schouten / Het ’Nee’ voor de kust van ’Ja’

Op het moment dat ik dit schrijf zit Europa nog volop te bibberen. Wordt het doorgaan of toch weer terug naar af? En dat vanwege een land dat niet eens meedoet. Aan het EK (om met Sonja van Bolletje te spreken). Ierland. Ik was er een tijdje geleden.

Rob Schouten

Helemaal in de vaart der volkeren opgenomen. Op het vliegveld van Dublin waar prijsvechter Ryanair me voor een habbekrats naartoe had gebracht, stapte ik in een fonkelnieuwe Volkswagen Passat, die niet eens een sleutel nodig had om te starten maar het met een soort volautomatisch apparaatje deed, dat je als een sigarettenaansteker in het dashboard moest steken. Direct buiten het vliegveld begon de Ierse voorspoed in de vorm van enorme werken aan de snelweg, waardoor het verkeer volkomen vaststond.

Bij de supermarkt waar we terechtkwamen om nog voor het donker eten te kopen kon je barbecues kopen, tuinlampen, er was zelfs een brandblusser in de aanbieding, symptomen van burgerlijke welvaart. Waar in vredesnaam was het arme Ierland gebleven? Zo’n twintig jaar geleden was ik er ook eens geweest, om Marten Toonder te interviewen, die zich er metterwoon had gevestigd om niet in Nederland te hoeven wonen, in een oud landhuis, omringd door struikgewas, Bommelstein dus, maar inmiddels was ook Ierland Nederland geworden.

Omdat de EU overal gelijkvormigheid zaait. Portugal had ik zien veranderen van een idyllisch platteland in iets met snelwegen en tuincentra. Naar Estland, Letland en Litouwen was ik nog net voor de inval van de EU geweest, maar ik hoorde dat de potkacheltjes waarboven men in de winter stond te kleumen allang vervangen waren door de allernieuwste radiatoren. Mensen willen welvaart. Betwist het ze maar eens, ook als je het zelf al hebt en van de weeromstuit op zoek bent naar pure en eenvoudige gevoelens op een primitief landweggetje.

In twintig jaar tijd was het armetierige Ierland volledig uit de slof geschoten en een rijk land geworden, iedereen een prachthuis en een dure auto. Ik gunde het ze. Je kunt als bezoeker wel ’nee’ willen zeggen ten einde de pastorale te bewaren, maar gelukkig telt alleen de wil van de bewoners zelf. Niettemin bleef er een soortement jammer-gevoel knagen. Ik reed naar Connemara, woest en sprookjesachtig aan de Atlantische kust.

Maar zelfs hier was de boel veranderd. Het over een oude stadsmuur heen gebouwde winkelcentrum van Galway deed denken aan Brussel, Keulen, het Gelderlandplein. Het harpspelende meisje met haar roodharige, prerafaëlitische uitstraling had ook in Amsterdam op de Dam kunnen zitten. Heel Europa shopte en mimede. Een beetje mistroostig nam ik de boot naar een van de Aran-eilandjes, Inishmaan, tweehonderd inwoners. Het ’Nee’ voor de kust van ’Ja’. Eeuwen geleden waren monniken hiernaartoe getrokken om de wereld te verzaken en hun erfenis was er nog. Met het gevoel dat ik overal snel bij moest zijn om nog wat oude en achterstallige dromen te vervullen keek ik naar de oceaan die een eindje onder me onophoudelijk tegen de rotsen beukte. Die kreeg zelfs de EU er niet onder.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden