School verzuimt goed te registreren

Scholen en gemeenten voeren een gebrekkige registratie van spijbelende leerlingen. Daarom is niet precies duidelijk hoe groot het verzuim is. Desondanks constateert het Verwey-Jonker Instituut op grond van het jaarlijkse onderzoek Kinderen in Tel een lichte stijging van het aantal spijbelaars. Niet alleen in de grote steden, maar ook in gemeenten als Hattem en Moerdijk wordt flink gespijbeld.

Ondanks pogingen om het schoolverzuim terug te dringen, is het aantal spijbelende leerlingen iets toegenomen. In 2007 bleven in totaal 50.504 leerlingen zonder geldige reden weg van school. Dat is 1,97 procent van alle leerlingen tot en met 17 jaar. In 2006 ging het nog om 1,83 procent.

Die conclusie trekt het Verwey-Jonker Instituut uit Kinderen in Tel 2009, de vierde editie van een jaarlijks onderzoek naar de kindvriendelijkheid van Nederlandse gemeenten. Het instituut voert dit onderzoek uit in samenwerking met onder meer Unicef, Defence for Children, Jantje Beton en de Stichting Kinderpostzegels Nederland.

De toptien van gemeenten met de meeste spijbelaars wordt aangevoerd door Vlieland: bijna één op de vier leerlingen verzuimt ten minste drie achtereenvolgende dagen van school. Daarna volgen Hattem (9,7 procent) en Moerdijk (7,92).

Het Verwey-Jonker Instituut berekende die percentages op basis van een opgave door CFI, een agentschap van het ministerie van onderwijs dat allerhande cijfers verzamelt. Scholen zijn verplicht alle leerlingen die drie aaneengesloten dagen of minimaal twaalf uur in een maand verzuimen, op te geven bij de gemeente. Die geeft deze aantallen, conform de Leerplichtwet, weer door aan de CFI.

Het is echter de vraag in hoeverre de CFI-cijfers een goed beeld geven van het werkelijke schoolverzuim. Lang niet iedere gemeente registreert goed, zo blijkt bij navraag.

In Hattem berust het hoge verzuimpercentage bijvoorbeeld op ’een misverstand’, zo meldt leerplichtambtenaar Freek van Motman. „Ik heb de formulieren die naar het ministerie moesten worden opgestuurd, verkeerd ingevuld.” In plaats van het aantal leerlingen gaf Van Motman het aantal verzuimde dagdelen of lesuren op.

De gemeente Moerdijk hanteert weer een andere registratiewijze. Spijbelt een leerling in één maand tijd zes keer een paar uur, dan voeren de leerplichtambtenaren hem zes keer in hun administratie op. Diezelfde leerling zou volgens de richtlijnen van de CFI slechts één keer gemeld moeten worden. „Er wordt hier helemaal niet overdreven veel gespijbeld”, aldus Ellen Stoop, leerplichtambtenaar te Moerdijk.

Het Verwey-Jonker Instituut erkent dat de registratie van schoolverzuim in Nederland nog niet op orde is. Met de publicatie van Kinderen in Tel wil het instituut ook daarop de aandacht vestigen: „Schoolverzuim is een belangrijk maatschappelijk probleem. De gebrekkige registratie staat een helder beeld van de omvang van verzuim in de weg. En daarmee ook de oplossingen”, aldus woordvoerder Ida Linse.

Ook staatssecretaris van onderwijs Marja Bijsterveldt constateert dat de spijbelaanpak ’op sommige scholen echt onder de maat is’: „Het kan en moet beter. Want spijbelen is de voorbode van schooluitval.” Uit onderzoek van de Onderwijsinspectie bleek 85 procent van de middelbare scholen en slechts 55 procent van de mbo-opleidingen spijbelgedrag te registreren.

Vanaf 1 september dit jaar zijn scholen verplicht om schoolverzuim te melden via het digitaal verzuimregister. Dit systeem gaat volgens het ministerie de betrouwbaarheid van de spijbelcijfers verhogen.

Het schoolverzuim is een van de twaalf factoren die volgens het Verwey-Jonker Instituut de kindvriendelijkheid van gemeenten bepalen. Andere graadmeters zijn onder andere de jeugdcriminaliteit, het aantal kinderen in uitkeringsgezinnen, de babysterfte en de speelruimte. Net als voorgaande jaren is Rotterdam de gemeente waar kinderen de minste kansen op ontwikkeling hebben. De gemeente Rozendaal in Gelderland komt wederom als beste uit de bus.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden