Seksueel misbruik / Aegon wil schade na misbruik door priester niet dekken

De rooms-katholieke kerk vindt dat binnen een trieste affaire er een zakelijk meningsverschil kan zijn met een verzekeringsmaatschappij. Priester misbruikt jong meisje; wordt gestraft. Bisdom (Rotterdam) komt met familie van het slachtoffer een vergoeding overeen voor materiële en immateriële schade (100000 gulden), claimt het bedrag bij zijn verzekeraar. Deze (Aegon) weigert. Bisdom legt kwestie voor aan de rechter.

De zaak sleept al enkele jaren en komt binnenkort voor. De vraag is of de polis toen seksueel misbruik door geestelijken uitsloot of niet. In de toenmalige polissen werd er niet van seksueel misbruik gerept: dus is het niet uitgesloten, stelt de rk kerk. Nee, het is nooit de bedoeling dit soort risico's te dekken, stelt Aegon; het zou een premie betekenen op seksueel misbruik.

Inmiddels, maar ná de bewuste zaak, kan de kerk schade door seksueel misbruik uitdrukkelijk niet meer verzekeren. Wat straks voor de rechter de kerk een argument zal geven dat het eerst wél verzekerd was.

Voor zover bekend is het pas voor het eerst dat kerk en verzekeraar een kwestie als deze in Nederland aan de rechter voorleggen. Op de achtergrond spelen de vele misbruikzaken in vooral de Verenigde Staten. Daar heeft de rk kerk vele honderden miljoenen dollars betaald aan slachtoffers, die doorgaans minderjarig waren toen zij door een geestelijke werden lastig gevallen, misbruikt dan wel verkracht. Ook bij deze zaken is geld van verzekeringsmaatschappijen geclaimd.

Volgens letselschade-advocaat mr. John Beer uit Amsterdam hangt in een geding tussen verzekerde en verzekeraar alles af van de woorden van de polis. In het algemeen keert de verzekering niet uit als er sprake is van 'opzet'. Verzekeringen zijn er voor 'ongelukjes', voor 'bedrijfsongevallen'. Maar voor de rechter is wel de vraag of een priester die in werktijd, op de pastorie, na de catechismusles een meisje van twaalf verkracht voor zijn bisschop een 'bedrijfsongeval' veroorzaakt, met grote schade voor het slachtoffer en voor zijn kerk zelf. Of is het een misdrijf, 'opzettelijke wederrechtelijkheid', en kan de verzekeraar een beroep doen op die algemene uitsluitingsgrond? Of claimt de kerk dat het van haar priester toch eigenlijk een ongelukje was - u weet wel, celibatair, veel liefde te kort gekomen, eenzaam, heeft veel spijt, was even zichzelf niet.

De zaak van het bisdom Rotterdam en Aegon werd gisteren royaal op de voorpagina van De Telegraaf neergezet. Net als de kerk houdt ook Aegon nu nog zijn kruit droog tot bij de rechter. Aegon stelt dat het bedrijf geen premie op misbruik of criminaliteit verschaft.

Daarmee heeft De Telegraaf voor deze rechtszaak al een zekere toon gezet. De katholieke kerk wil een zuiver juridische vraag aan de rechter stellen, uiteraard zonder publiciteit. Voor Aegon is het zaak volop in te spelen op het morele aspect: de 'premie' op misbruik en geweld.

Aegon neemt hier de rol van voorvechter van ethisch verzekeren; de katholieke kerk krijgt omgekeerd onvermijdelijk het odium dat zij haar verantwoordelijkheid voor het misbruik van haar priesters wil afwentelen op een verzekering. In het geval van misbruik van minderjarigen werkt iedere suggestie dat het om een bagatel gaat averechts. Alsof de eerwaarde per ongeluk de mingvaas bij de douairière heeft omgestoten.

Priesters, seks en kinderen: rondom dit ongemakkelijke trio valt er veel te gnuiven voor wie het failliet van kerk en celibaat zien of voorspellen.

Juridisch is het een leuke klus om uit te vogelen wat de kleine lettertjes van de polis zeggen en bedoelen. Maar als de rechter in gunstige zin voor de rk kerk beslist kan de overwinning voor de p.r. van de kerk danig zuur uitpakken. Mensen willen geen victorie kraaiende bisschop Van Luyn die met zijn nieuwe ridderorde de schadevergoeding voor het misbruik van zijn priester bij Aegon terughaalt. Mensen willen volstrekte openheid, mea culpa's, as en haren kleden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden