, de Konininklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging (KNNV), Landschapsbeheer Nederland, de agrarische LTO-organisaties, de vereniging voor vrije wandelaars Nemo, het Nivon, Natuur en Milieu en Veldwerk Nederland. Het IVN heeft ze bij elkaar gebracht en tot een samenwerkingsverband gesmeed. Het resultaat is een programma van minstens 400 activiteiten in één Groene Maand: wandelingen, fietstochten, excursies met een gids. Daaronder vallen ook de Voetpadendagen van Nemo en Wandelplatform-LAW, de Week van het Platteland van het LTO en de Milieu Estafette van het Nivon.

De samenwerking is niet direct geboren uit armoede, zegt projectleider (en IVN-voorlichter) Bart Zwagemaker. De activiteiten die elk van de organisaties op touw zette om zich een beetje te profileren, trokken ruime bezoekersaantallen. Maar het was voornamelijk preken voor eigen parochie. De meeste deelnemers kwamen uit de eigen club en waren toch al bekend met het werk van de organisatie. Door september tot een gezamenlijke grote Groene actiemaand uit te roepen, is de kans groot dat men over elkaars schuttinkjes heen gaat kijken. De samenwerking biedt bovendien meer promotie en vooral meer variatie.

Zwagemaker: ,,Als je geregeld meedoet aan de Milieu Estafette, weet je vaak ook wel van het bestaan van de Voetpadendagen. Maar wanneer je het hele aanbod van activiteiten ziet, moet je haast wel gaan watertanden. Het is zo veel en zo breed, en maar liefst een maand lang. Op deze manier spreid je ook het risico dat jouw evenement door slecht weer in het water valt, zoals bijvoorbeeld afgelopen voorjaar de Vroege Vogels van de Vara overkwam. Het geeft bovendien het idee dat je met elkaar iets groots aan het verrichten bent. Je bent één groot groen blok en dat is een goed gevoel.''

Het is niet de bedoeling om elkaar leden af te snoepen of zieltjes te winnen, zegt Zwagemaker. Belangrijkste missie is het vergroten van het draagvlak voor groene recreatie. ,,We laten zien dat recreeren mogelijk is zonder het milieu te belasten. Voor een leuke dag uit hoef je heus niet per se met de auto.''

Ter illustratie lopen Jan en Ina Marbus van de Hoorns/West-Friese afdeling van de KNNV de Zeegat-wandeling voor die zij op zondag 24 september begeleiden. Het wordt een tocht vanuit Schardam, aan de IJsselmeerdijk, zes kilometer lang maar reken op minstens tweeënhalf uur. Natuur, recreatie en landbouw ontmoeten elkaar op deze route. Bovendien is het gebied historisch bijzonder. Hier lag het zeegat waar tot in de Middeleeuwen de haringschepen en walvisvaarders vanuit Graft/De Rijp via de Beemster naar de Zuiderzee voeren. In 1315 werd de zeearm (skar of schar) afgesloten met een dam. Achter de dijk bleef de hoofdgeul, de Korsloot, bestaan: een breed water dat ook de scheidslijn vormt tussen West-Friesland en Waterland.

Aan de voet van de oude banne-paal (1761) vouwen de Marbussen een historische kaart uit om het stroomgat te laten zien. Ze wippen de dijk over, lopen het buitendijkse land in en wijzen op alles wat vliegt en rent en bloeit. De bruine kiek, de enorme hoeveelheden schelpen die door het IJsselmeerwater op de wal worden gespoeld (,,Als je die weghaalt, ligt er over een halfjaar weer zo'n berg''), de vlinderfauna, de vliegpennen van ruiende vogels, een dooie fuut (,,Die kunnen we mooi gebruiken voor de vogelcursus; we hebben thuis diverse lijkjes in de vriezer''). Maar ze kennen ook het historische verhaal, duiden op het verloederde 'schooltje van Dik Trom' in Etersheim waar C. Joh. Kieviet stof voor zijn kinderboeken opdeed en leggen het dilemma van het waterbeheer uit.

De Marbussen zijn van alle markten thuis. Ze geven uitleg over de grauwe gans en discussiëren over de vraag of het landschap nu werkelijk zo achteruitholt zoals sommigen beweren: ,,Heb je dan al eens gekeken hoe oude stroomdalen in Drenthe of Brabant worden hersteld?'' Ze stappen in Schardam het erf op van de boer die ook lid is van agrarisch natuurbeheer en bijvoorbeeld een rietsafari op zijn bedrijf organiseert, maar willen ook in het geweer komen tegen de overlast van het gemotoriseerde verkeer op de IJssel meerdijken: ,,Al zou je op zondag die motors maar kwijt zijn, dan zou de recreatieve waarde van het gebied met sprongen vooruitgaan.''

Een excursie met het paar uit Zwaag heeft iets van een bezoek aan een groene supermarkt. En dat correspondeert aardig met het idee van de Groene Maand, zegt projectleider Zwagemaker. Alle activiteiten staan vermeld op de website www.groene-maand.nl. In een speciale krant van 'Ondernemers van Nature' en Nemo zijn ook veel evenementen uit de Week van het Platteland en wandelingen van de Voetpadendagen afgedrukt. De Zeegat-wandeling van Jan en Ina Marbus begint op 24 september om halftwee bij café-restaurant De Waterpoort in Schardam (info: tel. 0229-230419).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden