Schone kolen winnen terrein

Energiebedrijf Nuon investeert in schone-kolentechnologie. De centrale in Buggenum dient als leerschool. „Kolenvergassing is commercieel.”

Een reusachtige transportband, de kolenband, loopt schuin de lucht in naar de gasfabriek van de Limburgse kolencentrale Buggenum. „Daar in de reactor worden de kolen omgezet in een gas dat als brandstof de turbines van de elektriciteitscentrale draaiende houdt”, zegt Carlo Wolters, manager van de Willem-Alexander Centrale van Nuon.

In Buggenum staat geen gewone industrie. Het slaperige kerkdorp herbergt met de kolenvergasser een van de vier zogenoemde schone-kolencentrales in de wereld, waar kolen met lage emissie en hoog rendement worden verbrand. „Van over de hele wereld komen ze tegenwoordig bij ons kijken”, zegt Wolters. Zo was BBC World laatst op bezoek. „Het proces is weliswaar rechttoe rechtaan, maar de fabriek is tamelijk ingewikkeld. Alle lastige techniek die er bestaat, zit hier in. Het is net een Spaceshuttle.”

In de vergasser, technologie ontwikkeld door Shell, wordt „onder hoge druk droge poederkool en zuivere zuurstof geblazen, dat eruit komt als een gas dat grotendeels bestaat uit koolmonoxide en waterstof’’. De verontreinigende bestanddelen, zoals chloriden en fluoriden, worden uit het gas gewassen. Dit gas, syngas, wordt vervolgens ontzwaveld tot een zuiverheid vergelijkbaar met aardgas en als brandstof de gasturbine in gejaagd. Hoe schoner het gas, hoe beter de schoepen van de turbine zijn beschermd.

De geschiedenis van de Buggenumse centrale begint met een initiatief van de toenmalige Samenwerkende Elektriciteitsproducenten (SEP) die in 1989 een demonstratieproject – Demkolek – voor kolenvergassing opzetten. De overheid streefde indertijd naar brandstofdiversificatie en dacht – haar tijd vooruit – door kolen te vergassen schone elektriciteit op te wekken. Demkolec bleef echter onrendabel en leek een stille dood te sterven.

„Toen Nuon in 2001 de centrale in Buggenum overnam, werden wij voor gek verklaard”, zegt Rien van Haperen, die als projectdirecteur bij Nuon bezig is een nieuwe kolenvergassingscentrale van de grond te krijgen. Deze centrale (zie box), gepland in het Groningse Eemshaven-gebied, zal zijn voordeel doen met de ’5000 lessons learned’ van Buggenum. „We hebben de ervaring opgedaan en laten zien dat kolenvergassing commercieel kan worden toegepast.” Buggenum is het stadium van proeftuin ver voorbij.

Bij de keuze voor kolenvergassingstechnologie van de te bouwen centrale Nuon Magnum, heeft Nuon zich laten leiden door een analyse van mogelijke toekomstscenario’s. Van Haperen: „Het voordeel van kolenvergassing is dat tot 50 procent biomassa kan worden bijgemengd, waardoor de uitstoot van CO2 fors wordt beperkt.” Steenkolen blijven in de meeste scenario’s veel goedkoper dan aardgas en kernenergie.

Hoewel de nieuw te bouwen centrale vele malen groter is dan Buggenum, zal de ’geometrie van de vergasser’ dezelfde blijven, stelt Van Haperen. „Vergassingsinstallaties zijn niet gestandaardiseerd.” De projectdirecteur wijst erop dat een schone-kolencentrale in wezen „een huwelijk tussen twee soorten werelden is, de klassieke energiecentrale en de petrochemische installatie.”

Volgens de manager van Buggenum Carlo Wolters is de kolenvergassingstechnologie in trek aan het raken. „De congressen van de Gasification Users Association in Amerika worden ieder jaar drukker bezocht. Je moet wel je nek durven uitsteken. Als we niet zo vasthoudend waren, waren we allang weggeweest.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden