Opinie

Selectie aan de poort versterkt het beeld van de universiteit als ivoren toren

Een nieuwe lichting studenten arriveert voor aanvang van de introductieweek in Utrecht.Beeld anp

Selectie aan de poort betekent helemaal niet dat je de beste studenten krijgt, betoogt Pieter ten Broeke, vicevoorzitter van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb).

Onlangs publiceerde Trouw een interview met Bert van der Zwaan, die afzwaaide als rector magnificus van de Universiteit Utrecht. Van der Zwaan uitte daarin wederom zijn visie dat er te veel studenten op de universiteit zitten die niet gemotiveerd zijn voor wetenschappelijk onderwijs. Selectie beschouwt hij als het juiste middel om dit 'overschot' tegen te gaan. Het bleef niet bij een visie: 93 procent van de masters aan zijn Universiteit Utrecht hanteert inmiddels selectie.

Selectie aan de poort werkt kansenongelijkheid echter ernstig in de hand. Uit onderzoek van de onderwijsinspectie blijkt dat mannen en studenten met een niet-westerse achtergrond minder vaak aan de studie beginnen sinds opleidingen selecteren. Deze groepen komen namelijk minder snel door selectieprocedures en melden zich ook minder snel aan voor selectieopleidingen. De logische consequentie is dan dat mannen en studenten met een niet-westerse achtergrond per definitie minder talent en inzet hebben voor hun studie. Dat zou op zijn zachtst gezegd bijzonder zijn, aangezien verondersteld mag worden dat talent en inzet niet ongelijk verdeeld zijn over de geslachten en de nationaliteiten.

Deze gevolgen van selectie zijn echter onvermijdelijk. Het is namelijk simpelweg onmogelijk om iemands geschiktheid voor een studie op een objectieve wijze te beoordelen. Deze conclusie komt overeen met de kritiek die hoogleraar onderwijskunde Theo Wubbels eerder uitte in Trouw: "Als je selecteert, dan krijg je mensen binnen die zo'n selectie beter aankunnen, niet per se de beste studenten."

Elitebolwerk

Welke studenten kunnen de selectie dan het beste aan? Dat zijn de studenten die het best voldoen aan de normatieve criteria die de hoogopgeleide universitaire medewerkers die de selectie doen belangrijk vinden. Dat leidt ertoe dat de universiteit onbewust en ongewenst steeds meer een elitebolwerk wordt van studenten wiens ouders hoogopgeleid zijn en van wie de kinderen dat ook zullen worden. Hiermee plaatst de universiteit zich steeds meer buiten de rest van de samenleving. Selectie aan de poort versterkt zo het beeld van de universiteit als ontoegankelijke ivoren toren.

Hoewel de voormalige rector juist altijd het belang van een toegankelijke universiteit bepleitte, leidden zijn selectiemaatregelen onbewust tot het tegenovergestelde.

Lees ook:

Bert van der Zwaan bij zijn vertrek als rector magnificus van de Universiteit Utrecht: 'Ik wil kunnen zeggen: jij hoort niet op de universiteit.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden