‘Scholier van nu is zich zeer bewust van maatschappelijke problemen'

De vierde mars voor het klimaat van spijbelende scholieren in Brussel trok gisteren 12.500 betogers. Vorige week waren dat er nog 35.000. Wat meespeelt is dat ook in andere Belgische steden scholieren klimaatmarsen zijn gaan organiseren.Beeld Reuters

De Nederlandse jeugd spijbelt komende donderdag om te gaan protesteren voor een strenger klimaatbeleid. Het begin van een beweging?

Het is veelzeggend dat juist deze generatie nu opstaat, zegt onderzoeker Paul Sikkema van marktonderzoeksbureau Qrius. “Ik kom veel op middelbare scholen en zie dat maatschappelijke onderwerpen er sowieso meer leven dan bijvoorbeeld in 2005.”

Een deel van de scholieren maakt zich serieus zorgen over het klimaat en is bereid in actie te komen, ziet hij. “Natuurlijk worden ze op school wel ingefluisterd, maar ze zien ook dat zij degenen zijn, die de gevolgen van klimaatverandering zullen ondervinden. Dat maakt het bewustzijn groter.”

Het protest kan in Nederland nog een vlucht nemen, denkt Sikkema. “Zeker als scholieren oudere groepen weten te mobiliseren. En het concept-klimaatakkoord valt niet echt in goede aard.”

Onderzoeker Peter Kanne van I&O Research is voorzichtig in zijn verwachting. “Ik zou het fantastisch vinden als jongeren massaal in beweging komen om een nieuw beleid te eisen, maar hoeveel scholieren verwachten ze donderdag in Den Haag, 3000? Zelfs een plein vol is niet genoeg om verandering teweeg te brengen. Daarvoor moet je vaker demonstreren en met meer mensen.”

Jongeren maken zich meer zorgen over het klimaat dan andere leeftijdsgroepen, ziet Kanne in onderzoeken. Hij merkt het ook aan zijn zoons van 18 en 20. “Ze praten er veel over en passen bijvoorbeeld hun eetgedrag aan. Maar als je vraagt ‘ga je mee naar een debat?’ of ‘word je lid van een partij?’, dan blijft het meestal stil.”

Nederland is ook niet echt een ­demonstratieland, zegt Jacquelien van Stekelenburg, hoogleraar sociale veranderingen en conflict. “Als je Fransen vraagt of ze het afgelopen jaar gedemonstreerd hebben, zegt 45 procent van de mensen ja. In ­Nederland is dat 5 tot 10 procent. Het is hier ook minder nodig. Er zijn allerlei netwerken om collectief problemen op te lossen en tot politici door te dringen. Dat geef je ook door aan volgende generaties.”

Een scepticus zou kunnen zeggen dat scholieren spijbelen altijd leuk vinden, of het nu voor het klimaat is of voor de lol. Sikkema denkt toch dat het scholieren ernst is. “Zo’n dag demonstreren is een behoorlijke inspanning voor jongeren. Ze hebben het al druk met school en allerlei ­activiteiten daarbuiten. Als ze het klimaat niet echt belangrijk zouden vinden, dan zouden ze er ook niet voor demonstreren. Het is veel makkelijker om gewoon Netflix te kijken.”

Wekelijks Demonstreren ‘tot we verandering zien’

Scholieren van Dalton Den Haag hebben hun handen vol aan het organiseren van de klimaatmars. Hun instagrampagina heeft bijna zevenduizend volgers. Organisator Dila (15) verwacht dat er minstens drieduizend leerlingen komen. “We zijn er zo druk mee bezig dat we af en toe minder gefocust zijn op ons schoolwerk”, vertelt de vwo-leerling. Ook tijdens de lessen worden ze gebeld voor interviews. “Maar dan nemen we niet op, hoor. We hebben onze prioriteiten en school gaat voor.”

Een van de dingen waaraan de scholieren werken, is een filter voor de populaire app Snapchat. Leerlingen kunnen daarmee een foto maken, waar direct ook een tekst op komt te staan over hun locatie. “Met zo’n foto kunnen ­kinderen laten zien dat ze erbij waren”, vertelt Dila. Ze hoopt ook dat zulke foto’s een geruststelling zijn voor de scholen die vrezen dat de spijbelaars gewoon thuis gaan zitten.

Minister Arie Slob van onderwijs meldde gisteren het spijbelen af te keuren. De scholieren begrijpen dat wel. “We hadden ook geen toestemming verwacht. Maar we hopen dat de minister inziet hoe belangrijk het probleem is”, zegt Dila.

Volgens haar is het geen optie om de actie naar het weekend te verplaatsen, zoals de minister voorstelt. “Als scholieren hebben we geen stemrecht en geen werk dat we voor een staking kunnen neerleggen. Het enige wat we kunnen doen, is niet naar school gaan. Daarmee hopen we over te brengen hoe serieus we zijn.” De groep wil de actie na komende donderdag, elke donderdag herhalen. “Totdat we verandering zien. ­Hopelijk gaat het kabinet er heel snel over praten, dan hoeven we niet zo veel school te missen.”

Lees ook:

Klimaatspijbelen: de ene school moedigt het aan, de andere deelt straf uit

Scholen gaan verschillend om met leerlingen die de straat op willen voor het klimaat. De ene beloont, de andere straft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden