School krijgt geen extra lokalen

Doordat de verbouwing van de Amsterdamse Al Wafa-school is stopgezet, kampt de school met gebreken. (FOTO HERMAN WOUTERS ) Beeld Herman Wouters

De Al Wafa-school in Amsterdam barst uit haar voegen. Maar het stadsdeel weigert extra lokalen te bekostigen, omdat het een zwakke school is. Het stadsdeel begeeft zich hiermee op glad juridisch ijs.

Van het Amsterdamse stadsdeelbestuur Bos en Lommer mag de islamitische basisschool Al Wafa voorlopig niet uitbreiden. De school staat te boek als ’zwak’ en moet eerst maar eens het onderwijs verbeteren. Pas als dat is gelukt, valt er te praten over extra lokalen, aldus stadsdeelbestuurder onderwijs Fouad Sidali (PvdA).

Met dit besluit begeeft hij zich op juridisch glad ijs, erkent Sidali. Want volgens de wet op het primair onderwijs mag een gemeente de kwaliteit van een school niet laten meewegen bij een beslissing over de huisvesting. „Ik zoek de grenzen op”, zegt Sidali. „De wet kan nooit bedoeld hebben dat we zwakke scholen in stand houden.”

De afwijzing van het stadsbestuur komt voor de school als een ’zeer negatieve verrassing’, zegt de heer Bhoelan, algemeen directeur van het bestuur El Amal, waaronder ook Al Wafa valt. De school heeft 263 leerlingen, verdeeld over vijftien groepen, en slechts twaalf klaslokalen. Vanwege ruimtegebrek wordt het speellokaal nu ook als leslokaal gebruikt.

Al in 2005 diende het bestuur een begroting in voor extra ruimte. Een architect maakte een plan. Pas nu meldt het stadsbestuur dat de school – die volgens de Onderwijsinspectie onvoldoende scoort – eerst het onderwijsniveau moet verbeteren. Maar dat is, zegt Bhoelan, moeilijk onder deze ’erbarmelijke’ omstandigheden. „Wij hebben bijvoorbeeld geen ruimte voor remedial teaching. Als je zwakke leerlingen extra aandacht wilt geven, moet je met hen apart gaan zitten. Dat kan dus niet.”

Volgens Paul Zoontjens, hoogleraar onderwijsrecht in Tilburg, is de beslissing van Bos en Lommer ’complete onzin’. Gemeentes mogen een verzoek om uitbreiding van de huisvesting alleen afwijzen op ruimtelijke of financiële gronden: „Ik zie dit als politieke op-de-borst-klopperij en misbruik van bevoegdheid. Over de kwaliteit van het onderwijs hebben gemeentes niks te vertellen.”

En dat is, aldus Zoontjens, maar goed ook. Want als lokale overheden zich met de inhoud van het onderwijs gaan bemoeien, dan liggen ’chaos en willekeur’ op de loer: „Dan kan het onderwijsbeleid alle politieke kanten opwaaien.”

Maar lokale bestuurders zijn intussen gefrustreerd over hun beperkte invloed op de kwaliteit van het onderwijs. Wethouders van de vier grote steden stuurden dit voorjaar een brief aan de minister en de staatssecretarissen van onderwijs, waarin ze aandrongen op een strengere aanpak van zwakke scholen.

Een van hen is Rinda den Besten, PvdA-wethouder onderwijs van Utrecht. Zij gaf dit voorjaar met tegenzin toestemming voor de huisvesting van een nieuwe islamitische basisschool in de wijk Kanaleneiland. Het bestuur van deze school heeft elders in het land drie scholen, die door de inspectie als zwak of zeer zwak zijn beoordeeld.

„Ik zou willen dat je de mogelijkheid hebt om zo’n nieuwe school te weren,” zegt Den Besten. „Want je knokt voor goed onderwijs in je stad.” Zij vindt dat de Onderwijsinspectie eerder tot sluiting van zwakke scholen moet overgaan. Ook pleit zij ervoor dat gemeenten bij huisvesting – van bestaande en nieuwe scholen – óók naar de onderwijskwaliteit mogen kijken: „Want het gaat toch om belastinggeld.”

Den Besten is het dus ’helemaal eens’ met haar collega Sidali. Maar volgens Tweede Kamerlid Jan Jacob van Dijk, onderwijswoordvoerder van het CDA, maakt de Amsterdamse bestuurder ’echt een fout’ door Al Wafa extra lokalen te ontzeggen. „Het zou heel goed kunnen dat die huisvesting een van de oorzaken is dat dit een zwakke school is.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden