Scorsese's 'Silence' is vooral een kwestie van zelfkastijding

silence


Regie: Martin Scorsese


Met: Andrew Garfield, Adam Driver, Liam Neeson


***


Had Andrew Garfield maar nee gezegd. Maar dat doe je niet als Scorsese belt, aldus de acteur die nog niet zo lang geleden als Spiderman pirouettes draaide tussen New Yorkse flatgebouwen. En nu helaas gecast door Martin Scorsese als een zeventiende-eeuwse priester annex Christusfiguur die tevergeefs het evangelie komt verspreiden in Japan.


Scorsese's erfenis, want dat woord mogen we best gebruiken voor het indrukkende oeuvre van el maestro, valt grosso modo uiteen in films over alles wat rot is aan Amerika (waanzin en hebzucht), een handjevol films over muziek, en drie, naar verluidt persoonlijke, films over religie. Het devote 'Silence' hoort bij die laatste. Een film over twee Portugese priesters die in 1639 in Japan op zoek gaan naar hun verdwenen mentor, een priester die volgens de overlevering boeddhist zou zijn geworden.


Scorsese heeft jaren lopen prakkiseren over hoe hij de roman van Shusaku Endo uit 1966 het best kon verfilmen. Die langdurige rijping is de film zeker niet ten goede gekomen. Twee uur en veertig minuten lang moeten we de zelfgenoegzame en weinig overtuigende spirituele twijfel van Andrew Garfield verdragen - de andere priester verdwijnt uit beeld - die in Japanse gevangenschap de blanke verlosser uithangt terwijl hij vanuit een naastgelegen cel wordt aanbeden door de lokale katholieke minderheid. Ondertussen verwondert hij zich over Gods afwezigheid - wij begrijpen die tegen die tijd heel goed - en de koppigheid waarmee de boeddhistische Japanners weigeren hun geloof af te zweren.


Voor een film van Scorsese is 'Silence' opvallend lethargisch. Het is niet dat de thema's uit Endo's roman en daarmee het intellectuele canvas van de film niet boeiend zijn, een Japanse schrijver overigens die zelf tot de katholieke minderheid behoorde. Over Gods aanwezigheid door afwezigheid, een vergevingsgezinde God tegenover een onverzettelijke God die mensen niet bijstaat bij hun beproevingen, en over de vraag of God wel zo blij was met de internationale evangelisatie zijn zonder meer mooie beschouwende films te maken.


Scorsese kiest de minst interessante strategie. Hij blijft bij de door Garfield gespeelde vader Rodriguez en bewondert de standvastigheid van de priester die min of meer de lijdensweg van Christus moet afleggen doordat andere katholieken voor zijn ogen worden gemarteld. Allemaal om hem over te halen zijn voet op een beeltenis van Maria met kind te zetten. Hij weigert natuurlijk. Tot in de derde akte.


Scorsese's slepende evangelisatie-epos is bepaald geen evocatie van zelfopoffering en spirituele beproeving. Daarvoor kun je beter bij de films van de Russische filmmaker Tarkovsky terecht. 'Silence' is voor de gemiddelde kijker vooral een kwestie van zelfkastijding.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden