Scholen zijn slordig met examens

Een docent legt de examens klaar. Beeld anp
Een docent legt de examens klaar.Beeld anp

De Onderwijsinspectie verklaarde dit jaar meer dan 1300 eindexamens en rekentoetsen ongeldig. Onder andere door computerproblemen ging het mis.

Petra Vissers

Ben je eindelijk klaar met dat moeilijke examen, is je schrijfhand helemaal lam of sta je op het punt om al dat leren voorlopig even achter je te laten, moet dat hele examen nóg een keer. Het overkwam dit jaar minstens duizend eindexamenleerlingen, blijkt uit cijfers die de Inspectie van het Onderwijs vandaag openbaar maakt.

De inspectie heeft dit jaar 1370 examens en rekentoetsen geheel of gedeeltelijk ongeldig moeten verklaren. Dat zijn er meer dan vorig jaar, toen 850 examens werden afgekeurd.

Dat betekent niet dat in totaal 1370 leerlingen opnieuw moesten komen opdagen, benadrukt de inspectie. Om hoeveel leerlingen het precies gaat, weet de inspectie niet, maar het zijn er zeker meer dan duizend. Er kunnen ook leerlingen zijn die extra pech hebben gehad en meerdere examens moesten overdoen.

Te veel onrust
Examens worden ongeldig verklaard om allerhande redenen: stroomstoringen, leerlingen die zonder toestemming de spellingscontrole gebruiken, dyslectici die te weinig tijd krijgen, zoekgeraakte antwoordbladen of een verkeerde naam boven de toets. In vier gevallen had een leerling hulp gekregen tijdens het examen of bleken de antwoorden te zijn aangepast ná het examen.

Maar over het algemeen zijn simpele slordigheden van de school nog te vaak reden om examens af te keuren, zegt inspecteur-generaal Monique Vogelzang. "Door organisatorische problemen is er soms te veel onrust bij de start van een examen. Of surveillanten vergeten dat er leerlingen zijn die recht hebben op extra tijd. Soms blijken hulpmiddelen niet te werken, dan is niet alles van tevoren even getest. Op die onderdelen kan het echt scherper. Verder moest de rekentoets regelmatig over omdat het verkeerde niveau is afgenomen. Dat moet toch niet nodig zijn."

Het aantal ongeldig verklaarde rekentoetsen is bijna verdubbeld ten opzichte van vorig jaar, terwijl slechts 15 procent meer rekentoetsen zijn afgenomen. De onderwijsinspectie keurde er in 2015 nog 330 af; dit jaar 616.

Verkeerd niveau
Dat komt vooral door stroomstoringen en technische problemen. Zestig toetsen moesten worden overgemaakt omdat leerlingen vragen kregen van het verkeerde niveau. Tientallen toetsen werden maar voor de helft gemaakt: leerlingen deden alleen de sommen van deel twee en konden niet terug naar de eerste opgaven.

"In de techniek gaat regelmatig iets mis", zegt Vogelzang. "En als er dan iets mis gaat, treft dat meteen veel leerlingen. Dat zie je gebeuren bij de rekentoets." Volgens haar verklaart de voortschrijdende digitalisering van de examens de grote hoeveelheid ongeldig verklaarde toetsen dit jaar. "Als er bij de papieren examens iets mis gaat, zijn kleinere aantallen leerlingen daar de dupe van." Vogelzang denkt niet dat de stijging verklaard kan worden doordat scholen en leerlingen meer fouten melden. Maar dat weet ze niet zeker omdat het aantal meldingen dit jaar voor het eerst is geregistreerd.

Scholen kunnen veel slordigheden voorkomen door meer aandacht te schenken aan de voorbereiding van de examens, zegt ze. "Aan stroomstoringen doe je niets. Maar zorg in ieder geval dat iedereen de juiste instructies heeft, zodat duidelijk is welke leerlingen extra tijd of hulpmiddelen nodig hebben. Test van tevoren of de software het doet, kijk wanneer er werkzaamheden zijn rond de school. Het hele proces moet erop gericht zijn om de dag zelf zo rustig mogelijk te laten verlopen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden