Senaat: Rumsfeld en Bush dragen schuld aan mishandelingen

Donald Rumsfeld (EPA) Beeld
Donald Rumsfeld (EPA)

Niet alleen gewone soldaten en sergeants, maar ook de vorige minister van defensie van de VS en de president zelf zijn schuldig aan de mishandeling van Amerikaanse gevangenen in Irak, Afghanistan en Guantánamo Bay.

Dat zegt een commissie van de Senaat, die daar twee jaar onderzoek naar heeft gedaan. Volgens de commissie, waarin zowel Democraten als Republikeinen zitting hadden, zorgden instructies uit Washington ervoor dat mensen die gevangen waren gezet in de 'oorlog tegen de terreur' gemarteld werden of een mensonterende behandeling kregen.

Dit probleem kwam vooral in het nieuws nadat in 2003 foto's bekend werden uit de gevangenis in Aboe Ghraib bij Bagdad, waarin gevangenen te zien waren die naakt waren opgestapeld, met honden werden bedreigd of lang stil moesten staan met draden in hun hand die hen zogenaamd konden elektrocuteren.

Vooral een bevel van minister van defensie Donald Rumsfeld speelde een belangrijke rol. In 2002 gaf hij toestemming om in het gevangenenkamp Guantánamo Bay op Cuba dezelfde ondervragingstechnieken toe te passen die Amerikaanse militairen te verduren kregen tijdens oefeningen. Met onder andere 'waterboarding', een behandeling waarbij je denkt dat je verdrinkt, werden ze voorbereid op eventueel harde ondervragingen wanneer ze gevangen waren genomen. Een maand later werd dat bevel weer ingetrokken, maar inmiddels was daarmee wel de toon gezet, aldus de senaatscommissie.

Een soortgelijke rol speelde een bevel van president Bush uit 2002, waarin hij de conventies van Genève over het menswaardig behandelen van gevangenen niet van toepassing verklaarde op gevangengenomen strijders van de taliban of Al-Kaida.

De hoogste Republikein in de onderzoekscommissie was hun verliezende presidentskandidaat van dit jaar, John McCain. De oud-krijgsgevangene in Vietnam heeft marteling aan den lijve ondervonden en heeft zich steeds heftig verzet tegen pogingen om het verbod op martelen op te rekken.

De regering-Bush heeft steeds volgehouden dat soldaten en lage officieren zelf op het idee kwamen om de gevangenen te mishandelen. Enkelen van hen zijn daarvoor tot gevangenisstraffen veroordeeld.

Een woordvoerder van oud-minister Rumsfeld noemde het rapport een verzameling "ongefundeerde aantijgingen tegen diegenen die ons land hebben gediend."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden