Segers: Dijkhoff zoekt ruzie met de verkeerde mensen

Klaas Dijkhoff (VVD) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) tijdens een vragenuur in de Tweede Kamer. Beeld ANP, Bart Maat

De aanval van VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff op de vrijheid van onderwijs valt slecht bij coalitiegenoot ChristenUnie.

Als de VVD de vrijheid van onderwijs wil inperken om radicalisme aan te pakken, zoekt de partij ruzie met de verkeerde mensen, zegt ChristenUnie-voorman Gert-Jan ­Segers. Daarmee staan de verhoudingen in de coalitie opnieuw op scherp.

Klaas Dijkhoff opende zaterdag in De Telegraaf de aanval op de vrijheid van onderwijs. De VVD-fractievoorzitter lanceerde in dat interview zijn discussiestuk ‘Liberalisme dat werkt voor mensen’, waarin hij stelt dat de VVD ‘scherpte heeft verloren’ en te veel is bezig geweest met het uitleggen van compromissen (zie kader onderaan). Dijkhoff stelde ook dat de partij heilige huisjes moet durven aanpakken, zoals artikel 23 van de Grondwet, waarin vrijheid van onderwijs voor iedereen geregeld is.

“Te lang hebben we gezegd: hier heb je de vrijheid van onderwijs, hier heb je de vrijheid van godsdienst; doe er iets leuks mee. Als sommige lieden met die vrijheden aan de haal gaan, salafistische scholen opzetten, homo’s verketteren of vrouwen ­onderdrukken, dan moet je ingrijpen en onze vrijheden beschermen.”

“Buitenproportioneel”, reageert coalitiegenoot Segers van de ChristenUnie, de kleinste regeringspartij. “Dijkhoff wil de vrijheid waar heel veel scholen en miljoenen mensen gebruik van maken inperken en dat is niet nodig. Onterecht ook. Inhoudelijk ben ik het met hem eens dat vrijheid weerbaar moet zijn, dat vrijheid moet worden verdedigd. Misbruik van vrijheid moet je aanpakken, vrijheid is nooit onbegrensd. Maar op deze manier zoekt hij ruzie met de verkeerde mensen.”

Dijkhoff oppert om artikel 23 ondergeschikt te maken aan artikel 1 van de Grondwet, over gelijke behandeling en het discriminatieverbod. Als aanleiding noemt hij het Haga-lyceum in Amsterdam.

“Klopt, daar waren signalen van de veiligheidsdiensten dat er contacten waren tussen de schoolleiding en Tsjetsjeense jihadisten. Dergelijk misbruik van vrijheden moeten we gericht aanpakken. Artikel 23 staat zo’n aanpak op geen enkele wijze in de weg en wordt er ten onrechte met de haren bij getrokken. Dat is problematisch. De vrijheid van onderwijs geeft alle ouders in Nederland de vrijheid om de school te kiezen die bij hen past. Ouders hebben die vrijheid zeer hoog zitten en die vrijheid verdedig ik.”

Hoe wilt u voorkomen dat dergelijke scholen ondemocratische ideeën onderwijzen?

“Als lagere wetgeving daarin tekortschiet, wil ik met Dijkhoff om de ­tafel om eerder ingrijpen mogelijk te maken, sluiting van scholen mogelijk te maken of disciplinaire maatregelen te nemen. Het kan niet zo zijn dat we nu afhankelijk zijn van een onderwijsinspectie die ook nog eens de toegang tot de werkvloer is ontzegd. Dat is buitengewoon onbevredigend. We moeten ook bij serieuze veiligheidsrisico’s kunnen ingrijpen. Zo’n bevoegdheid zou kunnen liggen bij de verantwoordelijk minister voor de veiligheidsdiensten.

“Wat mij verbaast: er liggen al veel initiatieven om onze vrijheid weerbaarder te maken, die door VVD én ChristenUnie in de Kamer zijn gesteund. Neem het verbod op financiering van godshuizen vanuit onvrije landen, dat staat zelfs in het regeerakkoord. Het ligt op het bordje van drie ministers: Blok, Dekker en Koolmees (resp. VVD, VVD en D66, red.) en het is nog altijd niet tot wetgeving gekomen. Er ligt ook nog een ander plan uit het regeerakkoord, waarmee we antidemocratische ­organisaties eerder kunnen verbieden. We wíllen dus een stevige aanpak, maar er gebeurt nog te weinig bij de verantwoordelijke ministers. Dan vind ik het dubbel misplaatst om artikel 23 zo aan te vallen.”

Waarom aarzelt het kabinet dan?

“Optreden tegen financiering van moskeeën uit onvrije landen kan de diplomatieke en handelsrelaties schaden, bijvoorbeeld met Saudi-Arabië of Qatar. Dat zij dan maar zo. Ik wil een weerbare democratie.”

Dit is niet eerste keer dat Dijkhoff door zijn profileringsdrang de verhoudingen op scherp zet. In januari liepen de spanningen hoog op toen hij het klimaatbeleid aanviel en D66-leider Rob Jetten een ‘drammer’ noemde. Wat betekent deze aanval voor de coalitie?

“Het laat zien dat we heel verschillende partijen zijn. En dat ik op sommige punten liberaler ben, meer opkom voor vrijheid, dan de heer Dijkhoff. Nee, ik heb hem nog niet gesproken, dat zal vandaag gebeuren. Over deze legitieme verschillen gaan wij graag het debat aan. We zouden elkaar kunnen vinden in het weerbaar maken van de democratie. Maar als de VVD alleen maar artikel 23 aanvalt, hebben we een probleem.”

Klaas Dijkhoff: VVD heeft scherpte verloren

De VVD moet zich weer richten op de middenklasse en het mkb. Dat schrijft Klaas Dijkhoff in zijn discussiestuk ‘Liberalisme dat werkt voor mensen’ dat hij dit weekend lanceerde. Volgens de liberale fractieleider heeft de grootste regeringspartij ‘scherpte verloren’ en is de partij te veel bezig ‘met het uitleggen van compromissen’. Dijkhoff wil een fundamentele discussie over de koers. “We kunnen de volgende verkiezingen niet meer ingaan met een update van het vorige programma”, zei hij zaterdag in De Telegraaf.

Dat betekent volgens hem vooral een betere lastenverdeling voor de middenklasse. Want de economische vooruitgang wordt niet door iedereen gevoeld. Dijkhoff zegt ook spijt te hebben van de energiebelasting. “We hebben middel en doel verward.” De VVD’er richt zijn pijlen op sommige bedrijven ‘die heel veel geld verdienen, maar weinig teruggeven aan de samenleving’. Als voorbeeld noemt hij het witwasschandaal en de salaris-ophef bij ING maar ook bij Unilever zegt hij lef te missen. Juist dit bedrijf stond centraal in de discussie over de afschaffing van de dividendbelasting afgelopen jaar. Premier Rutte staat volledig achter het manifest van Dijkhoff.

De VVD ondervond bij de laatste verkiezingen flinke concurrentie van nieuwkomer Forum voor Democratie. Dat maakt het volgens Dijkhoff des te urgenter om het roer om te gooien. “Om in termen van wielrennen te denken: als VVD kijken we niet meer over onze schouder, we hebben iemand voor ons fietsen. Dat geeft hopelijk een andere energie aan de partij en aan de achterban.”

Lees ook: 

Hoe de kibbelcoalitie het conflict over de 'klimaatdrammer’ bijlegde

Een politieke reconstructie: hoe het kabinet in het diepste geheim besloot tot de CO2-heffing.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden