Schuil, sociaal in Oranje, arrogant in Italië

Richard Schuil heeft weinig woorden nodig om zijn rol in de Nederlandse volleybalploeg te omschrijven. ,,Ik moet de rotzooi opruimen'', zegt de 30-jarige Fries. Met andere woorden: wie het niet meer weet, speelt de bal naar de aanvaller. In negen van de tien keer komt het dan goed.

BERLIJN - In het veld maakt Schuil vaak een afwezige indruk. Dan dwalen zijn blikken bijna dromerig de zaal in. Hij heeft, zo erkent hij, een probleem met de concentratie. ,,Ik heb zoveel te doen, dat ik wat afleiding zoek. Ik weet precies waar iedereen op de tribunes zit.''

In diezelfde Schuil zit tegelijkertijd een dodelijk wapen verborgen. Met zijn opslagen, maar vooral met zijn acties aan het net, vormt de diagonaalspeler een vrijwel niet te elimineren gevaar voor iedere opponent. Na de poule-duels van het Europees kampioenschap in Duitsland behoort Schuil tot de toppers in het klassement van meest scorende spelers. Van de 463 punten die de Nederlandse ploeg in vijf wedstrijden maakte, kwamen er 99 van de rechterhand van Schuil.

Met dat rendement vormt hij een onmisbare schakel in het nationale team. Het moet voor bondscoach Bert Goedkoop dan ook een onplezierige gedachte zijn dat Schuil bezig is aan zijn laatste seizoen in Oranje. De 329-voudig international meent dat er na 2004 andere mensen de kar moeten trekken. ,,Ik kan het straks niet meer opbrengen.''

Schuil zegt niet te weten wat er in de hoofden van andere routiniers omgaat, maar hij is waarschijnlijk niet de enige speler die Goedkoop na dit seizoen een bedankbrief stuurt. Daarmee zouden de peilers onder de nieuwe ploeg-in-aanbouw in drijfzand kunnen wegzakken. ,,Ik weet het niet'', schudt Schuil het hoofd als het over de toekomst van de nationale ploeg gaat. ,,Er zijn jongens die iets kunnen worden, maar die zouden eerst één, twee jaar moeten meedraaien.''

Op het EK speelt Nederland met een vaste kern, met langs de kant een aantal specialisten. Een smalle basis, erkent Schuil, maar in zijn ogen is het nooit anders geweest. ,,Ik herinner me dat we in Atlanta ook een smalle basis hadden, dat pakte ook niet verkeerd uit.'' Wel erkent Schuil dat het Nederlands volleybal een gebrek heeft aan allrounders. ,,Die liggen niet voor het oprapen. In het buitenland zie je vaak nieuwe spelers die meteen meedraaien. Bij ons zie je dat de doorstroming van talent stokt.''

Schuil keerde zeven jaar geleden de Nederlandse competitie de rug toe. Om er, zo liet hij vaak weten, nooit meer in terug te komen. Maar dat voornemen heeft hij laten varen. Na zijn internationale loopbaan -hij begint zaterdag aan zijn laatste seizoen in Italië- hoopt Schuil emplooi te vinden bij een Nederlandse club. ,,Ik stond daar altijd vrij negatief tegenover, waarom weet ik niet. Er zijn nu een paar goede teams in Nederland en ik vind het nog steeds te leuk. Als ik er na Italië meteen een punt achterzet, sla ik mezelf voor mijn kop.''

Na het EK meldt Schuil zich bij Gioia del Colle, zijn laatste werkgever in de Serie A. Geen grote club, maar wel weer een nieuwe uitdaging. De Italiaanse competitie geeft hem nog steeds een kick, hoewel de financieel gouden tijden voorbij zijn en het fysiek enorm zwaar is. ,,Je loopt voortdurend op je tenen. Twee wedstrijden in de week, steeds in het vliegtuig of acht, negen uur in een bus.''

Sportief belooft zijn laatste jaar in Italië interessant te worden. De Cubanen die in 2000 gevlucht waren en twee jaar lang een internationaal speelverbod hadden, mogen dit seizoen in actie komen. Ook hebben zich een aantal spelers uit Brazilië gemeld. ,,Zo sterk als dit jaar is het nog niet geweest'', zegt Schuil, die bij Gioia del Colle geen Cubanen of Brazilianen ontmoet. De buitenlandse inbreng bij die club, waar lijfsbehoud het doel is, bestaat naast Schuil uit een Fransman en twee Spanjaarden.

Schuil is in Italië een hele andere volleyballer dan de Schuil in de nationale ploeg. In het oranje shirt is hij sociaal en meelevend, in het tenue van een Italiaanse club is hij arrogant en egoïstisch. ,,In Italië is alles heel zakelijk'', legt Schuil uit. ,,Vrienden maak je daar niet. Het is een kwestie van overleven en daar kan ik prima mee omgaan. In Italië heb ik de naam dat ik een ontzettende klootzak ben in het veld. Buiten het veld gedraag ik me gewoon weer sociaal.''

In de Nederlandse ploeg is Schuil een van de rest, ondanks zijn enorme ervaring. Dat vormt misschien ook wel de kracht van Oranje, het gebrek aan een hiërarchie. Het ontbreekt aan een ware leider, een speler die alleen al door zijn uitstraling respect afdwingt bij de spelers aan de andere kant van het net. Schuil: ,,Dat soort types zijn wij niet. In de groep proberen wij iedereen gelijk te houden. Zo'n vedette in het team zou bij ons niet werken. Spanje (de tegenstander van Oranje in de troostronde van vandaag, red.) heeft er zo een; het team leidt onder het gedrag van die speler.''

Fysiek zegt Schuil nog wel twee, drie jaar mee te kunnen, maar volgend jaar is het voor hem genoeg geweest. En dan kijkt hij tevreden terug op een geslaagde loopbaan, waarin hij steeds zijn eigen weg koos. ,,Ik heb nooit naar iemand geluisterd en altijd de goede keuzes gemaakt. Als iedereen A zei, deed ik B. Toen ik van Nederland naar België ging en van België naar Italië, werd dat afgeraden door tachtig procent van de mensen om mij heen. Maar dan ben ik eigenwijs en doe het juist.'' Gioia del Colle is voor Schuil de laatste buitenlandse club na Maaseik, Ferrara, Macerata, opnieuw Maaseik, Taranto en Padova.

Schuil hoopt op een mooi afscheid, het liefst in zijn derde olympisch toernooi, volgend jaar in Athene. In 1996 had hij in Atlanta geen basisplaats, maar kreeg hij in de gewonnen finale tegen Italië wel veel speeltijd. Vier jaar later, in Sydney, zag hij als vaste kracht de olympische missie stranden in de kwartfinale tegen Joegoslavië. Maar Schuil beseft dat de weg naar Athene nog lang is, misschien wel te lang. ,,Voor mij staat dit EK al in het teken van de Spelen. Wat anderen denken maakt mij niets uit, maar dat is mijn doel.''

Hij is realist genoeg om te beseffen dat Nederland zich wellicht niet kwalificeert voor het olympisch toernooi. Die wetenschap maakt van Schuil geen somber mens. Nuchterheid boven alles bij de Fries. ,,Als we Athene niet halen? Dan slaap ik een weekje wat minder en gaat het leven gewoon weer verder.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden