'Schisma rk-kerk is onvermijdelijk'

Paus Benedictus XVI krijgt de wind van voren, tijdens een bezoek aan Oostenrijk in 2007.Beeld EPA

De rooms-katholieke kerk ligt op ramkoers omdat ze doof is voor de kritiek die in Europese kerken klinkt. Onvrede over de autoritaire houding van het Vaticaan zal uiteindelijk leiden tot een 'grote scheuring', voorspelt kerkhistoricus Diarmaid MacCulloch.

De vooruitzichten voor het christendom zijn zonnig, stelt MacCulloch in een interview met persbureau Religion News Service. 'Conflicten zijn onvermijdelijk en gezond. Een godsdienst die geen conflicten kent, sterft uit.' Momenteel spelen er volgens hem wereldwijd 'vele conflicten' in het christendom. Die zijn 'met name ernstig' in katholieke kringen.

Vooral de recente pauselijke interpretaties van het Tweede Vaticaanse Concilie, een kerkvergadering die de kerk moest moderniseren, zouden voor onvrede hebben gezorgd. Veel van de geplande hervormingen worden de laatste jaren weer ingedamd, meent MacCulloch.
Zo is de kerk niet afgestapt van haar autoritaire bestuurswijze.

'Geen enkele andere kerk in de geschiedenis heeft van alle geestelijken gevraagd dat ze celibatair leven. Het is een eigenaardigheid van de Westerse katholieke kerk - één die steeds onrealistischer lijkt.'

Dissidente geestelijken
De Brit MacCulloch schreef de afgelopen jaren invloedrijke werken over de Reformatie en de geschiedenis van het christendom. Over dat laatste thema maakte hij ook de BBC-televisiereeks 'A History of Christianity', die momenteel wordt uitgezonden door de EO. In januari werd hij door de Britse koningin tot ridder geslagen vanwege zijn bijdragen aan de kerkwetenschap.

Met zijn waarschuwing voor 'ernstige conflicten' lijkt hij te doelen op Oostenrijk, waar ongeveer tien procent van de rooms-katholieke geestelijken gescheiden en hetrouwde mensen toelaten tot de communie. De dissidenten vinden ze dat niet-gewijden en vrouwen de mis moeten kunnen opdragen en zouden het celibaat graag afschaffen.

De Weense kardinaal Schönborn waarschuwde vorige maand dat geestelijken die hun positie in de kerkelijke hiërarchie niet op het spel willen zetten, expliciet afstand moeten nemen van de oproep tot gehoorzaamheid. Ook hoeven dissidenten niet op een benoeming tot deken te rekenen. Eerder dreigde hij hen met excommunicatie.

Orde op zaken stellen
Ook in Nederland wekte een dissidente parochie onlangs de toorn van het bisdom waartoe die behoorde. In de Bossche San Salvatorkerk werden vieringen de afgelopen jaren geleid door eigen voorgangers, waaronder protestantse dominees en uitgetreden priesters.

Een kerkelijke inzegening van een homostel leidde in 2009 tot een felle reactie van het bisdom. Toen hulpbisschop Mutsaerts in oktober vorig jaar besloot om orde op zaken te komen stellen, richtte het grootste deel van de parochianen een eigen kerk op.

Diarmaid MacCulloch
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden