reportage

Separatisten hebben weer even grip op Catalonië

Catalaanse separatisten plakken stickers met onafhankelijkheidsleuzen op het beursgebouw van Barcelona. Beeld EPA

Catalanen stemden op 1 oktober 2017 voor onafhankelijkheid. Een jaar later is Spanje nog intact en proberen separatisten hun droom levend te houden.

“Haal die Spaanse vlag weg!”, klinkt het uit de kelen van een honderdtal Catalaanse separatisten, vuisten in de lucht. Zij hebben zich maandagmiddag voor het stadhuis in Barcelona’s randgemeente Santa Perpètua de Mogoda verzameld, en ze willen één ding: de vlag van ­‘Madrid’ moet verdwijnen. 

Maar terwijl demonstranten ­elders in Catalonië vlaggen van overheidsgebouwen trekken, blijft de Rojigualda hier gewoon wapperen. Tot ongenoegen van de bebaarde demonstrant Jordi Falstac. “Helaas hebben wij geen onafhankelijkheidsbestuur hier, anders zouden ze hem direct naar beneden halen”, zegt de separatist, die even daarvoor met honderden anderen te midden van autobanden en pallets urenlang de toegang tot het nabijgelegen industrietrein blokkeerde.

De acties tijdens het eerste jubileum van het Catalaanse onafhankelijkheidsreferendum zijn op touw gezet door ‘Comités ter Verdediging van de Republiek’, lokaal georganiseerde separatisten die zich op straat manifesteren om het onafhankelijkheidsstreven kracht bij te zetten. Gisterochtend werden ook het station van de hogesnelheidstrein in Girona en verschillende verkeersknooppunten korte tijd bezet. En terwijl elders in de regio studenten en scholieren de straat opgaan, wordt op sommige plaatsen het stemmen voor de onafhankelijkheid nagespeeld.

Zo hebben de separatisten weer even grip op Catalonië. Al is er veel veranderd sinds het verboden onafhankelijkheidsreferendum op 1 oktober 2017, toen met een lage opkomst een grote meerderheid voor afscheiding van Spanje stemde.

Naar het buitenland

De separatistische regioregering, onder leiding van Carles Puigdemont, die de stembusgang organiseerde, riep een paar weken later de onafhankelijkheid uit en werd vervolgens afgezet. Veel onafhankelijkheidsleiders zitten sindsdien achter de tralies of zijn uitgeweken naar het buitenland om vervolging door justitie te voorkomen.

Dat heeft de angel uit het separatisme gehaald. Hoewel er alweer een tijd een nieuwe onafhankelijkheidsgezinde regioregering aan het roer staat in Barcelona, reppen de bestuurders steeds minder over ­onafhankelijkheid en steeds vaker over meer autonomie en onderhandelingen met Madrid. Dit tot ongenoegen van radicalere politieke coalitiepartners en separatistische kiezers die een hardere lijn voorstaan. 

Referendum

‘Ingehouden woede’, zo omschrijft demonstrant Falstac zijn gevoel over de stand van zaken in Catalonië een jaar na het referendum. Een onafhankelijke republiek is ver weg, denkt hij. Zijn grootste zorg is daarom nu dat de gevangen separatistische leiders die op hun proces wachten, op vrije voeten komen. Een van hen, Jordi Cuixart, voorzitter van de nationalistische burgerorganisatie Òmnium Cultural, is afkomstig uit Santa Perpètua. Een banner met zijn gezicht, waarop zijn vrijlating wordt geëist, is aan de gevel gehangen. “Dat konden ze ons niet weigeren”, zegt Falstac, “anders zouden de ruiten hier aan diggelen gaan.”

Oproerpolitie

“De eerste oktober is het zaadje voor de republiek”, zei de nieuwe ­Catalaanse regiopresident Quim Torra gisteren in Sant Julià de Ramis, waar de oproerpolitie tijdens de ­referendumdag stevig optrad.

De beelden van deze en andere incidenten gingen de wereld over en ­gaven het separatistisch project van de Catalanen even vleugels.

Maandagavond verzamelden ­separatisten zich onder het motto ‘ni oblit ni perdó’ (niet vergeten, niet vergeven) in Barcelona om te protesteren tegen het politieoptreden op de referendumdag. Afgelopen zaterdag liet de politievakbond alvast van zich horen. Die ging de straat op om, naast een roep om ­salarisverhoging, de agenten die ­vorig jaar optraden een hart onder de riem te steken.

Lees ook: Catalaanse separatisten willen wederom Puigdemont als regiopresident.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden