Schrappen van landen moet hulp effectiever maken

¿Onbegrijpelijk¿ vindt Freek Warmelink het nieuwe beleid van staatssecretaris Ben Knapen (CDA, ontwikkelingssamenwerking). De honorair consul van het Afrikaanse Burkina Faso in Nederland kan zich niet voorstellen dat het arme land geen Nederlandse steun meer krijgt. En dat nadat het jarenlang keurig het Nederlandse geld aan onderwijs heeft besteed, de corruptie heeft bestreden en alle adviezen van instellingen als Wereldbank en VN-organisaties heeft opgevolgd. Buurland Mali, even arm, staat wel op de lijst met vijftien landen waaraan Nederland nog hulp gaat geven.

Gisteren legde Ben Knapen uit waarom hij de landenlijst van 33 naar 15 terugbrengt. Het schrappen van landen komt de doelmatigheid van de hulp ten goede. Het accent wordt gelegd op water, voedselzekerheid, veiligheid en rechtsorde, en rechten die met voortplanting te maken hebben (zoals condoomgebruik en abortus). Het zijn volgens Knapen onderwerpen waarop Nederland een verschil kan maken. Voor elk geschrapt land is een verhaal te vertellen. Burkina Faso is niet geschrapt als straf voor verkeerd beleid. Het aantal donoren dat het voormalige Opper Volta op de lijst heeft staan, maakt simpelweg een Nederlandse aftocht mogelijk. Duitsland blijft er actief en gaat de inspanning op onderwijsgebied opvoeren. Omgekeerd blijft Nederland juist in Benin omdat dat arme West-Afrikaanse land anders zonder grote donor komt te zitten.

Volgens Knapen is met de landen die afvallen overlegd, evenals met een groot aantal Europese donorlanden. Overleg met de Nederlandse hulporganisaties over de landenlijst heeft niet plaatsgevonden, zo erkent Knapen. Een dwingende noodzaak daartoe is er niet. Van die organisaties als Hivos, Cordaid, Oxfam Novib en Icco wordt verwacht dat zij in ruil voor het ontvangen van subsidie zestig procent daarvan besteden in landen die op de lijst van Nederland staan. Nu die subsidies net zijn verstrekt kunnen de organisaties gewoon blijven zitten in de 33 landen die op de lijst stonden toen de subsidie werd aangevraagd.

Dat er gekozen wordt voor vijftien landen betekent niet dat er geen geld gaat naar andere landen. De lijst van vijftien gaat alleen over de zogeheten bilaterale hulp, de hulp van land naar land. Het gaat om 1,2 miljard euro.

Volgens Knapen moet op de totale begroting van ruim 5 miljard euro nog 450 tot 500 miljoen euro aan bezuinigingen worden gevonden. De verkleinde landenlijst levert een bezuiniging op, maar hoeveel is nog niet duidelijk. Dat hangt volgens de staatsecretaris af van de snelheid waarmee de hulprelatie met de landen die afvallen wordt beëindigd.

Egypte staat niet meer op de lijst. Zeker in de Tweede Kamer gaan stemmen op om dat land weer op de lijst te zetten. Knapen doet dat niet. Er komen bij hem vrijwel dagelijks voorstellen van andere landen voorbij voor nieuwe projecten in een van president Moebarak bevrijd Egypte. Er komt Europees beleid voor de Noord-Afrikaanse regio en daar wacht Knapen op.

De landen waarmee de relatie overeind blijft zijn Afghanistan, Bangladesh, Benin, Burundi, Ethiopië, Ghana, Indonesië, Jemen, Kenia, Mali, Mozambique, Oeganda, Palestijnse Gebieden, Rwanda en Soedan. Voor Suriname, dat is geschrapt, is nieuw beleid toegezegd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden