Sea Watch: minister voert een anti-migrantenagenda door reddingsschip aan de ketting te leggen

Migranten in een rubberen boot met op de achter grond het reddingsschip van Sea Watch. Beeld AP

Met een kort geding probeert Sea Watch haar schip, dat aan de ketting ligt, weer op zee te krijgen.

Waarom moest het zo snel en zo drastisch? Die vraag zit Sea Watch dwars sinds de minister van infrastructuur en waterstaat op 2 april met onmiddellijke ingang nieuwe regels introduceerde voor het schip waarmee de ngo op de Middellandse Zee bootvluchtelingen redt. Sindsdien ligt Sea Watch 3 aan de ketting in de haven van Marseille.

Tussen het ministerie en Sea Watch liepen al langer stroeve gesprekken over eventuele extra veiligheidseisen voor het schip, bleek vrijdag tijdens het kort geding dat de ngo aanspande tegen de Nederlandse Staat. Ambtenaren van het ministerie zaten naar eigen zeggen klaar voor een ‘constructief gesprek’, maar Sea Watch leek daar niet welwillend tegenover te staan. De organisatie zelf bemerkte bij het ministerie juist een gebrek aan wil en kreeg plots nieuwe regels ‘in de mik geduwd’.

Open armen

Waar gaat het om? Sinds 2015 vaart de Duitse organisatie Sea Watch onder Nederlandse vlag. Nederland kent een zogenoemd ‘open armen’ beleid voor schepen van organisaties met ideële doelstellingen. Ze mogen zichzelf pleziervaartuig noemen en hoeven dan niet aan dure veiligheidseisen te voldoen, waar de commerciële scheepvaart wel mee te maken heeft.

Maar dat laatste zat minister Cora van Nieuwenhuizen (VVD) niet lekker, aldus de landsadvocaat tegen de rechtbank. Sea Watch 3 is namelijk geen pleziervaartuig, het schip wordt bewust door de organisatie ingezet om drenkelingen uit zee te halen. Dat betekent dat er naast de 22 bemanningsleden en vrijwilligers met regelmaat veel meer mensen aan boord zijn: begin dit jaar bijvoorbeeld 47 man. Daar is het schip en de bemanning onvoldoende op toegerust, blijkt uit onderzoek.

Dat er geen overgangsregeling kwam, maar de regels per direct ingingen, is niet het gevolg van een incident – die waren er tot nu toe niet, erkent de minister. Wel is de situatie op de Middellandse Zee volgens haar veranderd: landen weigeren bootvluchtelingen van boord te laten gaan. Daardoor komt het voor dat Sea Watch voor langere tijd met veel mensen op zee blijft. Incidenten liggen dus wel op de loer. 

Een beetje vreemd

Sea Watch spreekt van onbehoorlijk bestuur. Zo hield de minister het onderzoek naar de gebreken aan het schip achter tot de dag dat de verscherpte regels werden aangekondigd. Daardoor kreeg de organisatie geen kans eventuele problemen op te lossen. Ook de rechter gaf te kennen dat ‘een beetje vreemd te vinden’.

En nog steeds zegt de organisatie niet precies te weten wat het ministerie eigenlijk verwacht aan technische verbeteringen. Mede daardoor is de ngo ervan overtuigd dat het de minister niet te doen is om het schip zelf, maar klinkt het verwijt dat zij onder het mom van veiligheid een anti-migrantenagenda voert. De minister ontkent dat. 

Sea Watch hoopt nu via de rechtbank de nieuwe regels voorlopig van tafel te krijgen. De rechter verwacht 7 mei uitspraak te doen.

Lees ook :

Minister van Nieuwenhuizen: Geen coulance voor reddingsschip Sea Watch 3

 Het meningsverschil tussen coalitiepartijen over het schip verhardt. ChristenUnie en D66 willen een overgangstermijn voor veiligheidseisen, terwijl de VVD het kabinet vraagt om de bemanning te vervolgen.

Sea Watch 3-migranten wachten op Europees handjeklap 

Nederland wil best wat opvarenden toelaten, maar dan moeten andere landen dat ook doen. Zo blijft iedereen naar elkaar kijken en gebeurt er weinig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden