Scholieren komen les tekort

Lessen vallen soms om goede redenen uit. Niettemin moet de minister kritisch kijken naar het teveel aan 'vrije' uren.

De onderwijsinspectie vindt dat leerlingen te weinig lesuren krijgen (Trouw, 6 juli 2005). De cijfers over 'te veel vakantie' voor scholieren zijn in feite nog dramatischer, wanneer een leraar het afgelopen schooljaar nog eens zorgvuldig narekent. Dan is er een enorm, en in feite niet altijd acceptabel aantal uitgevallen lesuren.

Afgelopen schooljaar gaf ik in de lagere klassen van het gymnasium het vak Latijn. De leerlingen hebben recht op drie lesuren per week. Deze gymnasiasten kregen per klas in totaal negentig lesuren Latijn, wat neerkomt op dertig lesweken. De schoolinspectie gaat uit van veertig lesweken. De leerlingen kregen dus tien weken te weinig Latijn, dat is ruim twee maanden.

In het schooljaar 2004-2005 gaf ik ook het vak godsdienst op mijn brede scholengemeenschap (met dit schooljaar in alle afdelingen - van vmbo b/k tot en met gymnasium - een mooi slagingspercentage van ruim 95%; dat wél) in de Randstad Holland. Ook hier noteerde ik het aantal reëel gegeven lesuren. Voor de niet-examenklassen kwam ik uit op gemiddeld 26 lesweken en voor de examenklassen (5 havo en 6 vwo) op gemiddeld 22 lesweken. Dat is - ook hier - ver beneden de gestelde grens van veertig.

In de bovenbouw werken wij met vier perioden. Iedere periode wordt afgesloten met een toetsweek. De lessen vervallen dan en de leerlingen komen voor zo'n tien proefwerken op school in die week. Voorts mogen leerlingen van de eindexamenklassen zich op bepaalde momenten onder schooltijd bezighouden met hun profielwerkstuk. Ook dat betekent 'verlies' van lesuren. In de zogenaamde kleurweek, waarin de klassen op stap gingen voor het maken van excursies naar musea, steden, paleizen, kloosters en kerken, bezochten 'mijn' leerlingen onder andere Joods Amsterdam, de Marokko-tentoonstelling, de kerk De Krijtberg, het klooster 'Alverna' te Aerdenhout en het koninklijk paleis

op de Dam. Voorts een reis naar Rome en (voor zeer geïnteresseerde leerlingen) een weekend bij de norbertijnen in Heeswijk en Tongerlo (België). Bovendien een middag met gedetineerden in een Nederlandse penitentiaire inrichting.

Voor de goede orde: ik verzuimde dit schooljaar geen enkele dag door ziekte en was één dag naar een noodzakelijke studieconferentie; dit laatste betekende die dag lesuitval voor zes klassen. Door het overlijden van een docent vervielen alle lessen op de dag van de begrafenis. En zowel de kerst-als de paasviering 'kostten' lestijd.

Dit laat zien dat 'lesuitval' en 'vakantie' in het voortgezet onderwijs gecompliceerde zaken zijn. Er wordt ook 'les' gegeven wanneer wij op excursie zijn.

Er is veel lesuitval, toch moet de algemene conclusie luiden: er vallen, door allerlei omstandigheden, te veel lessen uit in het voortgezet onderwijs. Niet alleen de minister van onderwijs, maar ook de schoolinspectie dient hier zeer kritisch naar te kijken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden