Schijnbaar gebroken na het lekken uit 'Document Nummer 9'

PEKING - "Ik heb een enorme fout gemaakt, waar ik voor gestraft moet worden. Ik accepteer dat ik een les te leren heb. Ik ben schuldig." Op ieder woord van haar bekentenis legt de zeventigjarige journaliste Gao Yu een onnatuurlijke klemtoon. Twee piepjonge agenten en de camera van de Chinese staatsomroep leggen het tafereel vast.

Na wekenlange speculatie over haar verdwijning toonde de staatstelevisie Gao, gehuld in een oranje gevangenishesje. Schuldbekentenissen op televisie, nog voordat het tot een proces komt, zijn een trend; vorig jaar kwamen een andere journalist en een bekende twitteraar ook zo op televisie. Maar Gao's 'misdaad', het lekken van staatsgeheimen, is veel zwaarder.

Het 'staatsgeheim' is waarschijnlijk 'Document Nummer 9'. In dat vertrouwelijke stuk noemt de partijtop een reeks te bestrijden 'problemen', zoals de roep om democratie en persvrijheid. Via haar uitgebreide netwerk van bronnen binnen de communistische partijorganisatie kon Gao daar in mei al over berichten. "Het grootste probleem van Document Nummer 9 is dat het concept uit de tijd is. Een enorme stap terug (...) een leider zonder moderne ideeën ontbeert visie om daadwerkelijk leiding te geven. Helaas, jammer voor China", aldus Gao in haar analyse op een Duitse nieuwswebsite.

Ze schrijft genuanceerder dan ze praat. Dan is Gao een spraakwaterval die haar gehoor de peilloze diepten van de Chinese politiek insleept. "Dit zou ik nog even niet opschrijven", waarschuwt ze bij brokjes nieuws die ze niet helemaal vertrouwt.

Ze doet voorspellingen over de partijkoers in een tempo alsof de duivel haar op de hielen zit. Misschien is dat ook zo: tijdens ons gesprek, deze winter in een Pekings viersterrenhotel luisteren twee tafeltjes verderop mensen overduidelijk mee. Ze dempt haar stem als ze de repressie in het tijdperk van de huidige president Xi Jinping met het schrikbewind van Stalin vergelijkt. Op weg naar de uitgang van het restaurant stuit ze op een oude vriend. "Hoge ambtenaar", fluistert ze nog als afscheid, en ze voegt zich bij hem.

Gao Yu is een veteraan uit de politieke journalistiek. Toen in 1989 gedemonstreerd werd voor democratisering was ze na jaren bij een nieuwsdienst net begonnen als adjunct-hoofdredacteur bij een progressief tijdschrift. Die publicatie werd verboden; Gao ging de gevangenis al in voordat de tanks opreden naar het Plein van de Hemelse Vrede. Ze zat meer dan een jaar vast.

In 1993 werd ze weer veroordeeld tot zes jaar voor het lekken van staatsgeheimen door in een Hongkongse krant te schrijven over onschuldige nieuwtjes zoals hervorming van de salarissen voor ambtenaren. Zelfs na die lange gevangenisstraf die haar gezondheid ondermijnde, hield ze haar rug recht: ze heeft nooit iets anders dan haar werk gedaan, zei ze altijd. Tot gisteren. Toen deed ze, schijnbaar gebroken, wat het systeem van haar verlangde.

in het nieuws omdat ...

... de progressieve Chinese journaliste Gao Yu, altijd op de bres voor democratisering, gisteren op tv bekende dat ze 'staatsgeheimen' heeft gelekt. Voor eenzelfde vergrijp werd zij in 1993 al eens veroordeeld tot zes jaar cel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden