Seks met kinderen is een open zenuw

Demonstranten hebben zich verzameld bij de vermoedelijke woning van de voor seksueel misbruik veroordeelde zwemleraar Benno L. Beeld ANP
Demonstranten hebben zich verzameld bij de vermoedelijke woning van de voor seksueel misbruik veroordeelde zwemleraar Benno L.Beeld ANP

Moet Leiden pedoseksueel Benno L. de stad uit sturen, al dan niet samen met de burgemeester, zoals buurtbewoners eisen? Of zou dat alleen maar een schijnveiligheid creëren?

Ons rechtstelsel is gebaseerd op het religieuze beginsel dat mensen kunnen veranderen door boete te doen, waarna ze een tweede kans krijgen, vindt Elisa Klapheck, rabbijn in Frankfurt. "Als je hun die niet wilt gunnen, heb je een ander strafstelsel nodig. Maar dan tast je wel de grondslag van ons waardensysteem aan.

"We moeten eraan wennen dat er pedoseksuelen onder ons zijn. Als je er een opsluit of verjaagt, lopen er toch nog anderen rond en is er weinig opgelost. Door het zware taboe is onze kennis gebrekkig. Seks met kinderen is crimineel, daarover geen discussie. Maar hoeveel mensen hebben pedoseksuele neigingen? Ook is er onvoldoende inzicht in de soorten en gradaties en wanneer het gevaarlijk wordt.

"De klassieke Griekse literatuur beschrijft de 'pedagogische eros', verliefdheden tussen een leerling en een leraar. Die zijn er nog steeds. Goede leraren hebben een speciale uitstraling. Is dat vanwege voortreffelijk onderwijs of speelt er ook een licht erotische component mee? Hoe erg is dat? Door het enorme taboe op pedoseksualiteit weten we ook niet hoe we ermee moeten omgaan. In het ideale geval zouden pedoseksuelen tegen buurtbewoners moeten kunnen zeggen: 'Ik weet hoe gevaarlijk het is, jullie moeten dit over mij weten zodat we met elkaar leren om te gaan'. Je zou veiligheidsmechanismen kunnen inbouwen, afspreken dat de persoon in kwestie geregeld met mensen praat of telefoneert. Maar in het huidige klimaat zal geen pedoseksueel voor zijn geaardheid uitkomen.

Discussie beginnen
"In Duitsland bleek een overigens voortreffelijk parlementslid via internet foto's van kinderen te hebben besteld. Volgens de politie waren de afbeeldingen onvoldoende crimineel voor een vervolging. Maar ze waren wel fataal voor zijn politieke carrière. Ook de minister van landbouw moest aftreden, omdat hij in zijn vorige functie van minister van binnenlandse zaken informatie over deze zaak had gelekt. Ik had liever gehad dat deze affaire was benut om een discussie over pedoseksualiteit los te maken.

"Ik begrijp die ouders in Leiden. Je wilt je kind beschermen. Door die veroordeelde pedoseksueel is de illusie van veiligheid verdwenen. Maar die veiligheid was er ook daarvoor al niet. Het is beter kinderen goed voor te lichten. Hoeveel jonge meisjes hebben niet meegemaakt dat, terwijl ze bijvoorbeeld op de bus stonden te wachten, een man achter een struik stond te masturberen? En als een misdadiger iets van hun wil, zouden ze zich niet moeten laten intimideren. Maar dat lukt alleen als ze sterk zijn, en opvoeding kan daartoe bijdragen.

"En als kinderen toch iets ergs overkomt moet de maatschappij hun niet continu vertellen dat hun leven vernietigd is. Zeg liever ze dat ze nieuwe kansen zullen krijgen. Bij het eeuwfeest van een beroemde Duitse eliteschool bleek dat ook daar verschrikkelijke dingen waren gebeurd. Een van de slachtoffers trad op in een talkshow. Hij zei dat hij niet in zijn slachtofferschap was blijven hangen en dat het wel goed met hem ging. Het paste niet goed in de opzet van het programma. Andere deelnemers, psychologen en juristen, wilden hem ervan overtuigen dat hij voor de rest van zijn leven was getraumatiseerd. Maar vanuit mijn Joodse achtergrond sprak zijn houding me wel aan. Het mag de misdadiger niet lukken het leven van zijn slachtoffer te beheersen."

Demonstranten tonen een spandoek in de buurt van de vermoedelijke woning van de voor seksueel misbruik veroordeelde zwemleraar Benno L. Beeld anp
Demonstranten tonen een spandoek in de buurt van de vermoedelijke woning van de voor seksueel misbruik veroordeelde zwemleraar Benno L.Beeld anp

'Burgemeester opereerde dom'
Volgens Wim van Vlastuin (rector van het Hersteld Hervormd Seminarie aan de Vrije Universiteit en docent systematische theologie) had een gekozen burgemeester Benno L. niet zo gemakkelijk in Leiden laten wonen. "Hij moet populair zijn en kan zijn hoofd niet te ver uitsteken boven het maaiveld. De burgemeester van Leiden heeft moed getoond door niet de weg van de minste weerstand te kiezen. Zo'n man moet toch ergens wonen?

"Ik vind wel dat de burgemeester een beetje dom heeft geopereerd. Hij had het niet stiekem moeten doen, want het komt toch een keer uit en dan sta je meteen op achterstand. Hij had pro-actief moeten handelen en moeten uitleggen welk controlemechanisme in werking is.

"Als die man bij mij in de buurt zou komen wonen, zou ik het ook niet leuk vinden. Maar het leven is niet maakbaar en ongelukken zijn niet altijd vermijdbaar. Misschien zijn we in Nederland verwend, lijden we aan een perfectie-syndroom en kunnen we niet meer leven met het idee dat er risico's bestaan. Er staan twee visies tegenover elkaar. Volgens de ene moet dit leven perfect zijn en in de andere accepteer je de gebrokenheid van het aardse bestaan. Overigens denk ik dat een pedoseksueel die net is vrijgelaten en in de gaten wordt gehouden minder gevaarlijk is dan een pedoseksueel die onbekend is. En er zijn meer onbekende dan bekende pedoseksuelen.

Absolute moraal
"Er zit iets dubbels in onze houding. In de jaren zeventig was de heersende opvatting dat pedoseksualiteit bespreekbaar moest zijn. Alles moest kunnen. En nu blijkt er ineens iets echt niet te kunnen en is seks met kinderen een open zenuw. Maar misschien hebben we zelf wel de voedingsbodem gecreëerd. Wat voor films krijgen kinderen te zien, vol met seks en geweld? Seks is als vuur. Het is warm en gezellig, maar ook gevaarlijk. Ik pleit voor een herbezinning op seks en geweld in de openbare ruimte, de film, op internet.

"Dat we samen zo boos zijn over kindermisbruik duidt erop dat er toch zoiets is als een absolute moraal die boven ons uitstijgt. In een evolutionaire en materialistische visie is daarvoor geen plaats. Atheïsten als Herman Philipse en Richard Dawkins zien moraal als een afspraak tussen mensen. Ook hersenonderzoeker Dick Swaab, de man van 'Wij zijn ons brein', trekt de moraal in twijfel. In de jaren zeventig was er een revolte tegen de bestaande orde. Er is geprobeerd deze orde om te keren maar sommige zaken, zoals de weerzin tegen seks met kinderen, bleken onomkeerbaar. Dat duidt erop dat we vastzitten aan een orde achter de zichtbare orde, een orde die niet omkeerbaar is.

Of ik al deze zaken zou bespreken met ouders in een tv-debat? Nee. Bij die heftige emoties zou dat niet lukken. Ik zou eerst die emoties alle ruimte geven. Daarna zou ik voorzichtig via een vraag proberen één punt naar voren te brengen, bijvoorbeeld waar zo'n man dan zou moeten wonen, als het niet in Leiden mag. In Leiden klonk 'de beste plaats is onder de grond', maar dat is natuurlijk geen serieus antwoord.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden