Schily sust ruzie over sovjet-Joden

Er klinkt gerinkel in de moeder aller Duitse porseleinkasten. Duitsland wil zijn open grenzen voor Joden uit landen van de voormalige Sovjet-Unie dichten. Een 'zeer delicaat en heikel thema' dus, zoals een woordvoerder van het ministerie van binnenlandse zaken het uitdrukte. Maar het voornemen om de immigratie fors in te dammen is slecht gevallen. 'Onmenselijk' en 'onacceptabel', oordeelde Paul Spiegel, voorzitter van de Centrale Raad van Joden, deze week.

Sinds 1991 mogen burgers die in de Sovjet-Unie geregistreerd stonden als Jood (dat gold als 'nationaliteit'), of met een Joodse ouder, zich vrij in Duitsland vestigen. Daarvan hebben zo'n 200 000 Joden geprofiteerd. Dat wil zeggen: er bestaat twijfel aan de Joodse identiteit van een onbekend, maar niet onaanzienlijk aantal van hen. Volgens de Berliner Zeitung, die de zaak aan het rollen bracht, hebben ongeveer 80 000 van de immigranten zich nooit bij een Joodse kerkgemeente ingeschreven. In staten als Wit-Rusland en Oekraïne zouden ambtenaren van het bevolkingsregister de benodigde papieren verkopen - ook aan misdadigers.

De regeling, destijds in het leven geroepen door de ministeries van binnenlandse zaken van de deelstaten en die van de Bondsrepubliek, moest gestalte geven aan Duitslands historische verantwoordelijkheid voor het lot van de Joden. Maar ze past niet meer in het tijdsgewricht van hogere eisen aan immigranten. Als één groep slecht integreert, dan de Joodse immigranten wel. Ze spreken vaak geen Duits. In Berlijn is zo'n tachtig procent van hen werkloos. De Oost-Europese Joden kosten de staat zo'n 1,8 miljard euro per jaar.

De betrokken ministeries bedachten dat Joodse immigranten voortaan niet ouder mochten zijn dan 45 jaar, een beroepsperspectief moesten hebben, Duits moesten spreken en een uitnodiging moesten hebben van een Joodse gemeente in Duitsland. Dat plan legden ze half december vertrouwelijk voor aan vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschap. Die stapten naar de pers. Spiegel en anderen vertelden dat ze woedend zijn, ook omdat ze zo laat op de hoogte zijn gesteld.

Maar niet alle Joden zijn tegen de plannen. Israël neemt Duitsland juist kwalijk dat het Joden 'lokt'. Terwijl Israël springt om Joodse aanwas, trok Duitsland de afgelopen twee jaar bijna twee keer zoveel Joodse immigranten als de Joodse staat. In The Jerusalem Post juichte de voorzitter van de internationale zionistische Jewish Agency over Duitslands 'stap in de juiste richting'. Sterker: anonieme zegslieden vertrouwden de krant toe dat Duitsland handelt dankzij het lobbywerk van het Agentschap. Dat had Benjamin Navon, oud-ambassadeur van Israël in Duitsland, speciaal daarvoor naar Berlijn gezonden. De Duitse minister van binnenlandse zaken, Otto Schily, probeert de zaak te sussen. Iedere nieuwe regeling zal afhangen van de instemming van de Centrale Raad van de Joden, zo heeft hij Raadsvoorzitter Spiegel beloofd - in een 'zeer vriendschappelijk gesprek'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden