Schipper naast de zeilboten

Fiets- en voetveren dreigen te verdwijnen omdat ze niet rendabel zijn. Maar er zijn nog plaatsen waar met liefde wordt overgezet. Een reeks over veren en veerlieden. Aflevering 8 (slot): Het Zijpe

Het overzetveer Anna Jacoba - Zijpe was vroeger regelmatig in het nieuws als harde wind, mist of ijsgang de tocht tussen Tholen en Schouwen-Duiveland belemmerde. De mensen moesten dan via een ander eiland de overkant zien te bereiken. Door de aanleg van de Philips- en de Grevelingendam werd dit probleem opgelost: de regio's zijn sinds 1988 met de weg met elkaar verbonden. De pont over Het Zijpe werd toen als overbodig beschouwd en opgeheven, maar sinds de zomer van 2002 vaart hij weer.

Het bureau voor toerisme Zeeland heeft zich na de komst van de Deltadammen en -bruggen hard ingezet om een tiental van de circa honderd verdwenen veerdiensten en pontjes die de provincie ooit had, weer in de vaart te krijgen. Co van Oevelen (54) uit Roosendaal werd twee jaar geleden gevraagd om de tocht van Anna Jacoba naar Zijpe op zich te nemen in de maanden juli en augustus. Uit liefde voor de Zeeuwse natuur zei hij ja.

,,Vroeger zwierf ik uren in of langs het water. We gingen zwemmen, vissen vangen, of vogels kijken en struinen langs de schorren. Weet je niet wat dat zijn?'', vraagt Van Oevelen vol ongeloof. Het verbaast de schipper dat niet iedereen weet dat dat buitendijks aangewassen kleigrond is die alleen bij hoogwater onderloopt. Hij vindt het 'zeegras' prachtig. ,,Doordat het hier zout is, is het water altijd fris'', vervolgt hij enthousiast. ,,Nee, ik kan niet meer zonder de Oosterschelde.'' Hij zou ook wel in Zeeland willen wonen, maar omdat zijn vrouw in Roosendaal werkt, blijven ze in Brabant.

Eigenlijk is Van Oevelen loodgieter. Tot vorig jaar werkte hij nog 20 uur per week in vaste dienst als onderhoudsmonteur op een kantoor. Vanwege de komst van een nieuwe directeur die hem minder vrijheid gaf zijn eigen tijd in te delen, nam hij ontslag. Een uit de hand gelopen hobby voor het sportvissen, deed hem twaalf jaar geleden besluiten om na enkele kleinere boten, het motorschip de Eendracht te kopen. Met de 28 meter lange boot uit 1927 vaart hij vanuit Bruinisse met sportvissers en soms sportduikers de overige tien maanden, ook 's avonds. ,,Het is hier mooi duiken, omdat Het Zijpe op enkele plekken wel veertig meter diep is. Daar liggen de kreeften op de bodem.''

Van Oevelen vindt dat de veerpont ook uit het naastliggende Bruinisse zou moeten vertrekken. Dat ligt veel meer in het oog voor de mensen die via de Grevelingendam het toeristische Schouwen-Duivenland binnenkomen. Zijpe is moeilijk te vinden. De aanvraag ligt al bij de gemeente, maar zij vindt het tot nu toe te duur om daar een ponton te plaatsen, een drijvende aanlegsteiger.

Op het water is het druk. Honderden zeilboten -tupperware genoemd door de schippers van motorschepen- varen langs. Het is daardoor goed opletten voor Van Oevelen. ,,Ze gaan niet graag opzij, en ik ben net niet groot genoeg om indruk te maken. Hoe moet ik nu de haven in?'', vraagt hij vanachter het roer aan zijn vrouw. Zij vaart twee dagen in de week mee om koffie en broodjes te verkopen in de overkapte onderbouw. ,,Ze komen recht op me af!'' Hij toetert nogmaals, waardoor de zeilers toch maar pas op de plaats maken.

Slechts één kleine botsing heeft de ervaren schipper in de afgelopen jaren gehad, maar dat stelde niet veel voor. Niemand raakte gewond. Kundig legt Van Oevelen de veerpont aan de steiger. Vier biljartvrienden varen beurtelings met de Brabander mee voor de hand- en spandiensten: met het touw het schip vastleggen en de toeristen met de volgepakte fietsen helpen opstappen of van boort gaan. Ook helpen ze in het voorjaar met het onderhoud van de Eendracht, bijvoorbeeld nieuwe bankjes plaatsen of een verfbeurt. In ruil daarvoor mogen de mannen geregeld gratis een dag mee sportvissen.

Momenteel varen er circa vijftien toeristische fiets- en voetponten in Zeeland. Vroeger was het overzetveer Anna Jacoba - Zijpe één van de dienstlijnen met de meeste passagiers. ,,Ze kwamen massaal uit Duitsland en zelfs uit Australië en Amerika om met het pontje mee te gaan.'' Nu is het misschien wel het rustigste veer. Van Oevelen: ,,Het loopt minder goed dan ik had gedacht én gehoopt. Bij de opening in 2002 was er veel bombarie. De burgemeester opende de veerdienst met een groot feest. Er was veel belangstelling. Vorig jaar was het al minder. Dit jaar hebben we heel weinig klanten.''

Op Schouwen-Duiveland zijn momenteel wel een miljoen toeristen, volgens Van Oevelen. Maar er is nauwelijks behoefte om naar Tholen te gaan, alhoewel er een mooie rondrit is te maken op de fiets. ,,Er staat daar wel vaak een harde wind. En de pontjes sluiten niet zo goed op elkaar aan. Hopelijk komt daar nog verandering in.''

Van Oevelen weet nog niet of hij het volgende seizoen weer de fiets- en voetgangers wil overzetten. Hij krijgt er weinig voldoening uit dat het elk jaar minder toeristen zijn die de oversteek maken. ,,Ik vind dat het zichzelf moet kunnen bedruipen, anders voel ik me er niet prettig bij. Dat lukt nu niet, maar misschien heeft het wat meer tijd nodig. Gelukkig vinden de mensen die meegaan het prachtig. Je ziet ze genieten. En daar doe je het toch voor.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden