Sekte: in wezen heel gewone mensen

Rouwenden op de begrafenis van Foneta Jessop, de eerste en dus enige legale vrouw van sekteleider Warren Jeffs. (FOTO STEPHANIE SINCLAIR) Beeld Stephanie Sinclair/ VII
Rouwenden op de begrafenis van Foneta Jessop, de eerste en dus enige legale vrouw van sekteleider Warren Jeffs. (FOTO STEPHANIE SINCLAIR)Beeld Stephanie Sinclair/ VII

De ranch van de Fundamentalistische Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen (FDLS) is voor de meeste mensen verboden terrein. Fotografe Stephanie Sinclair wist in het heilige der heilige van deze polygamistische sekte binnen te dringen en maakte een reportage waar je mond van openvalt.

De ranch ’Yearning for Zion’, in het dorpje Eldorado in het westen van de Amerikaanse staat Texas, is hermetisch afgesloten van de buitenwereld. Het enige wat je van buiten kunt zien is een hoge witte tempel. Binnen dit gebied van zo’n zeven vierkante kilometer wonen de sekteleden van de Fundamentalistische Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen (FDLS), de grootste vereniging van polygamisten in de Verenigde Staten. Zonder toestemming van de leiding mag niemand de ranch betreden. Ook de sekteleden zelf kunnen niet vrij in en uit lopen.

Dat ons desondanks een blik gegund wordt op wat er zich achter de wachttorens afspeelt, hebben we te danken aan het doorzettingsvermogen van de Amerikaanse fotografe Stephanie Sinclair (35). Voor New York Times Magazine en National Geographic verbleef zij, met tussenpozen, tussen de sekteleden. Het resultaat is een fotoreportage waar je mond van openvalt.

Het lijkt of de tijd heeft stilgestaan op de ranch. Vrouwen met lang haar in rollen of vlechten, lange vormeloze jurken in pasteltinten en nergens een spoortje make-up. In tegenstelling tot de Mennonieten (Amish) zijn deze sekteleden echter niet wars van internetgebruik of mobiele telefoons. Voor de landbouw, waar de sekte zich voornamelijk mee bezighoudt, gebruiken ze moderne aardappelrooimachines. Ook bezit men enorme wasmachines en allerhande andere huishoudelijke apparatuur. Wel handig in deze polygame samenleving waar een man al gauw drie of vier vrouwen heeft en een zwerm kinderen. Het zijn alleen de ’God toegewijde’ mannen die er meerdere vrouwen op na mogen houden. Wie als man daarvoor in aanmerking komt, beslist sekteleider Warren Jeffs. Hij bepaalt ook wie er ’onwaardig’ gedrag vertoont. Als daar sprake van is, worden de vrouwen en kinderen van de betrokkenen man overgedaan aan een ander.

Fotografe Stephanie Sinclair was onlangs aanwezig in het Zuid-Franse Perpignan waar het jaarlijkse internationale festival voor fotojournalistiek wordt gehouden. Trouw sprak met haar.

Wat was uw belangrijkste motief om de sekte te willen fotograferen en hoe is het u gelukt om binnen te komen?

„Mijn interesse werd gewekt toen de politie in 2008 een inval deed. Vervolgens ben ik alles gaan lezen wat er over de sekte te vinden was en heb ik langdurig onderzoek gedaan. Uiteindelijk heb ik geprobeerd toestemming te krijgen om er te fotografen. Dat viel niet mee, want het is een zeer gesloten gemeenschap. In zekere zin had ik geluk dat die politie-inval er was geweest, want de FDLS had alleen negatieve publiciteit gekregen en men voelde de behoefte zich van een andere kant te laten zien, hoewel de mensen zeer achterdochtig bleven. Doordat ik National Geographic en de New York Times achter me had, vertrouwden ze me, die vonden ze objectief. Zo kon ik mondjesmaat in hun leven doordringen.”

Welke boodschap wilt u met deze foto’s uitdragen?

„Dat de sekteleden in wezen gewone mensen zijn. Als het warm is gaan de meiden lekker zwemmen. Ja, wel met een jurk aan, maar toch. En als er sneeuw ligt, rijden de kinderen sleetje op een plastic zak. Ik wilde laten zien dat die dingen ook mogelijk zijn binnen een polygame sekte.

De buitenwereld heeft altijd de neiging om zaken buiten het normale leefpatroon te demoniseren. Alleen al het feit dat daar aan veelwijverij wordt gedaan is voor de autoriteiten reden om in te grijpen. Terwijl de VS toch vrijheid van godsdienst kennen.”

Voelde u zich wel eens ongemakkelijk tijdens het fotograferen?

„Nee, ik registreerde puur wat ik zag, en daarom was het niet moeilijk om objectief te blijven.”

Wat stelde u van tevoren als doel, welke foto’s wilde u beslist maken?

„Omdat alles wat deze mensen doen ingebed is in het geloof, stond voor mij vast dat ik veel van hun geloofsbeleving moest laten zien. Natuurlijk had ik daarnaast mijn zinnen gezet op algemene zaken als geboorte, huwelijk en dood en dergelijke. Wat het polygamieaspect betreft, dat was niet ingewikkeld om in beeld te brengen, want in een gezin waren altijd meerdere vrouwen aanwezig.”

Wat beschouwt u als hoogtepunt van uw bezoeken?

„Dat ik aanwezig mocht zijn bij de begrafenis van Warren Jeffs eerste, en dus enige legale vrouw Foneta. Juist de avond van haar overlijden had ik mijn mobiele telefoon uitgeschakeld en later bleek ik 37 oproepen gemist te hebben, allemaal afkomstig van de FLDS. Ze meldden me dat ze een ticket voor me hadden geboekt om bij de begrafenis aanwezig te kunnen zijn. Ik krijg nog rillingen als ik die lange rij in het wit geklede echtgenotes achter de bisschop zie staan tijdens de condoleance. Vooraan zijn eerste vrouw, opgebaard in de kist. Jeffs zei later dat zijn vingers pijn deden, na het handen schudden van zijn achtduizend volgelingen.”

Heeft u tegenover Jeffs weleens de aanklachten tegen hem ter sprake gebracht?

„Ja, maar zijn antwoord was dat God ons de hele geschiedenis door op de proef heeft gesteld, maar dat ons dat alleen maar sterker heeft gemaakt. Ik voelde geen behoefte met hem daarover in discussie te gaan. Dat was niet mijn taak.”

Blijft u contact met de sekte houden?

„Jazeker, maar niet meer zo intensief. Het zal altijd getouwtrek blijven: soebatten, wachten, de onzekerheid of ik wel of niet kan binnenkomen. Je moet ze continu blijven overtuigen van je eerlijke bedoelingen. En geloof me: dat is slopend.”

Jim Jessop gaat zijn drie vrouwen en zes kinderen voor in het ochtendgebed. Als het werk het toelaat, bidden families twee keer per dag samen. (FOTO STEPHANIE SINCLAIR) Beeld Stephanie Sinclair/VII/Hollandse
Jim Jessop gaat zijn drie vrouwen en zes kinderen voor in het ochtendgebed. Als het werk het toelaat, bidden families twee keer per dag samen. (FOTO STEPHANIE SINCLAIR)Beeld Stephanie Sinclair/VII/Hollandse
null Beeld
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden