Schotten willen niet weer de losers zijn

PARIJS - In het dagelijks leven moeten de fans van Celtic en Glasgow Rangers niets van elkaar hebben. De van oorsprong protestante Rangers botsen al een eeuw met de katholieke supporters van Celtic. Maar zie ze nu eensgezind lopen, zingen en drinken in Parijs. Dezer dagen dienen zij een gemeenschappelijk doel: Schotland, ook wel 'The Team' genoemd, de ploeg die vanavond in het futuristische Stade de France tegen titelverdediger Brazilië aftrapt voor het zestiende WK-voetbal.

Twee groepen Schotten treffen elkaar vlakbij de Eiffeltoren. Op de trappen van het metrostation Bir Hakeim is de ene groep getooid met de groen-witte strepen van Celtic, de andere zangers zijn in het blauw van Rangers gehuld. Er is niet eens sprake van aarzeling bij deze onverwachte ontmoeting. Luidkeels zoekt men elkaars gezelschap. Op naar het volgende glas. Zou het tussen Ajacieden en Feyenoorders ook zo kunnen gaan?

Over de Schotse voetbalploeg en de meereizende supporters doet een grap de ronde: de voetballers zijn altijd weer eerder thuis dan de ansichtkaarten die hun fans versturen. Schotland is inderdaad een unieke deelnemer. Na de tweede wereldoorlog ontbraken de Hooglanders alleen op de eindtoernooien van 1962, 1966, 1970 en 1994. Voor de achtste maal is de kwalificatie gerealiseerd, maar nog nooit is Schotland er in geslaagd op een eindtoernooi de eerste ronde te overleven.

De Schotten zijn de absolute losers van de eindronden. In 1974 moesten zij het toernooi in Duitsland zelfs ongeslagen verlaten, louter op basis van een ongunstig doesaldo in vergelijking met Joegoslavië en Brazilië. Vier jaar later was in de afsluitende groepswedstrijd de op zeker moment verkregen 3-1 voorsprong tegen Nederland voldoende, maar een toevalstreffer van Johnny Rep beperkte het verlies alsnog voor Oranje, waarna Schotland opnieuw op doelsaldo sneuvelde.

Tegen Brazilië is Schotland vandaag kansloos, is de algemene opinie. “We zijn helemaal niet kansloos”, werpt de Schotse coach Craig Brown tegen en de spelers zeggen het de voormalige assistent van Alex Ferguson en Andy Roxburgh na. Brown: “We hebben een veel sterker team dan twee jaar geleden in Engeland. Paul Lambert heeft met Borussia Dortmund ervaring in de Champions League opgedaan. John Collins speelt voortreffelijk bij Monaco. En Kevin Gallacher heeft veel doelpunten voor Blackburn Rovers gemaakt. We hebben gewoon goede spelers.”

Brown heeft gebroken met de traditie dat Schotland zich baseert op een (over)moedige manier van spelen. “Je moet als coach altijd realistisch blijven. Wij moeten het ook hebben van onze teamspirit en een gesloten verdediging”, aldus de coach. De Brazilianen zijn al vast gewaarschuwd. In de aanloop naar het toernooi incasseerde Schotland in de tien ontmoetingen met Oostenrijk, Letland, Zweden, Estland en Wit-Rusland slechts drie tegendoelpunten. Alleen Italië (1), Engeland (2) en Noorwegen (2) kregen in de Europese zone nog minder goals tegen.

Dat Schotland het accent op de verdediging heeft gelegd en in het kwalificatietoernooi voor een groot deel rekende op de klasse van de nu met een knieblessure afwezige spelverdeler Gary McAllister, is in zeker opzicht opmerkelijk. Het betekende ook dat veel afhing van de doelman. Dat is altijd weer een gevoelig punt in het Schotse voetbal. Sinds jaar en dag worden in de Britse landen Schotse keepers niet helemaal voor vol aangezien. De oude garde heeft nooit uitgeblonken, maar bij gebrek aan nieuwe keepers, wordt toch steeds weer een beroep gedaan op de oudjes.

De eerste keus was tot voor kort Andy Goram, de 34-jarige dikzak, die van Glasgow Rangers te horen heeft gekregen dat hij op zoek moet naar een nieuwe club. Twee weken geleden raakte Goram in het trainingskamp van de Schotten in Amerika nogal in de war. Hij ontwaarde overal complotten tegen hem. Clubleiders en vooral vertegenwoordigers van de media vertrouwde hij niet meer. Tot ontzetting van Brown en de andere spelers verliet Goram ineens de selectie. Aan de bond liet hij weten dat 'ernstige privéproblemen' hem verhinderen nog langer voor de nationale ploeg uit te komen. Door die beslissing is de oude Jim Leighton van Aberdeen weer de eerste doelman geworden, want Neil Sullivan (Wimbledon) en Jonathan Gould (Celtic) zijn als international nog zo groen als gras. Jim Leighton viert op 24 juli zijn veertigste (!) verjaardag. Hij is op het WK veruit de oudste deelnemer. In de jaren zeventig was hij al international voor Schotland. Ook toen ging hij regelmatig op de blundertoer.

Brazilië is vandaag de torenhoge favoriet tegen Schotland. Nog maar zes spelers zijn over van het team, dat vier jaar geleden in Amerika op een niet al te grootse manier wereldkampioen werd: doelman Taffarel, de verdedigers Cafu en Aldair, middenveldsjouwer Dunga en de aanvallers Leonardo en Bebeto. Van die zes kampt Leonardo met een blessure die van dien aard is dat sterk wordt getwijfeld aan zijn speelkansen voor vanavond. Bebeto, vier jaar geleden nog het onberekenbare mannetje in de tweemansaanval met superster Romario, is als 34-jarige naar het tweede plan geschoven. Het afhaken van de geblesseerde Romario biedt hem mogelijk nog een nieuw kansje, maar in de aanval zijn thans jongeren als Rivaldo, Denilson, Giovanni en natuurlijk supervedette Ronaldo aan de beurt.

Coach Mario Zagallo heeft zich de kritiek op het niet zo swingende team van vier jaar geleden wel enigszins aangetrokken. Tijdens dat toernooi was Carlos Alberto Parreira nog de eerstverantwoordelijke coach en Zagallo zijn assistent. Bij kleinere toernooien in de Noord- en Zuid-Amerikaanse regio ging het na de vierde wereldtitel voor Brazilië ook al niet van een leien dakje. En toen stond Zagallo zelf weer aan het roer. Zo werd een half jaar geleden in de Verenigde Staten voor de Gold Cup nota bene verloren van het gastland en gelijk gespeeld tegen Guatemala en Jamaïca.

Bij dit soort uitslagen ontstaat in Brazilië al gauw een crisissfeer. Die heeft er ditmaal toe geleid dat de oude sterspeler Zico naast of boven de 66-jarige Zagallo is geplaatst. “Met Zico erbij worden we nog sterker”, zegt de eerste coach, maar ingewijden weten dat hij de komst van Zico verafschuwt. Voor Zagallo zal het in Frankrijk hoogstwaarschijnlijk om zijn laatste grote evenement gaan. Aan zijn kwaliteiten als coach wordt in Brazilië vaak getwijfeld. Vooral een gebrek aan interesse voor de internationale ontwikkelingen wordt hem verweten. Hier staat tegenover dat Zagallo de linksbuiten was die Brazilië in 1958 en 1962 mede aan de wereldtitel hielp. Tevens was hij de winnende coach van het wonderelftal op het WK van 1970 in Mexico.

Zagallo schijnt nu, bij zijn laatste kunstje, te willen afrekenen met zijn critici door een zo offensief mogelijk team op de mat te zetten. In dat team moeten de backs Cafu en Roberto Carlos aanvallen en ligt op het middenveld en in de aanval het accent op het maken van doelpunten.

Assistent-bondscoach Zico maakt zich onderwijl zorgen over de rol van de scheidsrechters in Frankrijk. “Zullen zij het verschil tussen een correcte en een gemene tackle wel zien ?”, zo vraagt hij zich bezorgd af. De nieuwe FIFA-voorzitter Sepp Blatter zegt niet te begrijpen waarom zo veel coaches een lawine aan rode kaarten vrezen. “Men heeft mij verweten dat ik het initiatief heb genomen om de tackle te verbieden. Onzin. De tackle is een prachtig middel om de bal te veroveren. Maar bij te veel tackles en slidings heeft de aanvaller geen kans. We mogen niet vergeten dat hierdoor bijvoorbeeld een prachtige speler als Marco van Basten voor het voetbal verloren is gegaan.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden