Schulz gaat alsnog om tafel met Merkel

Martin Schulz, leider van de Duitse sociaal-democraten. Beeld AFP

De Duitse sociaal-democraten bezworen geen nieuwe 'grote coalitie' aan te gaan, maar ze willen nu toch in gesprek met het CDU/CSU.

Het SPD-bestuur is eruit. Lijsttrekker Martin Schulz mag gaan praten met de christen-democraten van bondskanselier Angela Merkel over de vorming van een nieuwe regering. Het bestuur gaf gisteren groen licht voor coalitiebesprekingen.

CDU/CSU en SPD vormden de afgelopen vier jaar een zogenoemde 'grote coalitie'. Bij de verkiezingen in september werden ze weer nummer één en twee van het land, hoewel beide met een historisch lage score. Voor de SPD een reden om niet opnieuw in een regering te willen zitten. Merkel moest een 'Jamaica'-coalitie zien te smeden tussen CDU/CSU, Groenen en FDP, maar dat mislukte.

Onder druk van bondspresident Steinmeier heeft de SPD zich nu toch opengesteld voor een nieuwe samenwerking met CDU/CSU. Al benadrukt het SPD-bestuur dat de coalitieverkenningen een 'open einde' hebben. De partij wil zich niet nu al vastleggen; een uitkomst van de gesprekken zou in theorie ook kunnen zijn dat de SPD een minderheidsregering van CDU/CSU met bijvoorbeeld de Groenen gedoogt, al ligt zo'n scenario niet erg voor de hand.

Het SPD-partijcongres moet nog stemmen over het voorstel. Later deze week komt de partij bijeen. Het is onwaarschijnlijk dat de leden zich massaal tegen het bestuur keren.

Schulz trok gisteren alvast een paar rode lijnen. Onopgeefbaar vond hij bijvoorbeeld de invoering van een 'burgerverzekering'. In Duitsland is er een verschil tussen mensen die via hun werk wettelijk verzekerd zijn, en mensen die privaat verzekerd zijn. Die laatsten worden stelselmatig door artsen voorgetrokken, luidt de kritiek van de sociaal-democraten. Met een uniforme verzekering willen ze dat 'twee-klassensysteem' tegengaan. De CDU/CSU ziet er niets in.

Ook bij arbeidswetgeving, een klassiek SDP-terrein, dreigt onenigheid. Zo wil Schulz een 'terugkeerrecht naar voltijds' voor mensen die ervoor kozen om deeltijd te werken. De SPD wil dat zij gegarandeerd weer voltijds kunnen gaan werken als ze dat willen, ook bij kleine bedrijven. De CDU/CSU wil dit alleen bij grote bedrijven mogelijk maken.

Andere kernpunten die Schulz noemde, overlappen met kwesties waarover ook CDU/CSU, FDP en Groenen streden. Net als eerder de Groenen wil ook de SPD meer ambitie op klimaatgebied. Ook willen ze dat gezinshereniging voor asielzoekers die niet terug kunnen keren omdat ze persoonlijk gevaar lopen weer mogelijk wordt; CDU/CSU wil dat niet.

Seehofer ruimt het veld in Beieren

Beieren krijgt een nieuwe minister-president: Markus Söder (50), nu nog minister van financien in Duitslands grootste deelstaat. Hij lost CSU-partijleider Horst Seehofer (68) af, die sinds 2008 minister-president is. Dat besloot de CSU-leiding gisteren. Aangezien de CSU in Beieren een absolute meerderheid heeft, is Söders verkiezing begin volgend jaar nog louter een formaliteit. Inhoudelijk maakt de wisseling van de wacht niet veel uit: de twee verschillen vooral in persoonlijkheid, niet in politieke voorkeuren.

Een maandenlange machtsstrijd in de CSU is hiermee, voorlopig, afgesloten. Söder heet in de Duitse pers wel Seehofers Intimfeind, zeg maar favoriete tegenstander. Gisteren dwong Söder het CSU-bestuur te kiezen. Seehofers macht brokkelde af, zeker na de slechte verkiezingsuitslag in september. Er lijkt nu een compromis gevonden. Seehofer blijft partijchef en wordt waarschijnlijk minister in een nieuw kabinet. De macht wordt dus verdeeld: Beieren voor Söder, Berlijn voor Seehofer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden