Schippers over vastgelopen formatie: Migratie was te hoge drempel

Informateur Edith Schippers tijdens een eerdere persconferentie over de voortgang van de onderhandelingen tussen de vier partijen over de vorming van een nieuw kabinet. Beeld ANP

De poging om een regering te vormen met VVD, CDA, D66 en GroenLinks zijn gestaakt. Dat liet informateur Edith Schippers maandagavond weten.

Ze heeft de gesprekken afgerond die zij in opdracht van de Tweede Kamer voerde met de onderhandelaars van de grootste partij VVD en de drie grootste winnaars van de verkiezingen (CDA, D66 en GroenLinks).

Schippers wil haar eindverslag zo snel mogelijk afronden en aanbieden aan de voorzitter van de Tweede Kamer. Ze sprak sinds eind maart met de onderhandelaars van de vier partijen over de mogelijkheden van een kabinet.

Schippers benadrukte tijdens een persconferentie dat alle partijen zich hebben ingezet om tot een akkoord te komen. "Er is hard gewerkt, maar het was onvoldoende om de kloof te dichten", aldus de informateur. "De inhoudelijke verschillen waren te groot."

Het onderwerp migratie bleek een drempel die te hoog was voor de vier partijen. "Het onderwerp is verschillende malen aan de orde geweest. Er is alles geprobeerd om die kloof te verkleinen. Dat is ook gebeurd, maar het bleek uiteindelijk toch niet te overbruggen." Schippers benadrukte dat het niet is vastgelopen op één deelonderwerp, maar op meerdere onderdelen. Welke migratieonderwerpen dit waren wilde de informateur niet zeggen. 

De partijen hebben volgens Schippers gezamenlijk besloten te stoppen met de onderhandelingen. "Soms kun je iets heel graag willen met elkaar, maar blijken de verschillen te groot", resumeerde Schippers haar informatie. Met het aanbieden van haar eindverslag geeft ze haar opdracht terug en is ze daarmee geen informateur meer.

Reactie Mark Rutte: geen schuldige aan te wijzen

"Het is jammer dat de formatie met CDA, D66 en GroenLinks is mislukt", aldus premier Mark Rutte. De VVD had deze coalitie niet bedacht voor de verkiezingen, maar volgens hem is er serieus naar gekeken door alle partijen.

Net als Schippers wilde de VVD-voorman niet zeggen waar het precies op stuk liep. Migratie, naast het klimaat en de inkomensverhoudingen een van de drie hoofdpijndossiers van de onderhandelaars, was volgens Rutte het eerste heikele onderwerp waarover de vier partijen zich grondig bogen. Dat liep meteen mis. In 'behoorlijk veel' deelkwesties konden ze elkaar wel vinden, maar de verschillen bleken uiteindelijk te groot.

Rutte wilde geen schuldige aanwijzen voor het vastlopen van de formatie, maar benadrukte dat het kwartet gezamenlijk zijn conclusie trok. De vier hebben 'steeds in hele plezierige onderlinge verhoudingen' onderhandeld. De VVD-leider wil nu eerst de tijd nemen om zich te beraden op hoe het verder moet. Maar niet te lang. "Het land moet geregeerd worden."

Reactie Sybrand Buma: snel een Kamerdebat

CDA-leider Sybrand Van Haersma Buma zegt 'zeer teleurgesteld' te zijn dat de formatiepoging tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks is mislukt.  Vanaf het begin was volgens hem duidelijk dat de verschillen tussen de vier partijen heel groot zijn. "Er is echt alles aan gedaan om de verschillen te overbruggen", benadrukte Buma. De CDA-voorman vermoedt dat er snel een Kamerdebat komt. De Kamer moet dan bepalen hoe het verder gaat.

Reactie Alexander Pechtold: heel teleurgesteld

Er is niet één schuldige die de formatie heeft laten springen. Dat benadrukte D66-onderhandelaar Alexander Pechtold maandagavond na het mislukken van de formatie.

"We zochten naar de overeenkomsten. Met het ene onderwerp waren we al verder dan het andere", aldus Pechtold. Ook bij het onderwerp migratie zouden vorderingen zijn gemaakt, maar die bleken uiteindelijk onvoldoende.

Pechtold benadrukte dat hij heel teleurgesteld is, omdat de vierpartijencoalitie van VVD, CDA, D66 en GroenLinks zijn eerste keus was.

Reactie Jesse Klaver: kijken hoe het nu verder gaat

"We hebben geprobeerd compromissen te sluiten. Soms lukte dat, maar helaas zijn we niet ver genoeg gekomen", aldus GroenLinks-leider Jesse Klaver.

"De verschillen waren te groot. Op het het gebied van klimaat, op het gebied van inkomensverschillen en vandaag op het gebied van migratie", aldus Klaver. Hij vindt het 'spijtig' dat de partijen er niet uit zijn gekomen. "Ik had dolgraag een kabinet gevormd."

Deze ronde is afgelopen, concludeerde hij. ,,We moeten nu kijken hoe het verder gaat." Klaver reageerde nuchter op het stranden van de onderhandelingen 'omdat ik weet dat alle collega's, en wij ook, hebben geprobeerd echt tot elkaar te komen'. Hij bedankte zijn mede-onderhandelaars daarom meermalen.

Met wie de GroenLinks-voorman er niet uitkwam wilde hij niet zeggen. Zowel met VVD als met CDA waren de verschillen in opvattingen over migratie op voorhand groot.

Reactie Geert Wilders: beschikbaar voor onderhandelingen

PVV-leider Geert Wilders noemt het goed nieuws dat maandag de formatiegesprekken tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks zijn beëindigd. Op Twitter meldt hij: "Zeer goed nieuws. Geen GroenLinks". Wilders laat verder weten dat "de PVV als tweede partij van Nederland volledig beschikbaar is''.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden