'Schrijven kun je wel degelijk leren'

In het Nederlandse kunstonderwijs ontbrak tot vorige week één discipline: schrijven. Nu biedt de Gerrit Rietveld Academie een schrijfopleiding voor kunstenaars aan. De Rietveld verzorgt hiermee als eerste kunstacademie in Nederland onderwijs op het raakvlak van beeldende kunst en literatuur.

Kun je schrijven eigenlijk wel leren? Erik Viskil, initiator van de schrijfopleiding 'Schrijven - tekst en verbeelding', een specialisatie binnen de opleiding Autonome Beeldende Kunst, is overtuigd van wel: ,, Alleen spreken wij niet van leren, maar van ontwikkelen. Dat is vooral een kwestie van goede begeleiding. Waarom zou je wel opgeleid kunnen worden tot beeldend kunstenaar en niet tot schrijver? In de VS en Engeland is 'creative writing' een gerespecteerd vak.''

Ook Renate Dorrestein, schrijfster en auteur van de handleiding 'Het geheim van de schrijver', denkt dat schrijven net als schilderen te leren is. ,,Nu zitten veel schrijvers in hun eentje steeds weer het wiel uit te vinden. Terwijl schrijven toch ook een kwestie van ambachtelijke vaardigheden is.''

Viskil benadrukt dat de Rietveld met de specialisatie inspeelt op een zich steeds duidelijker aftekenende trend: in veel werk van kunstenaars speelt tekst een grote rol. Dat was niet altijd zo.

Schrijfster en beeldend kunstenaar Maria Barnas, een van de docenten bij de nieuwe opleiding: ,,Toen ik tijdens mijn opleiding aan de Rietveld met een boek bezig was, kreeg ik nog te horen dat het geen kunst betrof omdat er geen beeld was. Sinds video's, films en installaties tot de kunst behoren is het begrijpen van wat bijvoorbeeld een verhaal, spanningsboog of dialoog inhoudt een belangrijk onderdeel van een kunstwerk. Een schrijfopleiding had er eigenlijk allang moeten zijn.''

De belangstelling voor de nieuwe richting bleek gigantisch, vertelt Viskil. De Rietveld ontving meer dan driehonderd aanmeldingen, terwijl er uiteindelijk slechts achttien studenten aangenomen konden worden. De studenten moesten zowel beeldend werk als tekst aan de commissie overleggen. Studenten die uitsluitend wilden leren schrijven werden doorverwezen naar de Schrijversschool Amsterdam.

,,De combinatie van tekst en beeld is uniek, maar net als bij andere richtingen van de Rietveld ligt ook bij deze specialisatie het accent op onderzoek, experiment en persoonlijke ontwikkeling'', vertelt Viskil. De studenten krijgen les in vier vakken: schrijven, beeldend onderzoek, media en theorie. Ze kunnen afstuderen met verhalen, plots, storyboards en scenario's voor film en video, maar ook met stripteksten, beeldende woordkunst, performances en sociale sculpturen.

De toelatingscriteria waren volgens Viskil typerend voor de Rietveld; de studenten moesten blijk geven van oorspronkelijkheid, eigenzinnigheid en artistieke aanleg. Want met ambachtelijke vaardigheden mag je dan een eind komen, voor een kunstenaar is de belangrijkste eigenschap natuurlijk talent. Maar hoe herken je talent? ,,Je ziet het meteen als iemand het heeft'', zegt Barnas, ,,Eén student schreef bijvoorbeeld: 'Ik zag een zebrapad over straat kruipen'.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden