Securitel-zaak blijft juristen bezighouden

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - De juridische veldslag na de Securitel-affaire kan nog maanden, wellicht jaren duren. Advocaten en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven waarschuwen dat ze schadeclaims overwegen tegen de Nederlandse overheid. Concrete voorbeelden van bedrijven die een zaak denken te hebben bleven gisteren echter uit.

De dag nadat de ministers Sorgdrager (justitie) en Wijers (economische zaken) de lange lijst openbaar lieten maken van vierhonderd regels en wetten die Haagse ambtenaren vergaten te melden aan de Europese Commissie in Brussel, bleef het schimmig welke gevolgen de fout kan hebben.

De branche-organisatie voor het midden- en kleinbedrijf MKB-Nederland zegt dat de onzekerheid voor bedrijven groot is. Maar bij welke bedrijven precies de onzekerheid het grootst is, blijft onduidelijk. Volgens woordvoerder Blok gaat het MKB de komende maanden inventariseren wie hoeveel schade denkt te hebben geleden. Ook de ondernemersorganisatie VNO-NCW kan de gevolgen nog niet overzien.

Het draait allemaal om het niet aanmelden in Brussel van technische voorschriften in wetten en regelingen. Zoals bijvoorbeeld voor mestinjectie-machines van boeren of telmechanismen in speelkasten van gokexploitanten. De Nederlandse departementen hadden dat wel moeten doen om zo elke ondernemer in Europa de kans te geven mee te concurreren bij apparatuur waarvoor Nederlandse overheidsregels bestaan. Dat is in het belang van het vrijehandelsverkeer in de Europese Unie.

Extra werk

Het kabinet houdt nog altijd vol dat de uitspraak van april 1996 van het Europese Hof van Justitie over de beveiligingsfirma Securitel, die nu de Haagse ambtenaren zoveel extra werk bezorgd, geen grote gevolgen hoeft te hebben. Het Europese Hof stelde vast dat wetten en regels zonder het Brusselse technische keurmerk niet toepasbaar zijn. Het kabinet houdt zich vast aan de stelling dat die uitspraak echter alleen betrekking had op het waarborgen van het vrije verkeer van goederen.

Met andere woorden: een Nederlandse gokexploitant die beboet is omdat zijn speelkast rammelde kan niet zomaar die boete terugvorderen omdat het ministerie van economische zaken vergat de regels voor gokkasten door te geven aan Brussel. Want dat heeft niks te maken met vrije handel.

In het voorbeeld van de gokkasten lijken zo bezien vooral buitenlandse fabrikanten van speelautomaten aan de bel te moeten trekken. Zij werden immers in hun concurrentiepositie benadeeld omdat ze de Nederlandse technische voorschriften niet op een Brussels bureau in konden zien. Maar ook van die kant zijn nog geen concrete schadeclaims binnen.

Import

Om bij de gokbranche te blijven. De vraag is of Nederlandse exploitanten zich kunnen beroepen op een fout bij de Nederlandse overheid omdat zij belemmerd zijn bij het importeren van onderdelen voor gokkasten. In theorie kan de import van een goedkoper buitenlands telmechanisme zijn bemoeilijkt. En net zo theoretisch kan de bedrijfsvoering van de gokexploitant daardoor zijn belemmerd.

De woordvoerster van het ministerie van economische zaken ziet zulke kwesties nog niet concreet opdoemen. “In de eerste plaats zal een ondernemer moeten aantonen dat hij echt belemmerd is in het Europese handelsverkeer. Ten tweede moet hij dan daadwerkelijke schade aantonen. Dat is niet zo eenvoudig.”

Zo'n eventuele schadeclaim gaat bovendien lang duren. Eerst moet een gang naar de Nederlandse rechter worden gemaakt. Die zal vervolgens bij het Europese Hof van Justitie verduidelijking zoeken, via een zogeheten pre-judiciële vraag, een procedure die volgens juristen al gauw anderhalf jaar vergt.

Ook de melkveehouder uit Twente, die al snel na het uitbreken van Securitel-affaire aan de bel trok om de dure mestinjectie-regels voor bodembescherming om zeep te helpen, maakt in minister Sorgdragers visie geen kans. Hij is niet rechtstreeks belemmerd in de handel van producten waarvoor de technische voorschriften gelden.

Dat neemt niet weg dat het iedereen vrij staat naar de rechter te stappen, zegt een woordvoerder van justitie. “Als iemand kan aantonen dat hij schade heeft geleden, zal dat via de normale rechtsgang hard moeten worden gemaakt.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden