Schouten / Van de wijs in Albert Heijn

Kerkvader Augustinus had het al in de gaten: muziek is gevaarlijk spul. Muziek móet weliswaar, maar je moet er ook mee uitkijken, het kan gemakkelijk te zeer vervoeren en van de boodschap afleiden. Ik weet niet of de vroedschap van Albert Heijn de grote christelijke denker onlangs heeft geraadpleegd maar feit is in elk geval dat onze kruidenier van de muziek in z’n winkels af wil. De muzak liever gezegd.

Volgens Albert Heijn ergeren klanten zich aan het hersenloze gezoem en getingel. De fabrikanten van dit soort muziek beweren natuurlijk het tegendeel: hun waar bevordert de kooplust. Of muzak al dan niet zo’n effect op mijzelf heeft, durf ik niet te zeggen, ik ben een kruimelklant en laat me niet op de klanken van Mantovani en andere muzakanten tot onverantwoorde aankopen verleiden, maar wie weet pak ik door het geneuzel in mijn oor toch de net iets duurdere Serrano-ham of voor deze keer eens geen eigen merk.

Ondubbelzinniger is het effect van muziek op plaatsen waar je alleen maar komt om te luisteren. We gaan ervoor zitten, houden de zakdoek alvast bij de hand en laten ons naar onduidelijke maar onmiskenbaar hogere sferen vervoeren. Sinds Máxima haar tranen de vrije loop liet op de klanken van Karel Kraayenhof zien we er zelfs naar uit: het moment dat de ontroering te machtig wordt. Afgelopen zaterdag, tijdens het huwelijk van prins Floris met Aimée Söhngen, werden we op onze wenken bediend. Daar klonk reeds het Ave Maria van Giulio Caccini, de zestiende-eeuwse Italiaan die pas in de twintigste eeuw het grote publiek vond met zijn betoverende gezang.

Kitsch natuurlijk, filmmuziek, lekker wegsmelten op zoete klanken, het Adagio for Strings van Barber, het Adagio van Albinoni, ik breng al mijn muzikale afkeer in het geweer maar het helpt niet, Caccini’s Ave Maria is prachtig en het houdt niet op. De bruid hield het onder toezicht van de inzoomende camera dan ook niet meer en moest haar tranen wegpinken. En ook ik, toevallig langskomend bruiloftsgast, hield het niet helemaal droog in de huiskamer. O het onzegbare, het sublieme, dat wat we niet kunnen toelichten! Want aan de tekst lag de ontroering niet, met dat steeds herhaalde Ave Maria, als van iemand die maar blijft zwaaien. Het is eerder het golven van de muziek, de wetenschap dat het weer terugkomt, zelfs als het eindelijk uitsterft en dat je dan weer opnieuw mag beginnen. Het eeuwige moment.

Daarom doen ze op plaatsen waar de harde werkelijkheid aanstaat niet aan muziek: geen suizelende violen als je op het politiebureau aangifte komt doen van een diefstal, geen kabbelende wijsjes in de Tweede Kamer om de harten week te maken (ik heb een keer gedroomd dat Wijnand Duyvendak van GroenLinks vanaf het spreekgestoelte een song van Bruce Springfield liet horen om zijn betoog kracht bij te zetten, het was maar een droom). Muziek is er om ons van de wijs te brengen. Augustinus wist het en Albert weet het nu ook.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden