Schippers via omweg alsnog naar zorg 2.0

Wie naar een gecontracteerde arts gaat, krijgt korting op het eigen risico. Maar wat betekent Schippers' nieuwe zorgplan voor de vrije artsenkeuze?

Zullen de zorgplannen die minister Schippers van volksgezondheid gisteren presenteerde nu wel acceptabel zijn? En dit dan vooral voor die critici die in haar eerdere, door de senaat afgeschoten, plannen een beperking, zo niet afschaffing van de vrije artsenkeuze zagen?

De kern van het nieuwe voorstel van de minister is dat verzekerden die gebruikmaken van gecontracteerde zorg een korting kunnen krijgen op hun eigen risico (nu 375 euro). Dat zou voor ouderen en chronisch zieken die elk jaar weer vanwege hun zwakke gezondheid het volle pond aan eigen risico moeten betalen, aantrekkelijk kunnen zijn. Maar dan moeten zij wel een naturapolis nemen, waarin immers sprake is van gecontracteerde zorg. Die wordt volledig vergoed. Voor niet-gecontracteerde zorg blijft de vergoeding zoals nu 75 tot 80 procent. In die zin morrelt Schippers nu niet meer aan de vrije artsenkeuze. In haar oorspronkelijke zorgwet kregen verzekeraars het recht om voor niet-gecontracteerde zorg helemaal niets meer te vergoeden.

Je zou dus kunnen redeneren als Tweede Kamerlid Lea Bouwmeester (PvdA) die zegt: de minister laat de vrije artsenkeuze niet alleen ongemoeid, ze zorgt ook nog eens voor de mogelijkheid van een lager eigen risico voor mensen met een naturapolis (tachtig procent van de verzekerden). Bouwmeester, met in haar achterhoofd de drie PvdA-senatoren die in december tegen de plannen van Schippers stemden: "Ik kan me niet voorstellen dat je hier tegen kunt zijn. Mensen met veel zorgkosten worden ontzien. Dat is ontzettend sociaal-democratisch en hartstikke solidair."

Maar je kunt ook denken zoals Corinne Ellemeet van GroenLinks, die meent dat de vrije artsenkeuze wel degelijk wordt beperkt: "Lage inkomens lijken nog steeds een forse financiële prikkel te krijgen om naar de zorgaanbieder te gaan die de zorgverzekeraar voorschrijft, zonder dat deze gecontracteerde zorg aantoonbaar betere zorg is."

Andere partijen in de Tweede Kamer waren gisteren nog niet zover. Hanke Bruins Slot (CDA): "Ik heb nog veel vragen. Behoud van vrije artsenkeuze zal een belangrijk criterium voor ons zijn." Kees van der Staaij (SGP) en Pia Dijkstra (D66), beiden van de 'bevriende oppositie', willen ook meer weten, alvorens een reactie te geven. Uiteraard reageerde Arno Rutte (VVD) wel enthousiast. Zijn reactie kan worden samengevat met de leus die Schippers graag hanteert: "Betere zorg voor minder geld".

Schippers legt in haar plannen een zwaar accent op ouderen en chronisch zieken. Verzekeraars die van deze groepen er veel in hun verzekerdenbestand hebben, zullen daarvoor meer geld krijgen dan nu. Omdat de totale hoeveelheid geld die voor zorg beschikbaar is niet extra mag stijgen, betekent dit dat zorgverzekeraars minder zullen verdienen aan jonge en gezonde verzekerden.

Verkapte risicoselectie, gericht op deze categorie, is niet meer lonend. Dat er de mogelijkheid komt van een korting op het eigen risico, juist voor chronisch zieken en ouderen, zal zelfs de grootste criticus moeten aanspreken.

Of de minister voldoende doet aan bevordering van kwaliteit en aan een betere balans tussen zorgverzekeraars, patiënten en verzekerden? Ellemeet meent van niet. Maar vaststaat dat vertegenwoordigingen van verzekerden bij de zorgverzekeraars meer invloed op het (inkoop)beleid en op benoemingen in de raden van toezicht krijgen.

Kleine zorgaanbieders zoals huisartsen en fysiotherapeuten krijgen eveneens een sterkere positie ten opzichte van de verzekeraars. Nu hebben zij voorgelegde contracten maar bij het kruisje te tekenen. Nog voor 2016 gaat Schippers daar op de een of andere manier iets aan doen, belooft zij. Er komt ook een geschillencommissie.

Steun van Kamers

Voor de kern van haar plannen heeft minister Schippers van volksgezondheid de goedkeuring van Tweede en Eerste Kamer niet nodig. De mogelijkheid om zorgpolissen aan te bieden met een lager verplicht eigen risico als gebruik wordt gemaakt van gecontracteerde zorgaanbieders, hebben verzekeraars nu ook al. Alleen maken zij geen gebruik van die mogelijkheid. Schippers gaat nu stimuleren dat zij dat wel gaan doen. Voor allerlei andere onderdelen van haar plannen heeft de minister wel de steun nodig van beide Kamers.

Omdat daarvoor ofwel wetswijzigingen nodig zijn, danwel Algemene Maatregelen van Bestuur die zij in elk geval aan de Tweede Kamer zal voorleggen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden