School schrijft autistisch kind te vroeg af

Onderwijs | Mogelijk meer dan 3000 jongeren met autisme zitten thuis. Leraren die improviseren doen het vaak beter.

Of een kind met autisme een passende plek vindt op een reguliere school, hangt te veel af van toeval en welwillende betrokkenen. Het gaat mis waar mensen te veel vasthouden aan procedures en regeltjes.

Dit blijkt uit een analyse van ruim zestig praktijksituaties in basis- en voortgezet onderwijs. De staatssecretarissen Dekker (Onderwijs) en Van Rijn (Volksgezondheid) ontvangen de analyse vandaag op een landelijke top in Utrecht, waar ze met gemeenten en onderwijsorganisaties afspraken willen maken om het aantal thuiszitters te verminderen. Nederland telt zo'n achtduizend jongeren die niet naar school gaan. Deskundigen die veel met thuiszitters werken, schatten in dat misschien wel 40 procent van hen een vorm van autisme heeft.

Voor iets minder dan een derde van die thuiszitters met autisme lukte het om binnen een redelijke tijd passend onderwijs te bieden. Voor een derde is geen oplossing gevonden. Deze kinderen zitten thuis, in een zorginstelling of krijgen dagbesteding. De laatste 30 procent zit wel op school, maar na veel wisselingen en problemen. Soms is voor een lager niveau gekozen dan de leerling aankan. Bovendien is bij hen de vraag of de oplossing en financiering van lange duur zijn. De werkgroep 'Vanuit Autisme bekeken' sprak de afgelopen twee jaar met kinderen, ouders, scholen en betrokkenen en zag meer problemen op middelbare scholen dan in het basisonderwijs. Dan krijgen leerlingen immers te maken met veel wisselingen tussen lokalen en leerkrachten. Bovendien gaat de puberteit spelen.

Hoewel ze de plicht hebben tot passend onderwijs, schrijven nog te veel scholen leerlingen te vroeg af omdat ze niet de juiste kennis hebben, zegt woordvoerder Margreet de Vries. "Er is een ontzettend traditioneel beeld van autisme, terwijl de verschillen groot zijn."

Ook per individu is het lastig definiëren. "Een kind kan op sociaal gebied achterlopen, maar tegelijk op cognitief gebied voorlopen op leeftijdsgenoten." In het algemeen hebben leerlingen met autisme meer moeite met het verwerken van prikkels en emoties. Ze kunnen het gedrag van anderen lastiger voorspellen en begrijpen. En ze kunnen minder makkelijk organiseren en schakelen.

Daar zijn vrij simpele oplossingen voor, zegt de werkgroep. Helpen met plannen, huiswerk duidelijk op het bord schrijven, een leerling een rustige plek geven, of op drukke momenten een koptelefoon toestaan. Misschien zelfs een thuiswerkdag. De leraar moet het ene kind net iets anders durven benaderen dan het andere. De Vries: "Een leerkracht kan ook gewoon aan het kind zelf vragen: wat werkt nou voor jou?"

Kinderen met autisme en hun ouders overhandigen het rapport de komende week op meer dan 80 plekken aan hun eigen school of gemeente.

De Verdieping 2|3

Interview met ouders

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden