Sekswerkers hebben recht op bescherming én privacy

Prostitutie op de Wallen Oudezijds Achterburgwal in Amsterdam Beeld Herman Wouters

Sekswerkers hebben recht op privacy en op bescherming. Dat kan botsen. Deze week maakten de Amsterdamse rechter en de privacywaakhond Autoriteit Persoonsgegevens duidelijk dat gemeenten prostituees niet mogen verplichten zich met gevoelige informatie te laten registreren. 

Ook als gemeenten via die registratieplicht en intakegesprekken waarbij persoonlijke vragen aan bod komen een zeer kwetsbare groep willen beschermen tegen uitbuiting.

Dat verbod brengt gemeenten naar eigen zeggen in een lastig parket. Een database met onder meer informatie over de persoonlijke achtergrond van sekswerkers en eventuele observaties van handhavers is een belangrijke manier om nog enig zicht te houden op de ramen of seksclubs in de gemeente. Sterker nog: het is misschien wel de belangrijkste pijler onder het beleid om uitbuiting aan te pakken.

Zijn er alternatieven? Volgens vertegenwoordigers van sekswerkers wel. Zo kent belangenorganisatie Proud verhalen van thuiswerkende prostituees die uit huis worden gezet onder het mom van de verstoring van de openbare orde. Om uitbuiting tegen te gaan, heeft een sekswerker veel meer aan steun in de rug, zegt Proud. Bijvoorbeeld via een betere toegang tot het arbeidsrecht en tot verzekeringen.

Zo’n registratieplicht doet juist het tegenovergestelde, is de vrees. Uit angst in een database terecht te komen als sekswerker, zal een deel kiezen voor de illegaliteit – waardoor het voor prostituees nog moeilijker wordt hulp te krijgen. Dat was voor de Eerste Kamer een belangrijke reden om landelijke registratieplicht voor prostituees tegen te gaan.

Contactmomenten

Toch is het niet vreemd dat gemeenten enige controle op de seksbranche willen hebben. Temeer omdat we weten dat daar uitbuiting voorkomt van zeer kwetsbare mensen, die lang niet altijd mondig zijn of weten bij welke instanties ze kunnen aankloppen, waarschuwt CoMensha, een belangenorganisatie voor slachtoffers van mensenhandel.

Daarom zijn contactmomenten tussen sekswerkers dan wel hulpverleners of toezichthouders zo belangrijk. En dan niet het eenmalige gesprek onder het mom van een intake waarbij zeer persoonlijk vragen worden gesteld. Ook de rechter die zich deze week uitsprak over het Amsterdamse prostitutiebeleid erkende dat het herkennen van signalen van uitbuiting zelfs voor een professional bijzonder lastig is tijdens zo’n gesprek. Het gaat om het opbouwen van een vertrouwensband, zodat de sekswerker het gevoel heeft ergens terecht te kunnen als er iets mis is.

De vraag is of zo’n vertrouwensband vraagt om een uitgebreide database met persoonlijke informatie van prostituees. Deskundigen hebben eerder al eens gepleit voor het versterken van het algemene toezicht in prostitutiezones in plaats van de wens om elk individu zeer nauwkeurig in beeld te hebben. Dat is ook de boodschap van CoMensha aan gemeenten: verzin een andere manier om contactmomenten met sekswerkers te behouden, nu de privacywaakhond en de rechter zich zo uitdrukkelijk hebben uitgesproken tegen de registratie. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden