Schotse androgyne schoonheid

Tilda Swinton was een jaar of dertien, veertien toen ze voor het eerst een foto zag van David Bowie, en dat was een enorme geruststelling. Als meisje was ze onzeker over haar jongensachtige uiterlijk, maar daar was opeens die jonge Engelsman die wel een neef van haar leek en die met zijn gezicht - versierd met een grote rode zigzagstreep - op de albumcover stond van 'Aladdin Sane'. Later zou ze vaak Bowie's doppelgänger worden genoemd. Ze raakten bevriend, en toen Bowie haar in 2013 vroeg om zijn vrouw te spelen in de muziekvideo 'The Stars (are not tonight)' werd een jarenlange wederzijdse affectie bezegeld.

Net als Bowie speelde Swinton met haar androgyne uiterlijk. In 'Orlando', de Virginia Woolf-verfilming van Sally Potter, speelde ze een jonge edelman die transformeert in een vrouw. Swinton, die tot dan toe vooral had opgetreden als de muze van de experimentele, homoseksuele filmmaker Derek Jarman, werd er door bekend bij een groter publiek.

Ze werd gecast naast Leonardo DiCaprio in 'The Beach', Tom Cruise in 'Vanilla Sky' en Nicolas Cage in 'Adaptation'. Haar optreden tegenover George Clooney in de mysterieuze misdaadfilm 'Michael Clayton' werd bekroond met een Oscar.

Elegant navigerend tussen Europese arthousefilms en Hollywood-blockbusters groeide Tilda Swinton (55) uit tot een van de meest gevraagde hedendaagse sterren, die vaak te zien is in de films van de Coen Brothers, Jim Jarmusch en Wes Anderson. Ook met de Italiaanse regisseur Luca Guadagnino, in wiens zomerse jetsetfilm 'A Bigger Splash' ze vanaf vandaag te zien is, onderhoudt ze al jaren een nauwe vriendschap.

De aristocratische uitstraling waar ze zo om geroemd wordt, zit overigens gewoon in haar genen. Swinton werd in Londen geboren als dochter van Sir John Swinton, generaal in het Engelse leger. Ze zat op kostscholen in Engeland en Schotland. Princess Diana, toen nog Lady Diana Spencer, was een klasgenootje. Tijdens haar studie sociale en politieke wetenschappen in Cambridge, die ze afsloot met een graad in de Engelse letterkunde, raakte ze verslingerd aan het theater. Haar debuut in Jarmans 'Caravaggio' opende op 25-jarige leeftijd de poorten naar de film.

Haar fascinatie voor experimentele kunstenaars en opvallende mode-ontwerpers (ze was onder meer model voor Viktor & Rolf, en is momenteel het gezicht van een nieuwe Bijenkorf-reclame) bleef tijdens haar Hollywooduitstapjes bestaan. Zo verscheen ze op het afgelopen filmfestival van Berlijn niet alleen met de Coen Brothers op de rode loper, maar prestenteerde ze ook haar documentaire over de Engelse schrijver en schilder John Berger. Stijlicoon, oké, maar dan ook een luisterboek inspreken van Herman Melville's 'Moby Dick', in dat prachtige, heldere Engels dat we zo goed van haar kennen.

Het huis in de Schotse Hooglanden, dat Swinton deelt met haar tweeling, en haar zeventien jaar jongere vriend, de Duitse kunstenaar Sandro Kopp, is haar toevluchtsoord. De Engelse actrice die liever Schots wordt genoemd, noemt het leven in de vrije natuur een van haar grootste inspiratiebronnen.

David Bowie is en blijft haar andere hartstocht. De beroemde rockster die ze in 'A Bigger Splash' speelt, en die ver weg van het tumult naar geborgenheid zoekt, schiep ze naar zijn evenbeeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden