Selectie van lijsttrekkers op basis van peilingen is onbegrijpelijk

Het RTL-premiersdebat leidt tot nepnieuws. Dat valt te concluderen als de redactie vasthoudt aan het format waarin ze vier lijsttrekkers uitnodigt op basis van de peilingen. Het is een onbegrijpelijke keuze in een tijd waarin het belang van onafhankelijke journalistiek zo essentieel is. Terwijl RTL-nieuws iedere dag verslag doet van de actualiteit, lijkt de redactie geen lering te trekken uit haar eigen verslaggeving van de Amerikaanse verkiezingen.

De hele wereld zag tijdens die verkiezingen dat peilingen er enorm naast kunnen zitten. Niet Hillary Clinton, maar Trump werd verkozen tot president. Terwijl de peilingen de avond ervoor duidelijk aantoonden dat voor het eerst een vrouw het Witte Huis zou betreden. Selecteren op basis van peilingen is dus zeer onbetrouwbaar.

Deze presidentsverkiezingen toonden weer eens aan dat de rol van media cruciaal is in de publieke opinie. De nepberichten die onder andere uit Macedonië de online wereld werden in geslingerd, lieten zien hoe kwetsbaar mensen kunnen zijn die leven in hun eigen filterbubbel. Facebook en Google erkenden dat zij actie moeten ondernemen om dit soort valse berichtgeving te voorkomen, omdat het een gevaar is voor de democratie. Objectieve berichtgeving is essentieel om een weloverwogen stem uit te kunnen brengen.

Daar ligt de belangrijkste taak voor de journalistiek. Evenwichtige verslaggeving van de actualiteit. Maar ook hier ging het fout bij de verkiezingen. De Amerikaanse media deden gretig verslag van de 'corrupte' Hillary, toen de directeur van de FBI vlak voor de verkiezingen een onderzoek begon. Het wordt als bepalend moment gezien in haar ondergang. Maanden daarvoor al rouleerden de geheime documenten over Trump en zijn banden met Rusland. Een enkele linkse nieuwswebsite durfde er een bericht over te plaatsen. Overige media publiceerden niets over het geheime rapport. Pas na de verkiezingen kwam het nieuws naar boven.

undefined

Waakhond

De rol van de journalistiek wordt alleen maar belangrijker als de machtigste man op aarde het niet zo nauw neemt met de waarheid. Hij lapt wetenschappelijke bevindingen aan zijn laars en volgt liever zijn eigen instinct. Hoezo klimaatverandering? In een wereld waar de 'waarheid' steeds moeilijker te vinden is, moeten juist journalisten beide kanten van het verhaal laten zien. De lezer/kijker kan dan zelf zijn keuzes maken op basis van inhoudelijk correcte verslaggeving.

Als docent journalistiek probeer ik dit iedere dag duidelijk te maken aan mijn studenten. Als waakhond van de maatschappij moeten journalisten niet een simpel doorgeefluik zijn, maar kritisch zijn op hun verantwoordelijke taak om de juiste informatie aan de lezer of kijker over te brengen. Een journalist selecteert informatie op basis van betrouwbare bronnen.

Dat nu nota bene de redactie van een van de meest vooraanstaande nieuwsmedia in Nederland deze journalistieke keuzes maakt, kan ik niet uitleggen aan mijn studenten. Hiermee wordt door de journalistiek zo'n duidelijke stempel gedrukt bij aanvang van de verkiezingscampagne, waarmee je het verdere verloop van de campagne al kunt uittekenen. Een strijd op rechts.

Stephan Koole, chef politieke redactie van RTL Nieuws, moet zich bewust zijn van zijn belangrijke taak als journalist. Keuzes maken op basis van inhoud en zich niet verschuilen achter een selectie op basis van onbetrouwbare peilingen. Zorg voor een evenwichtige berichtgeving, zodat het Nederlandse volk een weloverwogen stem kan uitbrengen. En anders ga ik zo langzamerhand ook in Trumps waarheid geloven: de media zijn onbetrouwbaar.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden