Review

Schrijven over muziek is bijna onmogelijk

Schrijven over muziek en gevoelens is heel moeilijk. Lezen over muziek en gevoelens zonder de cd erbij is ook heel moeilijk. Daarom staan in de meeste stukjes over muziek ook de componist of de muzikant centraal. Je kan dan over hun opwindende leven praten, hun slechte relatie met vader of moeder of hun drugsmisbruik. Het probleem om op te schrijven hoe hun muziek klinkt omzeil je dan.

Christine Otten koestert in haar nieuwste verhalenbundel grote ambities: ,,Want eigenlijk zou ik precies hetzelfde willen bereiken met mijn teksten als Nick Cave met zijn muziek: een sfeer oproepen waarin vanzelf een verhaal ontstaat, zonder dat dat verhaal expliciet verteld hoeft te worden'.

De bundel is een afwisseling van eerder gepubliceerde artikelen over popmuziek met drie nieuwe verhalen. De artikelen worden keurig afgesloten door een opgave van besproken songs en albums terwijl twee van de verhalen worden ingeluid door een poëtische tekst. De overeenkomsten in sfeer en de stijl van schrijven tussen de twee soorten teksten is groot en wellicht daarom reden geweest om ze te bundelen. In beide gevallen worden persoonlijke herinneringen en feitelijke gebeurtenissen door elkaar gemengd en krijgt dit mengsel een betekenis mee met behulp van songteksten.

In de verhalen probeert Otten inderdaad het soort sfeer op te roepen als wat zij beschrijft dat zij proeft bij het luisteren naar haar muzikale helden Nick Cave en John Cale. Het probleem alleen is dat iedereen weer wat anders voelt bij die muziek, die ook nog eens pijnlijk afwezig is als je aan het lezen bent. Zelf noemt ze haar streven ook tamelijk gevaarlijk voor een prozaschrijver, 'want voor dat je het weet, blijft het verhaal steken in suggestieve, vage beelden en onuitgewerkte verhaallijnen en snapt de lezer niets van wat er staat'.

Nou is dat in dit boek niet het grootste probleem, van de drie verhalen is best wel te begrijpen waar het over gaat, maar het is net of ze niet op gang komen. Het geheel is zo grijs van kleur en helemaal ontdaan van dramatiek. Het titelverhaal 'Engel' moet het hebben van de spanning rond de vraag: gaan broer en zus 'het' doen of niet. Als de lezer eenmaal weet dat 'het' gebeurd is, zakt het verhaal in elkaar. Het wordt ook nooit echt duidelijk wat broer en zus nou met elkaar hebben, hoe dat zo gekomen is en hoe het gezin er verder voor staat. Dat wil zeggen, in het verhaal zelf niet. In het eerste artikel staat wel iets over broer en zus, maar het is blijkbaar aan de lezer om uit te maken of dat in het titelverhaal van toepassing is.

Zo lopen in de bundel feit en fictie door elkaar. Artikelen over werkelijk bestaande en geïnterviewde popartiesten moeten betekenis gaan geven aan verzonnen verhalen. Dat is het soort impressionisme van 'maakt-u-het-zelf-maar-uit' waar ik een grote hekel aan heb. Muziek is het mooiste wat er is, maar muziek betekent voor iedereen weer wat anders. Het is die fundamentele ambiguïteit die het moeilijk en misschien wel onmogelijk maakt om de intense gevoelens die opkomen bij het muziek luisteren zo op te schrijven dat iemand ze later kan navoelen of begrijpen.

Waar het Otten wel lukt om op originele manier een boeiend beeld te schetsen van de muzikanten die ze ondervraagt en de emoties die zij bij hun muziek koestert, zo kleurloos zijn haar verhalen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden