Schreeuwen om cultuur moet niet tegen de overheid

Morgen verzamelt zich een menigte op het Leidseplein om letterlijk te schreeuwen om cultuur. Aanleiding is de voorgenomen bezuiniging van het kabinet. Een week later opent Joop van den Ende op een steenworp afstand het hernieuwde DeLaMar Theater. Daarmee keert een aloude vraag terug: waar ligt het initiatief bij culturele ontwikkelingen en activiteiten: bij particulieren of bij de overheid?

Veel ziekenhuizen, musea, theaters en welzijnsorganisaties zijn ooit ontstaan door particulier initiatief. Zonder initiatieven van rijke of betrokken bedrijven, families en fondsen zouden wij nu geen Concertgebouw hebben en zou de kwaliteit van onze culturele samenleving lang niet zo hoog zijn. Mensen als Samuel Sarphati (één van de oprichters van het Paleis van de Volksvlijt), Oscar Carré en Abraham Tuschinski hebben de stad veel moois opgeleverd. Toentertijd gold: ’Als de overheid het niet doet, doen we het zelf.’ In die traditie staat ook Joop van den Ende.

Een trend voor de toekomst is de verschuiving naar zogeheten ’major donors’ en vrijkomende lijfrentes. Door de vergrijzing en de stijging van het aantal kinderloze echtparen ontstaat er een nichemarkt voor het werven van erfenissen en nalatenschappen. Het is onze ervaring dat bevlogen burgers en bedrijven steeds meer hun maatschappelijke verantwoordelijkheid kunnen en willen nemen, organisaties in stand houden en nieuwe initiatieven ondersteunen. Niet alleen ten eigen faveure, maar juist ook voor het brede maatschappelijke belang. Het kabinet zou iets kunnen doen door de voorwaarden voor het schenken van geld of kunstwerken te verbeteren.

Deze omslag vraagt wel om een compleet andere houding bij veel maatschappelijke organisaties, ook in de culturele sector. Zorgen voor meer eigen inkomsten door creatiever samen te werken met sponsors en donateurs, door echte partnerships aan te gaan. Dit is voor sommige organisaties een enorme drempel, maar er zijn genoeg goede voorbeelden van hoe het óók kan. Er liggen voldoende kansen. Hopelijk leidt de komende bezuinigingsronde niet alleen tot protestacties maar ook tot een hernieuwde kennismaking met particulier initiatief. We zullen wel moeten.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden