Schraler onderwijs in grote steden

Staatssecretaris Sander Dekker van onderwijs. Beeld anp

De grote steden komen in protest tegen de voorgenomen bezuinigingen op achterstandsleerlingen door staatssecretaris Sander Dekker (onderwijs). De onderwijswethouders in Amsterdam en Rotterdam vinden de plannen om geld daarvoor weg te halen bij de steden 'cynisch' en 'dramatisch'.

Dekker wil scholen en gemeenten de komende jaren met in totaal honderd miljoen euro korten op hun budget voor het wegwerken van achterstanden. Ook gaat tien miljoen euro achterstandsgeld, dat eerder naar de steden ging, voortaan naar kleinere gemeenten. De Tweede Kamer vergadert donderdag over het achterstandsbeleid, daarom schrijven de vier grootste steden vandaag een brief aan de betrokken Kamerleden. De wethouders van de 33 andere grotere steden hebben de brief mede ondertekend.

Dat er ook geld naar kleinere gemeenten gaat, vinden de steden terecht. Dit mag echter niet ten koste gaan van de bestrijding van achterstanden in de stadswijken, waar ze groter en hardnekkiger zijn, zeggen de bestuurders. Onderwijswethouder Simone Kukenheim (D66) van Amsterdam: "Problemen stapelen zich op: armoede, schulden, achterstanden. En op sommige scholen niet bij één leerling in de klas, maar bij 25."

Amsterdam en Rotterdam
Meer dan de helft van de bezuinigingen van Dekker slaat neer in Amsterdam en Rotterdam. De hoofdstad dreigt zeventien miljoen euro per jaar kwijt te raken. Rotterdam loopt, als de plannen doorgaan, jaarlijks tien miljoen euro mis. Dat is twintig procent van het onderwijsbudget dat de stad van het Rijk ontvangt.

Wethouder Hugo de Jonge (CDA) vreest een verschraling van het gehele onderwijs in de stad. In Rotterdam-Zuid krijgen leerlingen in de zwakste wijken sinds een paar jaar extra lesuren. Daarmee zal de gemeente moeten stoppen. Ook gaat de bezuiniging volgens De Jonge ten koste van voorschoolse educatie, die er juist is om achterstanden in te lopen. "Door dit afbraakbeleid zal een derde van de dik tweehonderd voorschoolse opvangvoorzieningen in Rotterdam moeten sluiten." Die zitten vaak in peuterspeelzalen of crèches.

De steden vinden de voorschoolse educatie juist heel belangrijk om achterstanden in te lopen. Ze werken aan een fusie tussen de voorschool en de particuliere kinderopvang. Kukenheim: "Daar kunnen alle Amsterdamse peuters elkaar tegen komen. Dit beleid is een stap terug." Door de bezuinigingen zal een 'enorme segregatie' ontstaan in Amsterdam, voorspelt ze. Ouders met een baan kunnen hun kinderen nog wel naar een particuliere opvang brengen. "Maar die zijn er al niet meer in wijken met veel achterstanden. Hele wijken komen straks zonder opvang te zitten. Er zit totaal geen visie achter dit beleid." Kukenheim vreest dat honderden mbo'ers en hbo'ers die de afgelopen jaren zijn opgeleid voor de voorschoolse educatie, hun baan zullen verliezen.

Het bedrag aan achterstandsgeld voor een gemeente wordt nu nog bepaald door het opleidingsniveau van burgers. Nu het opleidingsniveau is gestegen in de steden, vindt de staatssecretaris dat die met minder geld toe kunnen.

Niet het hele verhaal
Maar dat is niet het hele verhaal, waarschuwen de wethouders. De afgelopen jaren kwamen veel Polen en Bulgaren naar Nederland, die vaak een middelbare opleiding hebben gehad. Veel Syriërs die naar Nederland vluchten, hebben meer dan alleen lager onderwijs afgerond. Maar de taalachterstanden, en veel andere problemen, zijn er nog steeds. De stadsbestuurders willen het achterstandsgeld verdelen aan de hand van meer criteria; zoals inkomen, afkomst en de wijk waar een gezin woont.

PvdA-kamerlid Keklik Yücel pleitte eerder voor meer criteria bij het verdelen van het geld, in een door een Kamermeerderheid gesteunde motie. Zij zal de staatssecretaris donderdag opdragen die uit te voeren. "Ik zal erop letten dat hij de bezuiniging niet via andere routes doorvoert." Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, de PO-raad, de Brancheorganisatie Kinderopvang en welzijnskoepel MO-groep roepen Dekker op zijn bezuiniging in te trekken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden